I OW 122/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-17
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Borowiec, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium szkolnego, gdy uczeń uczęszcza do szkoły w jednej miejscowości, a jego rodzic (składający wniosek) zamieszkuje w innej?Ratio decidendi
Właściwym miejscowo organem do rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium szkolnego jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby występującej z wnioskiem, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 25 i 26 k.c. Miejsce zamieszkania dziecka jest miejscem zamieszkania tego z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska, a ustalenie miejsca zamieszkania opiera się na faktycznym zamiarze stałego pobytu, a nie na zameldowaniu.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Torunia złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Łodzi w sprawie przyznania stypendium szkolnego dla ucznia M. S. na rok szkolny 2008/2009. Dyrektor szkoły w Łodzi uznał Prezydenta Miasta Łodzi za niewłaściwego, wskazując na fakt uczęszczania ucznia do szkoły w Toruniu. Prezydent Miasta Torunia uważał za właściwego Prezydenta Miasta Łodzi, argumentując, że matka ucznia (wnioskodawczyni) zamieszkuje w Łodzi i jej miejsce zamieszkania decyduje o właściwości. Prezydent Miasta Łodzi nie zgodził się z tym stanowiskiem.Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta Łodzi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del.WSA Maria Werpachowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Torunia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Torunia a Prezydentem Miasta Łodzi w przedmiocie rozpoznania wniosku R. I. w sprawie przyznania stypendium szkolnego za rok szkolny 2008/2009 postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Łodzi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Prezydent Miasta Torunia, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Łodzi, a Prezydentem Miasta Torunia, poprzez wskazanie organu właściwego miejscowo do wydania decyzji w sprawie stypendium szkolnego.
W uzasadnieniu wniosku organ wskazał następujący stan faktyczny sprawy: Dyrektor Zespołu [...] Szkół w Łodzi, postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., uznał, iż Prezydent Miasta Łodzi nie jest właściwy w sprawie rozpoznania wniosku R. I. o przyznanie stypendium szkolnego na rok szkolny 2008/2009.
Dyrektor wskazał, że na podstawie art. 90m w związku z art. 90p ust. 1 i art. 90f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), Prezydent Miasta Łodzi nie jest organem właściwym miejscowo do wydania decyzji administracyjnej w sprawie stypendium szkolnego, ponieważ uczeń M. S. uczęszcza do Szkoły [...] w Toruniu i przebywa w Internacie [...] w Toruniu.
Prezydent Miasta Torunia nie podzielił powyższego poglądu uznając, że organem właściwym miejscowo jest Prezydent Miasta Łodzi, ponieważ tam zamieszkuje osoba składająca wniosek, czyli R. I., będąca matką niepełnoletniego ucznia M. S. i sprawująca nad nim władzę rodzicielską.
Prezydent Miasta Torunia stwierdził, że w związku z tym, iż powołana ustawa o systemie oświaty nie zawiera regulacji odnoszących się do właściwości miejscowej, należy posiłkować się art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym właściwym do rozpoznania wniosku o stypendium szkolne jest organ miejsca zamieszkania.
Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. I OW 75/06, organ stwierdził, że skoro ustawa o systemie oświaty nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Natomiast zgodnie z art. 26 K.c., miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania tego z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska. Wskazano, że w niniejszej sprawie, ponieważ z wnioskiem o stypendium wystąpiła matka ucznia, której przysługuje władza rodzicielska, jej miejsce zamieszkania (Łódź) jest miejscem zamieszkania dziecka i ono przesądza o właściwości miejscowej organu.
Prezydent Miasta Torunia wskazał, że stanowisko takie w całości podziela Naczelny Sąd Administracyjny, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt I OW 1/06.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Łodzi nie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez Prezydenta Miasta Torunia i wskazał, że to Prezydent Miasta Torunia powinien być wskazany jako właściwy w sprawie stypendium szkolnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie bezspornym jest, że spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Torunia, a Prezydentem Miasta Łodzi dotyczy właściwości miejscowej.
Poza sporem pozostaje także i to, że oba organy uważają, że wniosek o przyznanie stypendium szkolnego M. S. powinien rozpoznać organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby występującej z tym wnioskiem. Istota sporu sprowadza się do tego, że Prezydent Miasta Torunia twierdzi, iż miejsce zamieszkania jest równoznaczne z miejscem zameldowania na pobyt stały, podczas gdy jego przeciwnik z takim stanowiskiem nie zgadza się.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie zawiera regulacji co do właściwości miejscowej. Wobec tego należy sięgnąć do art. 21 § 1 pkt. 3 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach rozpoznania wniosku o stypendium szkolne właściwy jest organ miejsca zamieszkania, przy czym akt ten definicji miejsca zamieszkania nie zawiera. Toteż posłużyć się należy unormowaniem kodeksu cywilnego, który w art. 25 wyjaśnia, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska (art. 26 § 1 k.c.). Ponieważ w imieniu M. S. wystąpiła matka R. I., jej miejsce zamieszkania jest miejscem zamieszkania dziecka i ono przesądza o właściwości miejscowej organu.
Jak wynika z unormowania zawartego w treści z art. 25 k.c., w celu ustalenia miejsca zamieszkania nie jest konieczne badanie zameldowania, ale zamiar stałego pobytu. Oczywistym jest, że pobyt w jakiejś miejscowości związany jest z obowiązkiem meldunkowym, jednak kwestie meldunkowe są odrębnym postępowaniem i dla sprawy stypendium szkolnego nie mają znaczenia. Istotnym bowiem jest tu - jak powiedziano wyżej - zamiar pobytu.
Z akt sprawy wynika, o czym już wspomniano, że R. I. wraz z synem, w imieniu którego wystąpiła o stypendium szkolne, zamieszkuje i przebywa w Łodzi oraz jest tam zameldowana. Tu też złożyła, działając w imieniu syna, wniosek o stypendium. Nie ma zatem wątpliwości, iż miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. jest Łódź i Prezydent tego Miasta jest właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku o stypendium..
Wobec powyższego wskazano Prezydenta Miasta Łodzi jako organ właściwy w sprawie, działając na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło