I OW 187/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-02

Skład orzekający: Irena Kamińska, Roman Ciąglewicz, Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego dotyczącego ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną na drodze publicznej, gdy sprawa o odszkodowanie ma charakter cywilny?
Ratio decidendi
Spór kompetencyjny między organami administracji rządowej a jednostkami samorządu terytorialnego, który może być rozstrzygany przez sąd administracyjny, dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej. Sprawa o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną na drodze publicznej ma charakter cywilny i należy do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. W związku z tym, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
K.S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Łasku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania jego pisma o zapłatę odszkodowania za szkodę wyrządzoną na drodze publicznej. Wnioskodawca twierdził, że żaden z organów nie chce przyznać się do odpowiedzialności za szkodę w jego pojeździe. Zarówno Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jak i Burmistrz Łasku, kwestionowali właściwość do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i zwrócono wnioskodawcy kwotę 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Łasku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania pisma o zapłatę odszkodowania za szkodę wyrządzoną na drodze publicznej postanawia 1. odrzucić wniosek 2. zwrócić wnioskodawcy kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. UZASADNIENIE. Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2015 r. K. S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego zarządcy drogi krajowej nr 12 pomiędzy Burmistrzem Łasku a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w Łodzi. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotyczy zdarzenia z dnia 12 kwietnia 2015 r., kiedy uległ wypadkowi, w wyniku którego zostało uszkodzone auto, którym jechał. Koszt naprawy wynosi 1240 zł. Wycenił to biegły wysłany przez GDDKiA w Łodzi. Nie ma kto zapłacić odszkodowania, gdyż GDDKiA twierdzi, że drogę tę przekazała Burmistrzowi Łasku. Burmistrz natomiast twierdzi, że nie przejął tej drogi. Już czwarty miesiąc nikt do tej drogi nie przyznaje się i nie ma kto płacić odszkodowania. W odpowiedzi na wniosek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o odrzucenie wniosku. Podniósł, że sprawa o odszkodowanie jest sprawą cywilną i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, wniósł o rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie Burmistrza Łasku jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Dyrektor wskazał, że K. S. wystąpił do GDDKiA pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. z roszczeniem dotyczącym szkody z dnia 12 kwietnia 2015 r. w jego pojeździe na drodze krajowej nr 12 w miejscowości Aleksandrówek. Pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Dyrektor przekazał pismo Burmistrzowi Łasku, gdyż do zdarzenia doszło na byłej drodze nr 12. W dniu 17 czerwca 2015 r. K. S. wniósł do GDDKiA w Łodzi kolejne pismo, załączając pismo Burmistrza Łasku, z którego wynikało, że Gmina Łask nie przejęła w zarząd byłej drogi nr 12. W związku z tym Dyrektor stwierdził, że podstawą przekazania do Burmistrza było zaliczenie, od dnia 21 sierpnia 2014 r., odcinka drogi, na którym doszło do zdarzenia, do kategorii dróg gminnych, na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Dyrektor dodał, że nowe brzmienie art. 10 ust. 5 odnosi się do dróg wojewódzkich, a nie gminnych. Jednak ten stan, z uwagi na termin oddania odcinka drogi S-8, nie dotyczy niniejszej sprawy. Nadto Dyrektor zauważył, ze uchwałą Rady Miejskiej w Łasku, nr X/86/2015, z dnia 24 lipca 2015 r., pozbawiono drogi kategorii dróg gminnych. W załączniku nr 6 znajduje się informacja na temat spornego odcinka drogi. Wynika z tego, że Burmistrz przyznał pełnienie roli zarządcy drogi gminnej, na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, w miejscowości Aleksandrówek. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Łasku uznał, że w dniu 12 kwietnia 2015 r. odcinek byłej drogi krajowej nr 12, na odcinku w miejscowości Aleksandrówek, gmina Łask, znajdował się w zarządzie Burmistrza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek należało odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl zaś art. 22 § 2 K.p.a., spory kompetencyjne, między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny. Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Pojęcie sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., ma swoje źródło w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Jest oczywiste, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 K.p.a.), a więc w sprawach administracyjnych. Spór może więc powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 130-131; postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 79/05, ONSA i wsa 2006/3/75). W sprawie niniejszej przedmiotem sporu jest to, kto ma rozpatrzyć pismo K. S. w sprawie odszkodowania za szkodę poniesioną na drodze publicznej. Sprawa o odszkodowanie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 K.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Sprawa o odszkodowanie nie ma charakteru sprawy administracyjnej, jest rozstrzygana przez sądy powszechne a wobec tego nie jest dopuszczalne orzekanie w tej sprawie przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. Zwrot wpisu wynika z art. 232 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło