I OW 259/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Olga Żurawska - Matusiak, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Łaskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Łaskim a Prezydentem Miasta Łodzi w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia: oddalić wniosek. Starosta Łaski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Łodzi o wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 sierpnia 2015 r. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego M. B.. W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że w dniu 20 listopada 2015 r. Urząd Miasta Łodzi przekazał na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. do Starostwa Powiatowego w Łasku wniosek Prezydenta Miasta Łodzi Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2015 r. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu M. B.. Do wniosku dołączono decyzję z dnia 9 lipca 2015 r. o uznaniu M. B. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W wyżej wskazanym wniosku, jak również w decyzji przedmiotowego organu jako adres strony wskazano [...] Łódź, ul. Z. [...] m. [...] W związku z wątpliwościami co do miejsca zamieszkania M. B. wskazanego w zawiadomieniu z dnia 17 listopada 2015 r., Starostwo Powiatowe w Łasku Wydział Komunikacji i Transportu Oddział Praw Jazdy pismem z dnia 23 listopada 2015 r. wezwało stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie aktualnego miejsca zamieszkania oraz posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Przedmiotowa korespondencja skierowana została do strony na adres: [...] S. ul. [...] [...]. Wezwanie zostało zwrócone do Starostwa Powiatowego w Łasku dnia 27 listopada 2015r. z adnotacją "adresat wyprowadził się". Po dokonaniu sprawdzenia w systemie informatycznym "Źródło" baza danych "PESEL", ustalono, iż M. B. od dnia 18 sierpnia 2011 r. nie posiada stałego ani czasowego meldunku. Starosta wskazał historię zmian adresów zameldowania strony na pobyt stały. Ponadto z systemu informatycznego Europejskiej Sieci Praw Jazdy otrzymano informację, że M. B. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami wydane dnia 24 kwietnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta Łodzi. W związku z wątpliwościami co do ustalenia właściwości miejscowej oraz prawidłowości doręczenia Pani M. B. decyzji z dnia 9 lipca 2015 r. o uznaniu w/w za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, Starosta Łaski w dniu 1 grudnia 2015 r. wystąpił z pismem do Prezydenta Miasta Łodzi o wyjaśnienie podniesionych kwestii. W odpowiedzi na pismo Prezydent Miasta Łodzi w piśmie z dnia 7 października 2016 r. wskazał, iż Prezydent Miasta Łodzi jest organem właściwym dłużniczki alimentacyjnej, a decyzja z dnia 9 lipca 2015 została doręczona M. B. w trybie art. 44 § 1 i 4 K.p.a. Starosta stwierdził, że wątpliwości w powyższej sprawie budzi fakt, iż w przypadku w/w wniosku do wydawania decyzji z dnia 9 lipca 2015 r. o uznaniu M. B. za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych Prezydent Miasta Łodzi uznał swoją właściwość miejscową, a w sprawie zatrzymania prawa jazdy przekazał według właściwości do Starosty Łaskiego wniosek Prezydenta Miasta Łodzi Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2015 r. Starosta powołał się na przepis art. art. 19, art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a., art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.) oraz art. 25 K.c. i wskazał, że M. B. nie jest nigdzie zameldowana na pobyt stały. Korespondencja wysłana na adres "S., ul. [...] [...] " wróciła z adnotacją: adresat wyprowadził się. Zdaniem Starosty skoro Prezydent Miasta Łodzi w piśmie z dnia 7 października 2016r. uznał za prawidłowy adres zamieszkania strony w Łodzi, ul. Z. [...], na dzień 17 sierpnia 2015 r. (data, w której decyzja o uznaniu Pani M. B. za dłużnika alimentacyjnego, stała się ostateczna), to tym samym Prezydent Miasta Łodzi winien być organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Łodzi stwierdził, że przekazując wniosek Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2015 r. do Starostwa Powiatowego w Lasku Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów kierował się informacją zamieszczoną w Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności o miejscu zamieszkania M. B. t.j. S. ul. D. [...], jak również faktem, iż wszelka korespondencja wysyłana na adres Łódź ul. Zagraniczna 3 m. 21 zwrócona została do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami jako nie podjęta w terminie. O słuszności przekazania wniosku świadczyła informacja zawarta w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 9 lipca 2015 r. o doręczeniu korespondencji prowadzonej w sprawie jej wydania w trybie art. 44 § 1 i 4 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.). Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Istota rozstrzygnięcia sporu o właściwość wymaga przede wszystkim, aby przedmiot sporu o właściwość był sformułowany na tyle precyzyjnie, aby można było określić sprawę, która ma być rozpoznana, a nadto wymaga dokonania ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy, nie jest właściwy. Wtedy tylko istnieje możliwość wskazania przez Sąd organu właściwego na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając sprawy, o których mowa w art. 4 w związku z art. 15 § 2 P.p.s.a., nie może wyręczać organów administracji publicznej w opisanym zakresie. W myśl art. 5 ust. 6 z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.) wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty. Z kolei zgodnie z art. 25 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych (przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej, jako: "K.p.a."). Należy odnotować, że w powołanej ustawie nie wskazano sposobu ustalania właściwości miejscowej starosty właściwego do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, co oznacza, że zastosowanie znajdą zasady przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 K.p.a.). Stanowisko takie zostało zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OW 79/16, (CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjne w odniesieniu do wydawania wtórnika prawa jazdy na tle ustawy o kierujących pojazdami, w której także nie wskazano wprost właściwości miejscowej starosty (postanowienie NSA z dnia: 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OW 262/13, CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stosownie do art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się (w innych sprawach) według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Z powyższych przepisów wynika, że art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi samodzielną podstawę prawną do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Skoro art. 5 ust. 5 powołanej ustawy jest źródłem uprawnienia dla organu do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, to właściwość miejscową należy ustalić na podstawie art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a., który znajduje zastosowanie w tej sprawie, a do którego odsyła art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, czy można ustalić miejsce zamieszkania M. B.. Z wniosku Starosty Łaskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wynika, że M. B. od dnia 18 sierpnia 2011 r. nie posiada stałego ani czasowego meldunku. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie informacja z Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności o miejscu zamieszkania M. B. w miejscowości S. ul. D. [...], jednak korespondencja kierowana na ten adres wróciła z adnotacją: adresat wyprowadził się. Z kolei korespondencja kierowana na adres Łódź ul. Z. [...] m. [...] zwrócona została do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami jako nie podjęta w terminie. W takiej sytuacji uznać należy, że w niniejszym postępowaniu brak jest precyzyjnego określenia stanu faktycznego sprawy. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a we wniosku nie wyjaśniono istotnych okoliczności, należało uznać, że braki w tym zakresie nie pozwalają na zajęcie stanowiska i wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Dopiero ustalenia w odnośnie miejsca zamieszkania M. B. pozwolą na ocenę, który organ jest właściwy w sprawie w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do rozpoznania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego M. B.. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.