I OSK 905/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-06
Skład orzekający: Anna Lech, Ewa Dzbeńska, Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy plan urządzenia lasu kwalifikuje dany grunt jako "tereny różne", możliwe jest ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany tego użytku na "las"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalenia planu urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów są wiążące dla ewidencji gruntów i budynków. Zmiany w tym zakresie nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzenia lasów, które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego dla tych terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji. Skoro plan urządzenia lasu kwalifikował dany grunt jako "tereny różne", nie można było ujawnić go jako "las".Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany użytku gruntowego z "tereny różne" na "las" dla działki stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji (Starosta) odmówił tej zmiany, wskazując na sprzeczność z obowiązującym planem urządzenia lasu. Decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Rejonowego Zarządu Infrastruktury, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez ten sam organ.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia del. NSA Ewa Dzbeńska ( spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1269/06 w sprawie ze skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian granic i powierzchni użytku gruntowego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1269/06 oddalił skargę Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian granic i powierzchni użytku gruntowego.
Wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a oraz art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz.2027 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. - o lasach (Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz.435 ze zm.), Starosta D. odmówił ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego G. zmian danych ewidencyjnych w działce ewidencyjnej nr [...] - kontur nr [...]., polegających na zmianie użytku gruntowego "tereny różne" na użytek "las" . Decyzja ta została wydana w następstwie złożonego w dniu 24 listopada 2005 r. przez firmę [...] w S. w Starostwie Powiatowym w D. P. operatu pomiarowego aktualizacji i klasyfikacji użytków gruntowych [...]. Przedmiotem aktualizacji było dokonanie zmian danych ewidencji gruntów i budynków dot. m.in gruntów w wyżej wymienionej działce, stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Powiatowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwo D., polegających na zmianie terenów różnych (Tr) na las (Ls).
Podejmując powyższe rozstrzygnięcie Starosta wskazał, że w obowiązującym planie urządzania lasu Nadleśnictwa D., zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] nr [...] przedmiotowy użytek (tereny różne) został zakwalifikowany jako powierzchnia gruntów nieleśnych i stanowi wrzosowisko zadrzewione, dla którego brak jest jakichkolwiek wskazań gospodarczych. W tym stanie rzeczy, dokonanie w ewidencji gruntów i budynków zmiany granic i powierzchni użytku gruntowego "las" według przedłożonego operatu, nastąpiłoby wbrew ustaleniom planu urządzenia lasu i w sprzeczności z wymogami ustawy o lasach oraz ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne .
Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. (użytkownika przedmiotowych gruntów), utrzymał ww. decyzję Starosty D. w mocy. Organ odwoławczy wskazując na treść art. 20 ust. 2 ustawy o lasach oraz art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podniósł, że żądanie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków nowego zasięgu użytku "las" jest niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu i w związku z tym jest niezgodne z wymogami wynikającymi z treści ww. przepisów. W ocenie organu odwoławczego, w świetle aktualnych przepisów, staje się oczywiste, że najpierw musi zaistnieć plan urządzenia lasu aby ustalenia w nim zawarte mogły być uwzględnione w ewidencji gruntów. Odwrotna kolejność postępowania byłaby sprzeczna z treścią przytoczonych przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] wniesioną przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. ocenił, że organ orzekający prawidłowo dokonał interpretacji obowiązujących przepisów prawa.
Sąd zważył, iż zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach w art. 20 ust. 2 wskazuje jako zasadę, że dla powszechnej ewidencji gruntów i budynków, przy ustalaniu zasięgu użytku gruntowego pod nazwą "las", wiążące znaczenie mają ustalenia planów urządzenia lasów dotyczące ich granic i powierzchni. A contrario, nie jest możliwe uwzględnienie w powszechnej ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu, które to nie wynikają z planu urządzenia danego lasu. Powyższy przepis, w ocenie Sądu, uznać należy za przepis szczególny, stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Ma on jednak odpowiednie umocowanie, wynikające bezpośrednio z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z treści wskazanych przepisów nie wynika brak możliwości dokonywania zmian w planach urządzenia lasu bez dokonania zmian w ewidencji. Art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi tylko o niemożności przeprowadzenia swobodnych zmian w zakresie ustalenia granic i powierzchni lasu, które nie są zgodne z planem urządzenia lasu. Co do zmiany granic i charakteru pozostałych gruntów zastosowanie mają ogólne zasady wynikające z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Nr 38, poz.454 ). W tym zakresie odpowiednie właściwe podmioty mają nie tylko prawo, ale i obowiązek, zgłaszać organowi wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, zgodnie z przepisami dotyczącymi powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Jeśli chodzi o kwestie związane z zalesieniami, wylesieniami i zmianami dotyczącymi granic i powierzchni lasów, to sprawy te, w ocenie składu orzekającego, powinny wynikać właśnie z planu urządzenia lasu. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, to właśnie w części planistycznej planu urządzenia lasu określa się m.in.. grunty przeznaczone do zalesienia, odnowienia oraz do wylesień z tytułu zmian przeznaczenia gruntu.
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja gruntów odzwierciedla więc w oparciu o dokumenty istniejący stan faktyczny, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, a więc określa możliwości zagospodarowania gruntów w przyszłości. W niniejszym przypadku dokumentem stanowiącym podstawę zmian wpisu do ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu jest plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa D.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 8 marca 2007 r. wniósł Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. reprezentowany przez radcę prawnego A. L., zarzucając orzeczeniu naruszenia prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach oraz w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nie jest możliwe uwzględnienie w powszechnej ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu, które to nie wynikają z planu urządzenia lasu.
Skarżący wskazał jednocześnie, iż w przypadku nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. zarzutu (podstawy kasacyjnej) opiera swoja skargę kasacyjną na następującej podstawie: naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 174 pkt 1 ppsa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem ustalenia planu urządzenia lasu są uwzględniane (wiążące) w ewidencji gruntów jedynie co do niektórych z informacji w niej ujawnionych, a mianowicie tylko co do granic oraz powierzchni i to jedynie w odniesieniu do lasu, a nie w odniesieniu do całego gruntu, na którym znajduje się las.
W ocenie skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, o ujawnieniu statusu danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako lasu decyduje jego zakwalifikowanie w planie urządzenia lasu jako gruntu leśnego. Zadaniem skarżącego, kryterium decydującym o zakwalifikowaniu terenów porośniętych drzewami i krzewami do kategorii gruntów leśnych jest stan faktyczny istniejący na nieruchomości. Jeżeli zatem dany teren spełnia wymogi, o których mowa w ustawie o lasach powinien być oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako Ls las). Nieprawidłowe zatem oznaczenie gruntu leśnego jako Tr, zamiast Ls powinno zostać skorygowane. Odmowa ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków aktualnych danych dotyczących gruntów jest nie do pogodzenia z wymogiem systematycznej aktualizacji tych danych.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o zmianę w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie o uchyleniu w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty D. z dnia [...] ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej ppsa (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.). Oznacza to związanie Sądu podstawami, przytoczonymi w skardze kasacyjnej wymienionymi w art.174 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Zarzuty naruszenia art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2000r. Nr100 poz.1086) w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach ( Dz. U 2005r. Nr45 poz.435) o lasach są nietrafne.
Należy zauważyć, że przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowiący o konieczności uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków, ustaleń planów urządzenia lasu w zakresie granic i powierzchni lasów, stanowi regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek stosowania przepisów ustawy o lasach wynika wprost z art. 20 ust.3a ustawy. Prawo geodezyjne i kartograficzne zgodnie z którym, ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Oznacza to, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Plan urządzania lasu zawiera bowiem, nie tylko opis, ale także zestawienie, powierzchni lasów i gruntów do zalesienia ( art.18 ust.4 pkt1 lit.a ustawy o lasach). Zatem plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa D. zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] jest jedynym dokumentem na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.
Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia art. 20 ust.2 ustawy o lasach. Ustalenia planu urządzenia lasu, uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, dotyczą granic i powierzchni lasu. Lasem zaś zgodnie z art.3 ustawy o lasach jest grunt,- o zwartej powierzchni co najmniej 0,10ha pokryty roślinnością leśną drzewami i krzewami oraz runem leśnym lub częściowo jej pozbawiony,- Lasem zatem rozumieniu cytowanego przepisu jest także grunt pozbawiony drzew i krzewów oraz runa leśnego. Grunt taki stanowi las, o ile zostanie objęty planem urządzenia lasu i na tej podstawi został oznaczony symbolem "Ls" w ewidencji gruntów i budynków.
Działka o nr ew. [...] kontur [...] w planie urządzenia lasu figuruje jako grunt nieleśne " tereny różne". Zatem rozszerzenie granic użytku " las" o ten grunt nie da się pogodzić z planem urządzenia lasu.
Powyższe prowadzi do oddalenia skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło