I OSK 931/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-16
Skład orzekający: Monika Nowicka, Irena Kamińska, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby, wydana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji (po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, gdy przyczyny zawieszenia nie ustały), może zostać uznana za legalną, nawet jeśli postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nie zostało jeszcze zakończone?Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest legalna, gdy upłynie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, a przyczyny zawieszenia nie ustąpiły, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone. Przepis ten ma charakter fakultatywny i pozwala na zwolnienie funkcjonariusza, chroniąc interes służby, a materiał dowodowy z postępowania karnego jest wystarczający do podjęcia takiej decyzji.Stan faktyczny
K. K., funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji po 12 miesiącach zawieszenia w czynnościach służbowych, spowodowanego toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym. WSA w Rzeszowie uchylił decyzje organów Policji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, uznając je za nieprawidłowo uzasadnione, ale w pozostałym zakresie oddalił skargę. K. K. złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia WSA del. Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 1219/10 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 1219/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] września 2010 r. nr [...], wydane w przedmiocie zwolnienia ze służby, w częściach dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz uchylił postanowienie Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. nr [...], zaś w pozostałym zakresie oddalił skargę K. K.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Prokurator Okręgowy w Rzeszowie poinformował Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie, że w dniu [...] lipca 2009 r. wszczął przeciwko K. K. śledztwo w sprawie wypowiadania gróźb karalnych przez funkcjonariusza Policji, tj. o czyn z art. 190 § 1 w związku z art. 12 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zaś w dniu [...] sierpnia 2009 r. przedstawiono ww. funkcjonariuszowi zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 3 kk. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Rzeszowie zastosował wobec K. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, tj. do dnia [...] listopada 2009 r.
Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Rzeszowie zawiesił K. K. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., z uwagi na zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Na skutek odwołania strony od tego rozkazu, Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części określającej datę zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych i określił datę tego zawieszenia na okres 3 miesięcy od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi K. K. na powyższą decyzję, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r. o sygn. akt II SA/Rz 887/09 oddalił skargę.
Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Rzeszowie przedłużył okres zawieszenia K. K. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Na skutek odwołania strony od tego rozkazu, Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi K. K. na powyższą decyzję, prawomocnym wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. akt II SA/Rz 191/10 oddalił skargę.
Z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz fakt, że nie ustały przyczyny będące podstawą tego zawieszenia, Komendant Miejski Policji w Rzeszowie zawiadomił K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji.
Rozkazem personalnym z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Rzeszowie, stosując art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił K. K. ze służby w Policji z dniem [...] września 2010 r. W motywach rozstrzygnięcia podał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione obie przesłanki określone we wskazanym przepisie, gdyż funkcjonariusz przez okres 12 miesięcy pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych nieprzerwanie od dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz do daty orzekania przez organ nie ustała przyczyna stanowiąca podstawę tego zawieszenia. Stwierdził, że przyczyną zawieszenia K. K. w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, które w dacie wydania przedmiotowego rozkazu personalnego nie zostało ukończone, a termin jego zakończenia nie jest znany. W ocenie organu, możliwe jest rozstrzygnięcie sprawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji bez konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Wielość i charakter zarzucanych K. K. przestępstw powoduje, że utracił on przymioty, które są konieczne do pozostania w szeregach Policji.
W odwołaniu do Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie K. K. nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i wniósł o uchylenie ww. rozkazu i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 135 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Jednocześnie podniósł, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania oraz bezpodstawnie nadano mu rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że zawieszenie go w czynnościach służbowych nie stanowi o konieczności zwolnienia ze służby, zaś uzasadnienie rozkazu o zwolnieniu ze służby nie koresponduje z jego rozstrzygnięciem.
Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...], na podstawie art. 123 w związku z art. 135 kpa, odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] września 2010 r. nr [...], zaś decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania i podzielając zaprezentowaną przez organ I instancji argumentację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję z dnia [...] października 2010 r. oraz na postanowienie z dnia [...] października 2010 r. K. K. zarzucił organowi odwoławczemu nieuwzględnienie podnoszonych przez niego w odwołaniu twierdzeń oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego i przepisów ustawy o Policji. Skarżący podniósł również, że rozpatrując niniejszą sprawę, nie wzięto pod uwagę prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. o jego niezdolności do służby. Wniósł o uchylenie zaskarżonych orzeczeń.
W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jaką przedstawił w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oceniając legalność podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdził, że skarga jest zasadna, ale wyłącznie w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy rozkazu organu I instancji co do nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności, a w konsekwencji także uchylenia postanowienia Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r., w pozostałym zaś zakresie skarga podlega oddaleniu.
Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Policji był art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Unormowanie to pozwala zwolnić policjanta ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Jak wynika z akt sprawy, K. K. został zawieszony w czynnościach służbowych z dniem [...] sierpnia 2009 r. Pierwotnie termin zawieszenia został określony na okres do dnia [...] listopada 2009 r., jednak został on przedłużony do czasu ukończenia toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego. WSA w Rzeszowie stwierdził, iż wprawdzie czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zostały podjęte przed upływem dwunastomiesięcznego okresu wskazanego w tym przepisie, gdyż w dniu [...] czerwca 2010 r. zwrócono się do Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie o udzielenie informacji o stanie śledztwa, jak również organ nie rozpatrzył wniosku strony z dnia [...] sierpnia 2010 r. o umorzenie, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, ponieważ decyzja z dnia [...] września 2010 r. zapadła już po upływie ww. terminu, tj. po [...] sierpnia 2010 r. Na wynik postępowania – zdaniem Sądu I instancji – nie miała również wpływu okoliczność wydania rozkazu z dnia [...] września 2010 r. w terminie otwartym do złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Z kolei postępowanie dyscyplinarne, które wszczęto wobec skarżącego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., zostało zawieszone do czasu zakończenia powoływanego postępowania karnego, tak więc nadal nie ustały przyczyny jego zawieszenia. Brak rozpoznania wniosku w tym zakresie nie miał zatem także w tej sytuacji wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że podstawą zwolnienia ze służby był przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a nie art. 41 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. WSA w Rzeszowie podkreślił jednocześnie, że w toku prowadzonego przez organ postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby nie było podstaw do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, skoro Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Krakowie zatwierdziła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. dopiero w dniu [...] listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, iż we wskazanym powyżej zakresie wydane w sprawie decyzje, pomimo stwierdzonych uchybień, należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę w tej części.
Sąd I instancji podkreślił natomiast, że nieprawidłowe było, w okolicznościach wynikających z uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji, nadanie rozkazowi o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 kpa. Zastrzeżenia budzi bowiem użycie przez organ stanowczych stwierdzeń, które mogły wzbudzać u skarżącego przekonanie, że mimo tego, iż postępowanie karne się nie zakończyło, organ przesądził już o jego winie w zakresie popełnienia zarzucanych mu czynów. Zdaniem WSA w Rzeszowie, wobec braku prawomocnego wyroku skazującego K. K. w tym zakresie, nie można stwierdzić, że nie przestrzega on prawa. Prowadzenie wobec funkcjonariusza postępowania karnego, w którym nie zapadł wyrok skazujący, jest niewątpliwie każdorazowo podstawą do zawieszenia tego policjanta w wykonywaniu czynności służbowych, co zabezpiecza interes Policji w tym zakresie. Na takim etapie nie można jednak przesądzać, jak ostatecznie zakończy się postępowanie karne. Jeśli funkcjonariusz Policji został zawieszony w czynnościach służbowych i tych czynności nie wykonuje, to postawienie mu zarzutów, czy wniesienie aktu oskarżenia, bez względu na to, jakie są to zarzuty, nie uzasadnia nadania decyzji o zwolnieniu ze służby, wydanej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, rygoru natychmiastowej wykonalności. Użycie jedynie lakonicznego zwrotu, iż "dalsze zawieszenie w czynnościach służbowych dezorganizowałoby służbę", bez bliższego wskazania okoliczności, na czym miałaby ta dezorganizacja polegać, nie spełnia standardów uzasadnienia decyzji w tym zakresie. Sięganie po rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, kiedy podstawa zwolnienia policjanta ze służby jest niezależna od jego winy i kiedy nie wykonuje on czynności służbowych z powodu zawieszenia go w tych czynnościach, było – w ocenie Sądu I instancji – zbyt daleko idące i nie zostało należycie i przekonująco uzasadnione. Wobec zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, interes społeczny, polegający na niedopuszczeniu do wykonywania tych czynności przez funkcjonariusza, któremu postawiono określone zarzuty, był już bowiem należycie zabezpieczony. Gdyby sama "utrata przymiotu nieskazitelnej postawy moralnej" przez funkcjonariusza, bez wykazania mu winy, mogła być podstawą zwolnienia ze służby, to ustawodawca nie zawarłby w takim przypadku unormowania przewidzianego w art. 39 ustawy o Policji.
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę w części dotyczącej nadania rozkazowi o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności i uchylił w tym zakresie zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy rozkaz organu I instancji, a w konsekwencji uchylił również postanowienie Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] października 2010 r. nr [...], stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. K., wnosząc o jego uchylenie w części oddalającej skargę i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm. Ponadto, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2010 r., z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania nieodwracalnych skutków, zaś na podstawie art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ponieważ z powodu stanu zdrowia oraz możliwości majątkowych i zarobkowych, nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to:
a) art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na tym, że Sąd I instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie materiał dowodowy został zgromadzony przed wszczęciem postępowania w sprawie, a rozstrzygnięcie organów obu instancji oparto na materiale stanowiącym wewnętrzną korespondencję pomiędzy Komendantem Miejskim Policji w Rzeszowie a Prokuraturą Okręgową w Rzeszowie, co naruszyło zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś niewyjście przez WSA w Rzeszowie poza granice skargi naruszyło zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu oraz zasadę niezwiązania Sądu granicami skargi, również w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cyt. ustawy;
b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 15 kpa, polegające na tym, że Sąd I instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, rozstrzygając sprawę, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ograniczenie postępowania przed tym organem jedynie do kontroli zasadności argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji; tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cyt. ustawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2011 r. K. K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że Sąd I instancji winien w całości uwzględnić skargę K. K., uchylając decyzje zwolnieniowe z uwagi na wady postępowania administracyjnego, stosując w tym względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czego nie uczynił, nie wychodząc poza granice skargi (art. 134 § 1 tej ustawy). Jakkolwiek postawione w skardze kasacyjnej zarzuty mają charakter zarzutów procesowych, to jednak zarówno ich konstrukcja, jak i sam zakres zaskarżonej części wyroku Sądu I instancji dla ich zweryfikowania wymagają analizy pod kątem zastosowanego w sprawie prawa materialnego.
K. K. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby jest bowiem możliwe w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Regulacja ta wskazuje na istnienie dwóch przesłanek, jakie muszą wystąpić, by możliwym było podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby. Pierwsza z przesłanek to upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, druga natomiast to nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Łączne spełnienie obu przesłanek pozwala na zwolnienie policjanta ze służby.
W rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie został wydany w dniu [...] września 2010 r., a więc w dacie, kiedy nastąpił już upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, i nie ustała również przyczyna zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Przywołany przepis ustawy o Policji pozwala właściwemu organowi zwolnić funkcjonariusza nawet wówczas, gdy nie zostało zakończone postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Istotny jest bowiem upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a także nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. W kontekście stawianych zarzutów kasacyjnych ważne przy tym jest, że postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, nie zostało zakończone ani w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji, ani w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji. Trudno wobec tego przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwłaszcza że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w postępowaniu odwoławczym, warunki z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji były spełnione.
Samo zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym. Możliwość przedłużenia zawieszenia, realizowanego w trybie administracyjnym, ma przede wszystkim służyć dobru służby w kontekście zarzucanego policjantowi czynu. Podobieństwo instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym wskazuje, że specyfika tego rodzaju spraw ogranicza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem sam fakt toczącego się postępowania karnego z zarzutem popełnienia przestępstwa przez policjanta może determinować rozstrzygnięcie organu Policji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych, czego następstwem, w przypadku niezakończenia postępowania karnego w okresie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, może być decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy uzyskiwany w tym zakresie od organów Prokuratury jest wystarczający dla podjęcia decyzji zwolnieniowej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) i nie ma podstaw, by tego rodzaju materiał kwestionować.
Ustawodawca, wprowadzając możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, wobec którego postępowanie karne, pomimo upływu 12 miesięcy, wciąż trwa, wskazał na ewentualność rozwiązania takiej sytuacji, pozostawiając w tym względzie swobodę organom Policji. Z pewnością prawodawca dostrzega w tego rodzaju sytuacjach potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jednak fakultatywność zwolnienia ze służby nie może automatycznie stanowić zakazu zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych (kiedy postępowanie karne wciąż trwa). Ewentualność takiej decyzji organu Policji jest bowiem wyrazem woli samego ustawodawcy, który mocą art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji daje do zrozumienia, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno trwać w nieskończoność, biorąc pod uwagę czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów. Najczęściej to właśnie waga stawianych funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym determinuje rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zwolnienia. Nie bez znaczenia są tu także względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe trwanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej.
Sąd I instancji, oddalając skargę, nie naruszył art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonej części wyroku w sposób prawidłowy przedstawia ocenę faktyczną i prawną, a jej zakres obejmuje kwestie, które oddają wynik badania legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, co czyni zadość ustrojowej roli sądu administracyjnego. Z faktu, że WSA w Rzeszowie nie podzielił zarzutów strony, nie można wyprowadzać wniosku o istnieniu podstaw do ich uwzględnienia czy też wyjścia poza granice skargi, jeśli ze sprawy wynika, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach. Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, że decyzja ta nie narusza prawa, a przedstawione w motywach przepisy, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do kwestionowania zaskarżonej części wyroku.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło