I OW 20/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta i Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku ojca Zakonu [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej dla małoletniej K. Z. na pokrycie kosztów pobytu w internacie i szkole postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wnioskiem z 28 stycznia 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta K. (dalej Prezydent) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta K. a Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającym z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta S., w sprawie przekazania na podstawie art. 65 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej kpa) przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. do rozpatrzenia wg właściwości wniosku o udzielenie pomocy finansowej małoletniej K. Z. oraz ustalenie organu właściwego. Prezydent przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Dnia 4 listopada 2013 r. z uwagi na trudną sytuację rodzinną małoletniej K.Z. został złożony w Punkcie Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta K. przez ojca Zakonu [...] wniosek w sprawie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie do kosztów pobytu w internacie szkolnym przy Zespole Szkół nr [...] w K. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...] orzeczono o ustaleniu w trybie nagłym do czasu zakończenia postępowania o ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz pozbawienie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. Z., miejsca pobytu w wybranym przez Nią internacie przy Zespole Szkół Nr [...] w K., zastępując tym samym zgodę rodziców. Natomiast dni wolne od nauki małoletnia może spędzać w mieszkaniu osób bliskich, tj. I. i M. O., zam. S., ul. [...]. Mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], przekazał sprawę do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową do Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W odpowiedzi na powyższe Ośrodek Pomocy Społecznej w S. stosując się do treści zawartego w tym postanowieniu pouczenia skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. zażalenie, w którym uznał się za niewłaściwy z uwagi na nieuregulowaną sytuację prawną małoletniej K. Z. Ośrodek w S. podjął czynności zgodnie z zawartym w treści postanowienia pouczeniem. Niemniej jednak należy podkreślić, że pomimo błędnie wskazanego pouczenia przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., Ośrodek w S. nie został zwolniony ze znajomości obowiązujących przepisów prawa i działania w jego granicach. W związku z podjętymi czynnościami wyjaśniającymi ustalono, że na mocy postanowienia sądu z [...] stycznia 2014 r. I. O. została ustanowiona opiekunem prawnym małoletniej K. Z. Wobec powyższego właściwym do rozpatrzenia powyższego wniosku jest Ośrodek Pomocy Społecznej w S. (k. 2-4 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia 10 marca 2014 r., nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S. powtarzając przedstawione powyżej okoliczności faktyczne sprawy wyjaśnił, że dopiero pod koniec stycznia 2014 r. w rozmowie z I. O.pracownik socjalny powziął wiadomość, że na mocy postanowienia Sądu z [...] stycznia 2014 r. została ona ustanowiona opiekunem prawnym małoletniej K.Z. (k. 17-18 akt sadowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub tez żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest negatywny spór o właściwość jaki powstał pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta i Gminy S. Żaden z wymienionych organów nie uznał swojej właściwości do merytorycznego rozpoznania złożonego podania o udzielenie pomocy finansowej małoletniej K. Z. na dofinansowanie do kosztów pobytu w internacie szkolnym. Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, że przepisami określającymi właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej są przepisy art. 101 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2013, poz. 182 ze zm., dalej ups). W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jeżeli chodzi o pojęcie "miejsca zamieszkania" to ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie zawiera własnej definicji, stosując wykładnię systemową należy posłużyć się definicją zamieszczoną w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2014, poz. 121 ze zm., dalej kc). Stanowi on, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie sądowym dotyczącym tego zagadnienia utrwalił się pogląd, że na miejsce zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz wola stałego pobytu, występujące łącznie. Miejscem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 kc jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby (postanowienie NSA z 19.04.2012 r., I OW 24/12, lex nr 1295822, postanowienie NSA z 13.05.2011 r., I OW 11/11, lex nr 1081105). Jak zauważył Prezydent w złożonym wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, co znajduje również potwierdzenie w aktach sprawy, mocą postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o sygn. akt [...] opiekunem małoletniej K. Z. została ustanowiona I. O., zam. w S. Zgodnie z art. 27 kc, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje rzeczywiste miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką, a więc takie, o którym mowa w art. 25 kc, gdyż decydujący jest stan prawny a nie faktyczny, dotyczący osoby pozostającej pod opieką (postanowienie NSA z 12.03.2009 r., sygn. I OW 120/08, lex 565942). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.