I OZ 1018/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Bd 43/06 o odmowie dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SAB/Bd 43/06 w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Oddział Regionalny w B. w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji w sprawie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił dokonania wykładni prawomocnego wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. na mocy, którego Sąd ten oddalił skargę S. P. na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Oddział Regionalny w B. w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji w sprawie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wniósł o dokonanie wykładni wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał na niewłaściwie zastosowane przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu, iż ten nie wskazał stanu faktycznego sprawy, jaki wziął pod uwagę. Zdaniem skarżącego Sąd orzekł przy tym wbrew zasadzie niedziałania prawa wstecz, bowiem zastosowane przez niego przepisy obowiązywały na dzień wydania wyroku, a nie na dzień składania przez skarżącego odwołania, tj. na dzień [...] grudnia 1989 r. Odmawiając uwzględnienia w/w wniosku Sąd Wojewódzki wskazał – powołując się przy tym na treść art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." – że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi w sytuacji, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Skarżący zaś w swoim wniosku podniósł zarzuty, które mogłyby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, o ile taka zostałaby przez niego złożona. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżący nie podnosił, że stanowisko zwarte w wyroku i uzasadnieniu jest niejasne, ale że jest błędne i niepełne. Niezłożenie przez niego w stosownym terminie skargi kasacyjnej wskazuje na pogodzenie się z treścią zajętego przez Sąd stanowiska. Sąd Wojewódzki podkreślił również, że instytucja wykładni orzeczenia ma zastosowanie wówczas, gdy treść orzeczenia jest niejednoznaczna, lub szczególnie zawiła w sposób utrudniający ustalenie motywacji orzekającego Sądu. Wykładnia polega na sprecyzowaniu przez Sąd nieprecyzyjnych lub niezrozumiałych pojęć lub terminów zawartych w treści uzasadnienia, bądź też w samej sentencji. Nie zmierza natomiast do interpretacji treści zawartych w wyroku. Poprzez dokonanie wykładni nie można również treści wyroku zmienić lub poszerzyć o elementy zamieszczenia których domagał się wnioskujący o dokonanie wykładni, nie jest możliwe ponadto żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia, jak również żądanie przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, skoro zostało ono w sposób jasny uzasadnione w jego motywach – co miało miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Wojewódzkiego żądanie wnioskodawcy, stanowiło polemikę ze stanowiskiem sądu, zmierzającą do nowej interpretacji rozstrzygnięcia. Wykładnia orzeczenia nie może natomiast zmierzać do jego zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy. S. P. zaskarżając powyższe postanowienie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 158 P.p.s.a. Podniósł, że złożone przez niego pismo ewidentnie stanowi wniosek, o którym mowa w powyższym przepisie. W jego ocenie dokonanie wykładni wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. jest niezbędne do zrozumienia jego treści. S. P. twierdził, iż niezrozumiałym dla niego jest, na jakiej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, stosując przepisy nieobowiązujące w dniu złożenia przez niego odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 1989 r., "unieważnił normy prawne obowiązujące w resorcie obrony narodowej". Żaden bowiem przepis nie uprawnia do tego sądów administracyjnych. Takie uprawnienie pozostaje tylko w gestii Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący podniósł również, że wykładni wymaga okoliczność "na ile nastąpiło polepszenie jego sytuacji prawnej", gdyż tylko w tym przypadku sąd administracyjny stosując normy prawne, wbrew zasadzie niedziałania prawa wstecz, działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wywodził, że celem wniesionej przez niego skargi było wymuszenie na organie działania zgodnego z przepisami normującymi zasady rozpatrywania wniosków, próśb, zażaleń i odwołań obowiązującymi w dacie złożenia odwołania. Zdaniem skarżącego, Sąd Wojewódzki odmawiając dokonania wykładni powołanego wyżej wyroku, pozostawił więc swoje orzeczenie jako niejasne, co do samego rozstrzygnięcia "uprawnień w stosunku do norm prawa resortowego". Odnosząc się zaś do swojego wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym wskazał, że uprawnienie to wynikało z treści art. 45 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 158 P.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, może w dodatkowym postanowieniu rozstrzygnąć ewentualne wątpliwości co do jego treści. Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania (postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OZ 51/07; postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1364/07; postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 427/08; postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 462/11). Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie zaś nie występuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniosek S. P. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2007 r. jest bezzasadny. Skarżący ograniczył się w nim bowiem zasadniczo do polemiki ze stanowiskiem Sądu. Wnosząc o wykładnię tego orzeczenia, samodzielnie ocenił zawartą w nim argumentację. Sąd I instancji zatem prawidłowo odmówił dokonania wykładni w/w wyroku. Zaznaczyć bowiem należy, że podniesione przez skarżącego zarzuty co do prawidłowości zastosowania przez Sąd przepisów na podstawie, których wydał powyższy wyrok, mogły zostać zawarte wyłącznie we wniesionej przez S. P. skardze kasacyjnej. Identyczne stanowisko należało zając w kwestii zgłoszonego przez skarżącego żądania wyjaśnienia przez Sąd Wojewódzki, jaki stan faktyczny sprawy stanowił dla niego podstawę wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia oraz zarzutu naruszenia przez Sąd zasady niedziałania prawa wstecz. Powyższego nie zmienia twierdzenie skarżącego, że w/w wyrok jest dla niego niezrozumiały. S. P. bowiem podnosząc taki zarzut w zażaleniu w dalszym ciągu, wchodząc w polemikę z Sądem I instancji, wnosił de facto o rozszerzenie wyjaśnień Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. co do podstaw prawnych, na których orzeczenie to zostało oparte. Odnosząc się z kolei do zgłoszonego przez skarżącego żądania rozpoznania wniosku o wykładnię wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. na rozprawie należy wskazać, że norma zawarta w art. 158 P.p.s.a. uprawniała Sąd Wojewódzki do rozpoznania tego pisma na posiedzeniu niejawnym. Powołany zaś przez skarżącego art. 45 ust. 2 ustawy zasadniczej nie może odnaleźć w niniejszym przypadku zastosowania. Dotyczy on bowiem kwestii wyłączenia jawności posiedzenia przyjmującego formę rozprawy na której dochodzi do merytorycznego załatwienia sprawy w danej instancji. Nie odnosi się natomiast do posiedzeń niejawnych, na których co do zasady rozpoznawane są postępowania wpadkowe (w tym postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o dokonanie wykładni wyroku Sądu Wojewódzkiego). Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.