I OSK 97/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Małgorzata Stahl (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2005r. sygn. akt 4 II SA/Wr 822/02 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup opału, żywności oraz artykułów świątecznych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje adw. J. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 219,60 zł (słownie: dwieście dziewiętnaście złoty i sześćdziesiąt groszy) – w tym kwota 39,60 podatku od towaru i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r.(sygn. akt 4 II SA/Wr 822/02), po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup opału, żywności oraz artykułów świątecznych – oddalił skargę. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący wystąpił w grudniu 2001 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup węgla, żywności i artykułów świątecznych. Wyjaśnił ,że w październiku otrzymał jedynie 45 zł w bonach towarowych a pomoc przyznaną decyzją z 18 października 2001 r. musiał przeznaczyć na zakup żywności . Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego uzasadniając odmowę brakiem środków finansowych na realizację zadań własnych i faktem przyznania pomocy w postaci zasiłku okresowego w listopadzie i grudniu 2001 r. Skarżący odwołał się od tej decyzji podnosząc braki w planowaniu potrzeb pomocy społecznej i brak środków na zakup węgla. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję I instancji. Stwierdziło, że skarżący spełnia warunki niezbędne do otrzymania pomocy, jest bezrobotny i nie ma żadnych dochodów. W. W. w październiku i listopadzie 2001 r. otrzymał pewne środki, które miały służyć częściowemu zaspokojeniu zgłaszanych potrzeb. Rozmiar pomocy powinien odpowiadać nie tylko potrzebom uprawnionego ale także możliwościom pomocy społecznej, która musi uwzględniać także potrzeby innych osób. W skardze do Sądu W. W. zarzucił naruszenie prawa przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wyjaśnił cele pomocy społecznej określone w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64,poz. 414 ze zm .),zasady przyznawania pomocy (art.4 ust.1 i art. 32 ust.2 i art. 3 pkt 2-11, pow. ustawy ),stwierdził również, że skarżący spełnia warunki uzyskania pomocy. Spełnianie jednak tych warunków nie jest równoznaczne z obowiązkiem przyznania świadczenia ,jakim jest zasiłek celowy. Decyzje w tych sprawach mają charakter uznaniowy co nie oznacza, że może działać dowolnie. Bo jest związany przepisami proceduralnymi i przepisami ustawy o pomocy społecznej. Znaczna część zgłoszonych potrzeb ma charakter niezbędnej potrzeby bytowej ale jednocześnie skarżący był objęty w rozpatrywanym okresie pomocą ciągłą w takim zakresie, na jaki pozwalają środki jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Ponieważ zakres tej pomocy wyznaczają możliwości pomocy społecznej a te były ograniczone to granice uznania nie zostały przekroczone. Pełnomocnik W. W., ustanowiony z urzędu, zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – przepisu art.145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zachowanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej z naruszeniem przepisu art.138 § 3 in fine k.p.a. w zw. z art.7 i art. 77 k.p.a. oraz naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć§ istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., poprzez zachowanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej z naruszeniem art. 138 § 3 in fine k.p.a. w zw. z art.107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik wyjaśnił, że okoliczność braku dostatecznych środków finansowych powinna być udowodniona w sytuacji i wykazana w uzasadnieniu decyzji, gdy skarżący spełniał warunki do uzyskania pomocy. Ponadto fakt otrzymania innych świadczeń nie może być wystarczającą przesłanką decyzji odmownej, należy jeszcze wykazać że otrzymane inne świadczenia pozwalały na zaspokojenie koniecznych potrzeb bytowych a takich ustaleń nie było. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosiło o jej oddalenie, podnosząc że W. W. w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji otrzymał zasiłek okresowy po 300 zł miesięcznie, obejmujący także grudzień 2001 r. i że możliwości finansowe Ośrodka są ograniczone w stosunku do skali potrzeb podopiecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uznane za zasadne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zarzuty te mają charakter procesowy a ich uwzględnienie wiązać się musi ze stwierdzeniem, że wskazane naruszenia prawa – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zachowanie w mocy decyzji wydanych z naruszeniem art. 138 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Nie można jednak uznać, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji i rozważone przez Sąd I instancji były do tego stopnia wadliwe że powinny prowadzić do uchylenia decyzji I instancji. Okoliczność spełniania przez W. W. warunków uzyskania pomocy nie była w sprawie kwestionowana a uzyskanie przez niego, w rozważanym okresie, innych form pomocy, choć niewystarczających, było faktem branym pod uwagę przy podejmowaniu decyzji uznaniowej. Należy tu przypomnieć , że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności działania administracji z prawem. Nie mogą zatem badać samego uznania administracyjnego ale jedynie to, czy organy administracji mogły działać w ramach uznania i czy granic tego uznania nie przekroczyły. Takich ustaleń Sąd I instancji dokonał, uznając że te granice nie zostały przekroczone. Istotnie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak precyzyjnych ustaleń w kwestii możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, wskazuje się jednak że tych środków brakuje i że Ośrodek musi uwzględniać także potrzeby innych osób. W roku 2001 brak środków finansowych na realizowanie przez organy administracji zadań z zakresu pomocy społecznej był faktem powszechnie znanym, podejmowanym często w prasie, znanym też organom odwoławczym i sądom administracyjnym. Z uwagi na powyższe, wskazanych w skardze zarzutów nie można było uznać za uzasadnione i w tej sytuacji, na podstawie art.184 P.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.