I OW 122/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska sędzia del. NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty Powiatu Cieszyńskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem Cieszyńskim a Miastem Opole oraz Miastem Zabrze w przedmiocie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej postanawia: wskazać Miasto Zabrze jako właściwe w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej. Starosta Powiatu Cieszyńskiego, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23) – dalej "kpa" w związku z art. 191 ust. 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 332 z późn. zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) – dalej "ppsa", wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Cieszyńskiego a Prezydentem Miasta Opola oraz Prezydentem Miasta Zabrze poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Opola jako organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J.S. i N.S. umieszczonych w rodzinie zastępczej, ewentualnie poprzez wskazanie, że organem takim jest Prezydent Miasta Zabrze. W uzasadnieniu wniosku podano, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Cieszynie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt III Nsm 481/14, otrzymanym w dniu 16 marca 2015 r., małoletnie J. S. i N. S. zostały umieszczone w spokrewnionej rodzinie zastępczej w osobach I. i B. C., zamieszkałych w W. W dniu 24 marca 2015 r. rodzina zastępcza złożyła wniosek o udzielenie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej oraz wskazała dane do karty informacyjnej o rodzinie zastępczej z dnia 24 marca 2015 r., zgodnie z którymi adresem zamieszkania i zameldowania obu małoletnich było Zabrze, ul. M. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Cieszynie przyznał rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie utrzymania dzieci J. S. i N. S. w kwotach po 660 zł miesięcznie na każde z nich. W toku prowadzonego postępowania Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Cieszynie ustalił, że dzieci wraz z matką zameldowane były na pobyt stały w Zabrzu i na podstawie art. 191 ust. 16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu o umieszczeniu małoletnich J. S. i N. S. w spokrewnionej rodzinie zastępczej, wzywając Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu do zawarcia porozumienia określającego wysokość i warunki zwrotu wydatków ponoszonych na utrzymanie wyżej wymienionych dzieci, jako właściwego z uwagi na ich zameldowanie wraz z matką I. W. na pobyt stały w Zabrzu przy ul. M. W odpowiedzi na powyższe Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. poinformował, że to nie miasto Zabrze jest właściwe do ponoszenia wydatków na opiekę tych dzieci, gdyż obie małoletnie przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej zamieszkiwały wraz z matką w Opolu przy ul. W. Z tego też miejsca zostały zabrane przez ojca R.S. i przekazane jego rodzicom, którzy obecnie stanowią rodzinę zastępczą. Do pisma dołączono kserokopię informacji o zameldowaniu w Opolu ojca dzieci oraz kserokopię oświadczenia rodziny zastępczej z dnia 15 lipca 2015 r., zgodnie z którym przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej dzieci zamieszkiwały w Opolu przy ul. W. Wobec powyższego Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Cieszynie wystosował pisma z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu informujące o sytuacji dzieci i wezwał do podjęcia kroków przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Opolu mających na celu zawarcie porozumienia określającego wysokość i warunki zwrotu wydatków ponoszonych na wymienione wyżej dzieci. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, uznał się za niewłaściwy w przedmiotowej sprawie i stwierdził, że właściwym do ponoszenia przedmiotowych wydatków jest powiat ostatniego zameldowania dzieci na pobyt stały. Powołując się na art. 191 ust. 1 i ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz wskazując, że ustawa ta nie zawiera definicji pojęcia "miejsca zamieszkania", Starosta Powiatu Cieszyńskiego wywodził, że w tej kwestii należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 380) – dalej "kc". Przytoczywszy art. 25 tej ustawy, Starosta zaznaczył, że w sytuacji, gdy chodzi o dziecko, zastosowanie znajduje art. 26 kc. W myśl jego § 1, miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Wedle zaś jego § 2, jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Z postanowienia Sądu Rejonowego w Cieszynie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt III Nsm 481/14 wynika, że władza rodzicielska względem małoletnich J. i N. S. została ograniczona już w 2013 r. (na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt III Nsm 719/11). Sąd Rejonowy w Cieszynie w 2015 r. utrzymał to ograniczenie, zarządzając jednocześnie umieszczenie małoletnich w spokrewnionej rodzinie zastępczej. Oboje rodzice nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, lecz została im ona wyłącznie ograniczona, a zatem zastosowanie ma tu art. 26 § 2 kc i jako miejsce zamieszkania obu małoletnich wskazać należy Opole, ul. W., jako pochodne wobec miejsca zamieszkania ich matki i ojca. Starosta Powiatu Cieszyńskiego podniósł, że wprawdzie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu podał, że podjęte przez niego czynności celem ustalenia rodziców małoletnich okazały się bezskuteczne, jednak z pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Zabrzu i oświadczenia rodziny zastępczej wynika, że dzieci przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej mieszkały z matką w Opolu. W świetle powyższego – zdaniem Starosty Powiatu Cieszyńskiego – zasadnie jest przyjęcie, że to Miasto Opole jest właściwe do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej, zamieszkałej na terenie Powiatu Cieszyńskiego. Starosta powołał się przy tym na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I OW 94/15, z którego wynika, że zasada, iż miejsce zamieszkania rodziców przesądza o miejscu zamieszkania dziecka obowiązuje, nawet jeśli dziecko faktycznie nie przebywałoby w miejscu zamieszkania matki. Starosta podkreślił, że rodzice wyżej wymienionych dzieci nigdy nie zamieszkiwali na terenie Powiatu Cieszyńskiego. W razie nieuwzględnienia powyższego stanowiska Starosta Powiatu Cieszyńskiego podniósł, że nieustalenie miejsca zamieszkania małoletnich przed umieszczeniem ich w pieczy zastępczej, wskutek nieustalenia miejsca zamieszkania ich rodziców, skutkuje ustaleniem właściwości do ponoszenie przedmiotowych wydatków zgodnie z zasadą meldunku. Przywołując art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Starosta zaznaczył, że z uzyskanych przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Cieszynie potwierdzeń stałego zameldowania małoletnich wynika, że ostatni adres stałego zameldowania obu dzieci to Zabrze, ul. M. Z potwierdzeń tych wynika równocześnie, że obie małoletnie czasowo przebywały m.in. w Opolu przy ul. W., przy czym adres ten jest miejscem zameldowania stałego ich ojca. Mając powyższe na uwadze Starosta Powiatu Cieszyńskiego wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Opola jako organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej, ewentualnie o wskazanie, że organem takim jest Prezydent Miasta Zabrze. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Opola wniósł o wskazanie jako organu właściwego do ponoszenia opłaty za pobyt małoletnich dzieci J. i N. S. w pieczy zastępczej Prezydenta Miasta Zabrze, a alternatywnie Starostę Powiatu Cieszyńskiego. W uzasadnieniu Prezydent Miasta Opola podkreślił, że dla przyjęcia właściwości Miasta Opola w zakresie ponoszenia opłaty za pobyt małoletnich dzieci w pieczy zastępczej konieczne jest jednoznaczne wykazanie faktu zamieszkiwania tychże dzieci na terenie Miasta Opola na moment przed ich umieszczeniem w pieczy zastępczej, co wynika z art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W niniejszej sprawie do umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej doszło najwcześniej 20 stycznia 2015 r., gdyż w tym dniu Sąd Rejonowy w Cieszynie wydał w tym zakresie postanowienie w sprawie III Nsm 481/14. Z oświadczeń złożonych przez rodzinę zastępczą wynika natomiast, iż od czerwca 2013 r. małoletni zamieszkują z nią na terenie Wisły, a zatem przed umieszczeniem w pieczy małoletni nie mieszkali na terenie Miasta Opola. Analizując kwestię "miejsca zamieszkania", o jakim mowa w art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Prezydent Miasta Opola nadmienił, że w pierwotnym oświadczeniu z dnia 24 marca 2015 r. rodzina zastępcza jako adres zamieszkania dzieci przed ich umieszczeniem w pieczy zastępczej przed ich umieszczeniem w pieczy zastępczej wskazała Zabrze, ul. M. Z dalszej części tego oświadczenia wynika dodatkowo, że ojciec małoletnich od około 5 lat przebywa za granicą. W oświadczeniu z dnia 15 lipca 2015 r. rodzina zastępcza ponownie podkreśliła, że ojciec biologiczny pracuje za granicą, a matka również najprawdopodobniej wyjechała za granicę. W ostatnim z oświadczeń (z dnia 25 września 2015 r.) stwierdzono, że wnuczki przed umieszczeniem w pieczy zamieszkiwały w Opolu, lecz w dalszej części oświadczenia podano, że już w 2013 r. były one przywiezione do Wisły. Podsumowując, Prezydent Miasta Opola wywodził, że niepodobna przyjąć, że przed umieszczeniem w pieczy dzieci zamieszkiwały z którymkolwiek z rodziców, gdyż nie zostało jednoznacznie ustalone, gdzie owi rodzice mieszkali na moment przed wydaniem orzeczenia w tym zakresie. Nie można też miejsca zamieszkania dzieci domniemywać z pobocznych okoliczności, czy opierać li tylko na oświadczeniach rodziny zastępczej. Brak jest materiału dowodowego, który by rozważany fakt wykazywał. W tej sytuacji zastosowanie winien mieć art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a więc kryterium ostatniego miejsca stałego zameldowania dziecka. Z dokumentów wynika, że dzieci przed umieszczeniem w pieczy posiadały i nadal posiadają stały meldunek na terenie Zabrza. W takim wypadku jako właściwy uznany winien zostać powiat ostatniego zameldowania na pobyt stały, a mianowicie Miasto Zabrze. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Zabrze oświadczył, że podziela stanowisko Starosty Powiatu Cieszyńskiego i wnosi o rozstrzygnięcie sporu o właściwość poprzez wskazanie, ze organem właściwym do pokrywania wydatków poniesionych w tytułu opieki i wychowania dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej I. i B. C. jest Prezydent Miasta Opola. W uzasadnieniu Prezydent Miasta Zabrze wywodził, że nie jest właściwy do ponoszenia powyższych wydatków z uwagi na brzmienie art. 191 ust. 1 i 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z art. 26 kc. Podniósł, że zgodnie z oświadczeniem rodzica zastępczego – babci małoletnich, złożonym w dniu 25 września 2015 r. dzieci przed faktycznym oraz prawnym umieszczeniem w jej rodzinie zamieszkiwały wraz z matką w Opolu, co potwierdzają zaświadczenia Urzędu Miejskiego w Zabrzu o zameldowaniu czasowym małoletnich. Ponadto wcześniejsze postanowienia dotyczące ograniczenia władzy rodzicielskiej w stosunku do małoletnich wydawane były przez Sąd Rejonowy w Opolu, co świadczy, że dzieci musiały przebywać wraz z rodzicami bądź tylko z matką na terenie Opola. Prezydent Miasta Zabrze wskazał, że dzieci wraz z matką przebywały poza stałym miejscem zameldowania, to jest Miastem Zabrze, od maja 2009 r., co potwierdza, że Miasto Zabrze nie stanowiło dla matki centrum osobistych i majątkowych interesów. Zamiar przebywania matki na terenie Opola i jednoczesne przebywanie w tej miejscowości, o czym świadczy czasowe zameldowanie dzieci, czyni – w opinii Prezydenta Miasta Zabrze – z Miasta Opola miejscem zamieszkania matki dziecka. Dlatego organem właściwym do pokrywania wydatków poniesionych z tytułu opieki i wychowania dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej jest Prezydent Miasta Opola, zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Ponadto rodzice dzieci nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, została im ona wyłącznie ograniczona, a zatem zastosowanie winien mieć art. 26 ust. 2 kc. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 191 ust. 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 575), w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z art. 22 § 1 pkt 1 kpa wynika, że spory o właściwość rozstrzyga między organami jednostek samorządu terytorialnego wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny. Podmioty będące w sporze w rozpoznawanej sprawie nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. W myśl art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) – dalej "ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, kiedy każdy z organów uważa się za niewłaściwy. Z takim sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów pozostających w sporze nie uznaje swojej kompetencji do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej. Zgodnie z art. 191 ust. 16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który wszedł w życie z dniem 19 września 2014 r., w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks ten przyjmuje w zakresie właściwości do rozstrzygania sporów pomiędzy organami samorządu terytorialnego, zasadę przyznającą właściwość organowi wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 kpa), od której w razie gdy brak wspólnego organu wyższego stopnia wprowadza wyjątek przyznając właściwość sądowi administracyjnemu. Unormowanie zawarte w art. 191 ust. 16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej reguluje tryb rozstrzygnięcia, na której jednostce samorządu terytorialnego ciąży obowiązek ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka, a organ jest jedynie wykonawcą obowiązku, realizowanego przez czynność wypłaty. Przepis art. 191 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej reguluje przesłanki ustalenia powiatu właściwego do ponoszenia wydatków. Przy ustalaniu powiatu zobowiązanego do ponoszenia wydatków, o których mowa w art. 191 ust. 1 powołanej ustawy, istotny jest stan faktyczny, który miał miejsce przed umieszczeniem dziecka po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W świetle art. 191 ust. 1 omawianej ustawy, powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi: 1) wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka; 2) średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym; 3) wydatki na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. Od tej reguły wprowadzone są wyjątki w ust. 2 i 3 powołanego artykułu. I tak, jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały (art. 191 ust. 2 ustawy). Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli nie można ustalić miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 3 ustawy). Właściwość w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w placówce opiekuńczo-wychowawczej i w rodzinie zastępczej określa zatem art. 191 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W pierwszej kolejności ponosi je powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Dopiero jeśli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na zamieszkanie dziecka, zastosowanie znajduje zasada określona w ust. 2, zgodnie z którą właściwy jest powiat ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały. W ostatniej kolejności właściwy jest powiat siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. Przejście do kolejnych reguł określania właściwości uzależnione jest od wykazania, że nie da się jej ustalić w oparciu kolejno o przepis art. 191 ust. 1 i 2 ustawy. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, posługując się w art. 191 ust. 1 określeniem "miejsce zamieszkania", nie definiuje go, co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego określenia zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 26 § 1 kc, miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. W myśl § 2 tego artykułu, jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. W niniejszej sprawie małoletnie J. S. i N. S. zostały po raz pierwszy umieszczone w spokrewnionej rodzinie zastępczej w osobach I. i B. C., zamieszkałych w Wiśle, Osiedle K., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Cieszynie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt III Nsm 481/14, otrzymanym w dniu 16 marca 2015 r. Z akt sprawy wynika, że obie małoletnie – tak jak i ich matka – są zameldowane na pobyt stały w Zabrzu, przy ul. M. – J. S. od 20 marca 2006 r., a N. S. od 22 kwietnia 2010 r. Pod adresem tym jednak faktycznie nie przebywały od długiego czasu. Ich ojciec zameldowany był w Opolu przy ul. W. J. S., urodzona [...] lutego 2006 r., była zameldowana na pobyt czasowy w Wiśle, Osiedle K., od 11 maja 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. i od 4 stycznia 2010 r. do 12 sierpnia 2010 r., a następnie w Opolu przy ul. W. od 12 sierpnia 2010 r. do 12 sierpnia 2012 r. i od 13 sierpnia 2012 r. do 4 października 2013 r. oraz ponownie w Wiśle, Osiedle K., od 4 października 2013 r. do 3 października 2014 r. i od 6 października 2013 r. – deklarowana data wymeldowania 30 września 2016 r. N. S., urodzona 14 kwietnia 2010 r., była zameldowana na pobyt czasowy w Wiśle, Osiedle K., od 15 czerwca 2010 r. do 12 sierpnia 2010 r., a następnie w Opolu przy ul. W. od 12 sierpnia 2010 r. do 12 sierpnia 2012 r. i od 13 sierpnia 2012 r. do 4 października 2013 r. oraz ponownie w Wiśle, Osiedle K., od 4 października 2013 r. do 3 października 2014 r. i od 6 października 2013 r. – deklarowana data wymeldowania 30 września 2016 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jakie było miejsce zamieszkania dzieci przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w pieczy zastępczej, a także w jakim konkretnie okresie mieszkały z rodzicami. Z karty informacyjnej o rodzinie zastępczej z dnia 24 marca 2015 r. wynika, że ich ojciec od około 5 lat przebywa za granicą, a miejsce pobytu matki nie było znane. W oświadczeniu z dnia 15 lipca 2015 r. I. C. stwierdziła, że dzieci są u nich od czerwca 2013 r., a w oświadczeniu złożonym w dniu 25 września 2015 r. I. C. podała, że wnuczki przed umieszczeniem w jej rodzinie zamieszkiwały w Opolu, lecz do Wisły były przywiezione w czerwcu 2013 r. W tym stanie rzeczy, wobec niemożności jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania małoletnich przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w pieczy zastępczej, mając na względzie art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, należało wskazać Miasto Zabrze jako właściwe w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci J. S. i N. S. umieszczonych w rodzinie zastępczej. Miasto to bowiem jest miastem na prawach powiatu, a zatem stanowi powiat miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały małoletnich J. S. i N. S. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.