I OW 64/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-24
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien rozstrzygnąć spór kompetencyjny dotyczący wskazania organu właściwego do skierowania osoby do domu pomocy społecznej, jeśli organ, który pierwotnie uznał się za niewłaściwy, ostatecznie uznał się za właściwy do rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, gdy organ, który pierwotnie uznał się za niewłaściwy, ostatecznie uzna swoją właściwość do załatwienia sprawy. Właściwość miejscową do skierowania do domu pomocy społecznej ustala się na podstawie miejsca zamieszkania osoby, które określa się zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, uwzględniając fakt przebywania i zamiar stałego pobytu, a nie samo zameldowanie.Stan faktyczny
Prezydent Wrocławia złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego wskazania organu właściwego do skierowania Z. G. do domu pomocy społecznej. Spór dotyczył tego, czy właściwy jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu, czy w Zielonej Górze. Po złożeniu wniosku, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze uznał się za właściwy do załatwienia sprawy, co doprowadziło do wniosku o umorzenie postępowania przez NSA.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Wrocławia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Wrocławia, a Prezydentem Miasta Zielona Góra w przedmiocie wskazania organu właściwego do skierowania Z. G. do domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie
Pismem z dnia 3 kwietnia 2009 r. (data wpływu 20 kwietnia 2009 r.) Prezydent Wrocławia złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Zielona Góra, a Prezydentem Wrocławia
w przedmiocie wskazania organu właściwego do skierowania Z. G. do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku Prezydent Wrocławia wskazał, że w dniu [...] marca 2009 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze wydał postanowienie w sprawie przekazania według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej we Wrocławiu sprawę dotyczącą wniosku dotyczącego skierowania Z. G. do domu pomocy społecznej, celem jej rozpoznania.
W uzasadnieniu postanowienia Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze podał, że zgodnie z art. 21 §1 pkt 3 K.p.a. organem właściwym miejscowo, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jest organ miejsca zamieszkania strony. Ponadto art. 101 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U 2008, Nr 115, poz. 728 z późn. zm.) stanowi, że organem właściwym do rozpoznania wniosku jest organ miejsca zamieszkania strony. Ponieważ Z. G. obecnie przebywa w Zielonej Górze przy ul. [...], natomiast miejscem ostatniego zameldowania na pobyt stały był Wrocław, zatem to wskazany powyżej Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu jest w ocenie Prezydenta Zielonej Góry właściwy miejscowo w sprawie wydania decyzji.
W odpowiedzi Prezydent Wrocławia wskazał, że zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania jest miejsce w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z załączonego wywiadu środowiskowego z marca 2009 r. wynika, że Z. G. przebywa w Zielonej Górze i mieszka wraz z córką oraz jej rodziną, która stara się zapewnić jej niezbędną pomoc i opiekę. Pani Z. G. ma także zamiar dalszego pobytu blisko Zielonej Góry ze względu na rodzinę. Z otrzymanego w dniu 7 kwietnia 2009r. zaświadczenia z Wydziału Spraw Obywatelskich we Wrocławiu wynika, że Pani Z. G. nie jest osobą bezdomną. Klientka jest zameldowana na pobyt stały we Wrocławiu przy ul. [...] natomiast od 15 marca 2007 r. do 15 marca 2010 r. na pobyt czasowy w Zielonej Górze przy ul. [...] ( w mieszkaniu córki).
Dalej Prezydent Wrocławia podkreślił, iż orzecznictwo dotyczące określania właściwości miejscowej ośrodków pomocy społecznej przy udzielaniu pomocy osobom jest jednolite. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla ustalenia miejsca zamieszkania niezbędny jest nie tylko fakt, że osoba stale przebywa w danej miejscowości, ale także, ze temu przebywaniu określony stan świadomości - zamiar stałego pobytu. Stały pobyt oznacza traktowanie określonej miejscowości jako centrum spraw życiowych. Przedstawiając powyższe wywody organ doszedł do wniosku, że miejscem zamieszkania Pani Z. G. jest Zielona Góra, a nie Wrocław.
Po przeanalizowaniu argumentacji Prezydenta Wrocławia, zawartej we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, dotyczącego skierowania Z. G. do domu pomocy społecznej, pismem z dnia 28 maja 2009 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze uznał się za właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy (k. 19).
W odpowiedzi Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu wniósł o umorzenie postępowania, przesłanie oryginałów dokumentów załączonych do wniosku do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zielonej Górze oraz o zwrot wpłaconego wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej (Dz. U 2008, Nr 115, poz. 728 z późn. zm.), w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1). Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", zawsze należy odnosić się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego (por. postanowienia NSA z dnia 21 lutego 2007 sygn. akt I OW 75/06 oraz z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OW 39/07).
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle ww. przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Przy czym jednocześnie zauważyć należy, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05).
Mając na względzie powyższe wywody oraz dokumentację sprawy przesłaną wraz z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należy uznać, iż bezspornym jest, że miejscem zamieszkania Z. G. jest Zielona Góra.
Wobec tego, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze, będący właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy, pismem z dnia 28 maja 2009 r. uznał swoją właściwość, postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego stało się bezprzedmiotowe, co czyni zasadnym umorzenie postępowania.
Zatem na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło