I OSK 941/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia WSA del. Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji w części niezaskarżonej przez stronę, narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych i zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego nie są zasadne. Sąd podkreślił, że strona skarżąca nie wykazała, iż ewentualne uchybienia przepisom postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, sąd wyjaśnił, że zasada dwuinstancyjności oznacza dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organy obu instancji, a zakres rozstrzygnięcia jest wyznaczony zakresem zaskarżenia. W tym przypadku, zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczyło całości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a WSA rozpoznał sprawę w granicach tej skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, w którym przyznał wynagrodzenie (pkt 1) i umorzył postępowanie w sprawie odsetek (pkt 2). Spółka zaskarżyła jedynie pkt 2 postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika, ale uchylił je w całości, w tym w części niezaskarżonej przez spółkę (pkt 1), powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając działanie Dyrektora za prawidłowe. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów KPA i PPSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia WSA del. Maria Werpachowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 693/09 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 693/09 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Przewozowego [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów.
Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2009 r. wydane w sprawach oznaczonych nr [...], [...]oraz [...].
W podstawie prawnej postanowień organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 w związku z art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1270 ze zm.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, z 2005 r., poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie podkreślił, że zażalenia [...] PKS spółka z o.o. nie mogły być uwzględnione, gdyż postanowienia nimi objęte odpowiadają przepisom prawa. W ocenie organu dozorca jakim jest [...] PKS spółka z o.o. może domagać się przyznania i zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przechowywanych na jego parkingu, których własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Wskazane przez dozorcę wynagrodzenie i wysokość wydatków zostały określone w sposób poprawny i zgodny z przepisami prawa, zwłaszcza art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie tych przepisów podmiot sprawujący dozór nie może domagać się odsetek jako części wynagrodzenia i wydatków związanych ze sprawowanym dozorem. Z tego też powodu wysokość należności przyznanych PP PKS spółka z o.o. za sprawowany dozór nad pojazdami mechanicznymi nie uwzględniała odsetek, o które występował dozorca.
Z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie nie zgodziła się spółka [...] PKS spółka z o.o. z/s w R. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu tej normy prawnej i przyjęcie, że Skarb Państwa jest szczególnym podmiotem nie podlegającym normom prawa cywilnego. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 455 k.c. w związku z art. 481 § 1 k.c. przez niezastosowanie tych przepisów i nienaliczenie ustawowych odsetek z tytułu sprawowania dozoru. Dodatkowo strona skarżąca podniosła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 15 k.p.a. Uzasadniając te naruszenia wskazała, że art. 15 k.p.a. wprowadza zasadę trwałości decyzji ostatecznych co ma stanowić ochronę praw nabytych z rozstrzygnięcia. Uchylenie postanowienia w części dotyczącej wskazanych rozstrzygnięć Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie narusza tę zasadę, bo odnosi się do orzeczenia, które nie było objęte odwołaniem. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzających postanowień Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację jak w uzasadnieniu własnego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając, na podstawie art. 151 P.p.s.a., wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. skargę [...] PKS Sp. z o.o. stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie poprawnie zastosował treść art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotnymi elementami stanu faktycznego, który stanowi podstawę wydania zaskarżonych postanowień jest ustalenie cech indywidualnych pojazdów mechanicznych oddanych dozorcy do przechowania. Brak jednoznacznego określenia tych właściwości należy traktować jako wadę postępowania wyjaśniającego, która musi być usunięta przed jednoznacznym określeniem zwrotu kosztów i wydatków z tytułu sprawowanego dozoru. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie ustalił poprawnie przedmiotu dozoru. W przypadkach objętych skargą poza sporem jest, że akta sprawy nie udzielają odpowiedzi jakie pojazdy zostały oddane stronie skarżącej do przechowania. Różnice w ich oznaczeniu oraz w zakresie numerów rejestracyjnych nie dawały podstaw do utrzymania w mocy postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie.
Art. 138 § 2 k.p.a. dopuszczając uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozstrzygnięcia, wskazuje na przesłanki takiego działania. Podstawą uchylenia rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym ma być pojawienie się konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sąd przyjął, że uchybienia wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie należy traktować jak te, które wymagają przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Z tego też powodu uchylenie postanowień objętych skargą było słuszne i zasadne.
W ocenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę pogląd pełnomocnika strony skarżącej wskazujący na naruszenie zasady trwałości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie i rozpoznanie środków odwoławczych bez wcześniejszego ich złożenia. Sąd zwrócił uwagę, że wszystkie postanowienia objęte rozstrzygnięciem kasacyjnym Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie były przedmiotem zażaleń na co wskazują akta sprawy na k–693, k–299 i k–96. Z tych powodów twierdzenie o ich ostateczności jest błędne, zwłaszcza w kontekście tego, że istotę postępowania odwoławczego jest możliwość badania sprawy bez wyznaczenia granic środkiem zaskarżenia.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia
z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 693/09 skargę kasacyjną wniosło Przedsiębiorstwo Przewozowe [...] Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o., reprezentowane przez radcę prawnego.
Zaskarżając wyrok w całości, skarżący kasacyjnie wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie polegające na złamaniu zasady trwałości ostatecznych decyzji (postanowień) administracyjnych, poprzez rozpoznanie niezaskarżonych przez skarżącego punktów postanowień (chodzi o pkt 1 postanowień z dnia
[...].03.2009 r. przyznających skarżącemu zwrot wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów);
2) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zasada dwuinstancyjności polega na obligatoryjnym rozpatrzeniu decyzji (postanowienia) przez organy dwóch instancji - pomimo niezaskarżenia decyzji (postanowienia),
3) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na uchyleniu niezaskarżonych (ostatecznych) części postanowień z dnia [...].03.2009 r. (pkt 1 tych postanowień) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,
4) naruszenie art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na rozciągnięciu zakresu stosowania tego przepisu na stan faktyczny w którym skarga w ogóle nie została wniesiona.
Na wstępie uzasadnienia pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podał, że w dniu [...].03.2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie wydał postanowienia składające się z dwóch punktów: w punkcie 1) skarżącemu zostało przyznane wynagrodzenie związane z wykonywanym przez niego dozorem pojazdów, w punkcie 2) umorzone zostało postępowanie w zakresie przyznania skarżącemu odsetek ustawowych.
Zażaleniami z dnia [...].04.2009 r. (wniesionymi do organu I Instancji w dniu [...].04.2009r.), skarżący zaskarżył tylko i wyłącznie pkt 2) postanowień z dnia [...].03.2009 r. dotyczący umorzenia postępowania w zakresie przyznania ustawowych odsetek jako postępowania bezprzedmiotowego (zarówno zażalenia jak i postanowienia znajdują się w aktach sprawy). Pkt 1) w/w postanowień (dotyczących przyznania skarżącemu zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór) organu I instancji z dnia [...].03,2009 r. nie został zaskarżony przez skarżącego - i w związku z tym postanowienia w tej części stały się ostateczne.
Pomimo tego organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienia w całości - tj. również w odniesieniu do niezaskarżonego przez skarżącego pkt 1) tych postanowień. Zdaniem skarżącego organ II instancji dokonał całkowicie nieuzasadnionej ingerencji w treść ostatecznych postanowień. Argumentację organu podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w zaskarżonym wyroku.
WSA w Rzeszowie w zaskarżonym wyroku stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej poprawnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Tymczasem - i to w ocenie skarżącego jest bezsporne - organ odwoławczy uchylił postanowienie w części niezaskarżonej. Na marginesie zaznaczono, iż Dyrektor Izby Skarbowej w swym postanowieniu nie powołał się na art. 138 § 2 k.p.a.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że zarówno Dyrektor Izby Skarbowej jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny zdają się nie zauważać, iż miarą stosowania art. 138 k.p.a, nie jest umieszczenie całkowicie odrębnych od siebie postanowień w jednym postanowieniu (decyzji) lecz faktyczne zaskarżenie danego postanowienia. Sam fakt umieszczenia kilku rozstrzygnięć w jednym postanowieniu (decyzji) nie determinuje ich nierozerwalności oraz konieczności łącznego rozpoznawania - a tym samym stosowania art. 138 k.p.a. Każdy bowiem akt będący przejawem działalności czy to organu administracji czy też sądu (decyzja, postanowienie) może zawierać rozstrzygnięcie (i zazwyczaj jest) w kilku odrębnych punktach. Poszczególne postanowienia są tam umieszczane (ze względu na ekonomikę postępowania) właśnie ze względu na ich większą lub mniejszą odrębność od siebie.
Całkowicie niezrozumiałe jest zdaniem autora skargi kasacyjnej stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, iż wszystkie postanowienia objęte rozstrzygnięciem kasacyjnym Dyrektora Izby Skarbowej były przedmiotem zażaleń. Stwierdzenie to nie jest zgodne z prawdą, gdyż skarżący nigdy nie wnosił zażaleń co do pkt 1) postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie.
Skarżący kasacyjnie zgadza się w całości z rozważaniami WSA w Rzeszowie jak i Dyrektora Izby Skarbowej o granicach postępowania odwoławczego jak i o granicach rozpoznania sprawy przez sądem administracyjnym - jednak w niniejszej sprawie brak jest zaskarżenia postanowienia więc w tym zakresie sprawa nie powinna być w ogóle rozpoznawana. Tymczasem organ administracyjny powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania uchylił zaskarżone postanowienie w części, w której w związku z brakiem wniesienia odwołania przez skarżącego stało się ono ostateczne.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracyjny trafnie podnosi (str. 6) iż "istota dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia". Z przedmiotowego stwierdzenia organ administracji wyciąga jednak całkowicie nieuzasadniony wniosek, iż "powyższe obliguje organ II instancji do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie w jakim rozpoznana została w I instancji". Powyższe stwierdzenie jest bowiem prawdziwe tylko i wyłącznie przy założeniu, iż skarżący zaskarżył całość rozstrzygnięcia I instancyjnego - czego brak w niniejszej sprawie. Organ administracyjny zdaje się niezauważać, iż o istocie dwuinstancyjności (którą przytacza) decyduje zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji nie był w związku z powyższym władny do podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w przedmiocie niezaskarżonych pkt 1) postanowień organu I instancji z dnia [...].03.2009 r.
W związku z powyższym nie było żadnych powodów, na podstawie których mogłoby dojść do uzasadnionego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, a zaskarżony wyrok ma oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej, podniesiono, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji, co oznacza, iż organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy nie może się tylko ograniczyć do kontroli postanowienia (decyzji), a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Natomiast zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej postanowieniem (decyzją) odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy postanowieniem (decyzję) organu I instancji.
Słuszne jest zdaniem organu stanowisko Sądu wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż "nie zasługuje na aprobatę pogląd pełnomocnika strony skarżącej wskazujący na naruszenie zasady trwałości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie i rozpoznanie środków odwoławczych bez wcześniejszego ich złożenia. Sąd zwraca uwagę, że wszystkie postanowienia objęte rozstrzygnięciem kasacyjnym Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie były przedmiotem zażaleń na co wskazują akta sprawy (...). Z tych powodów twierdzenie o ich ostateczności jest błędne, zwłaszcza w kontekście tego, że istotą postępowania odwoławczego jest możliwość badania sprawy bez wyznaczania granic środkiem zaskarżenia". Organ powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.10.2005 r. sygn. akt VII/Wa 292/05.
Zdaniem pełnomocnika organu nie jest słuszny zarzut skargi kasacyjnej, iż organ odwoławczy uchylił postanowienie w części niezaskarżonej. W odpowiedzi na skargę wskazano również, że w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie, w podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art.138 § 2 Kpa, co jednoznacznie wynika z jego treści. Z przyczyn podanych wyżej, Sąd nie naruszył przepisu art.134 § 1 ustawy o P.p.s.a., a sprawę rozpoznał w zakresie w tym przepisie określonym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Kontroluje zatem zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy określa strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, tj. postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Zarzuty te zostały postawione nieprawidłowo, gdyż skarżący kasacyjnie nie wykazał, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia ta ma zaś istotne znaczenie, bowiem nawet w przypadku ustalenia uchybienia przepisom postępowania, w sytuacji gdy uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Tymczasem w sprawie niniejszej pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie tylko wpływu tego nie wykazał, ale dodatkowo formułując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odniósł je w istocie do działania organów administracji publicznej a nie Sądu I instancji.
Zarzut naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. uzasadnił jego niezastosowaniem, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trwałości ostatecznych decyzji (postanowień). Polegało to, w ocenie strony, na rozpoznaniu niezaskarżonego przez skarżącego punktu 1 postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r. Tak postawiony zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Zasada trwałości decyzji administracyjnych jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Skarżący kasacyjnie nie powiązał tej zasady z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tekst jednolity z 2 listopada 2005 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.), na podstawie których postępowanie w sprawie się toczyło, w tym w szczególności - art. 17 § 1 i art. 18 tej ustawy. Tylko zaś przy zastosowaniu wskazanych przepisów można byłoby zarzucić naruszenie przepisów k.p.a.
Odnosi się to również do zarzutu naruszenia przepisu art. 15 k.p.a. Wskazania wymaga jedynie, że powołany przepis ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że zasada dwuinstancyjności polega na rozpatrzeniu decyzji (postanowienia) pomimo niezaskarżenia tej decyzji (postanowienia). Sąd wskazał jedynie, że istotą postępowania odwoławczego jest możliwość badania sprawy bez wyznaczenia granic środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że dwuinstancyjność postępowania oznacza dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy tożsamej podmiotowo i przedmiotowo przez organy obu instancji.
Nieprawidłowo postawiony został również zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej naruszenie tego przepisu wiąże w istocie wyłącznie z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o czym już była mowa wyżej. Wobec bezzasadnych zarzutów naruszenia art. 16 § 1 k.p.a i art. 15 k.p.a. za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten nie został powiązany z naruszeniem art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie autora skargi kasacyjnej jego naruszenie nastąpiło poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na rozciągnięciu zakresu stosowania tego przepisu na stan faktyczny, w którym skarga w ogóle nie została wniesiona. Zarzut ten nie jest trafny. Skargą objęte zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r., które uchylało postanowienie organu I instancji w całości i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym wyrokiem rozstrzygnął w granicach tej sprawy. Nie wykroczył, wbrew zarzutom skarżącego kasacyjne, poza granice sprawy.
Wskazania jedynie wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny Uchwałą z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 rozstrzygnął zagadnienie prawne mające istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy przez organ administracji publicznej.
Wobec bezzasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydane zostało na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło