I OZ 1212/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Okręgowego Zarządu [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2441/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Okręgowego Zarządu [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia oddalić zażalenie. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Okręgowego Zarządu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 24 lipca 2013 r. Powyższa decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Okręgowego Zarządu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie wniósł on o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż skarga została złożona we właściwym terminie, tj. nadana na poczcie w dniu 23 sierpnia 2013 r. na adres: Warszawa ul. Batorego 5. W związku ze zmianą adresu organu, korespondencja nie została przesłana na nowy adres Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, ale w dniu 28 sierpnia 2013 r. zwrócona przez pocztę z adnotacją: "zwrot adresat wyprowadził się". Skarżący podkreślił, iż nowy adres Ministerstwa nie był mu znany, a o zmianie adresu nie został poinformowany przez organ. Minister Administracji i Cyfryzacji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Podkreślił, iż omyłkowe wpisanie adresu na kopercie przez skarżącego nie może być postrzegane jako okoliczność przemawiająca za zasadnością wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W jego ocenie, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, iż strony postępowania zostały prawidłowo poinformowane o nowym adresie siedziby Ministerstwa, poprzez pieczęcie widniejące na kopertach zawierających egzemplarze zaskarżonej decyzji. Ponadto, informacja o zmianie siedziby Ministerstwa została również publicznie udostępniona na stronie internetowej Urzędu. W związku z powyższym uznać należy, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi, spowodowane błędnym zaadresowaniem przesyłki, było przez skarżącego zawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2441/13 odmówił Okręgowemu Zarządowi [...] przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia podał, iż skarżący nie wykazał przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podkreślił, iż z wyjaśnień organu wynika, że adres Ministerstwa zmienił się z dniem 19 października 2012 r., a informacja na temat tej zmiany została podana do powszechnej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponadto na kopercie, w której była przesłana zaskarżona decyzja widniała pieczątka Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji ze wskazanym jej nowym adresem. Co więcej, informacja o nowym adresie Ministerstwa widniała również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez skarżącego zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę do przywrócenia terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy inną katastrofę bądź nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Mając na uwadze powyższe wymogi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że powołane przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Okręgowego Zarządu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że jako podmiotowi mającemu siedzibę poza terenem Warszawy, fakt zmiany adresu przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji nie był znany, jak również nie była to powszechna informacja kolportowana np. w mediach. Podał, iż koperta zawierająca zaskarżoną decyzję nie zachowała się, zaś zwrotne potwierdzenie odbioru w/w przesyłki zostało zwrócone do nadawcy, a więc skarżący nie miał możliwości powzięcia informacji o nowym adresie organu. Kierując skargę na adres: ul. Batorego 5 w Warszawie pozostawał zatem w przekonaniu, iż adres ten jest prawidłowy. W ocenie skarżącego nie można zarzucić mu niedołożenia należytej staranności w ustaleniu adresu Ministra Administracji i Cyfryzacji, bowiem nie przypuszczał on, iż adres organu mógł ulec zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącego, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Z wyjaśnień organu wynika, iż wszystkie strony postępowania, w tym skarżący, zostały prawidłowo poinformowane o nowym adresie siedziby Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, który zmienił się z dniem 19 października 2012 r., poprzez umieszczenie na kopertach zawierających egzemplarze zaskarżonej decyzji pieczęci zawierających nowy adres. Ustosunkowując się do tego oświadczenia skarżący stwierdził jedynie, iż koperta zawierająca w/w przesyłkę nie zachowała się. Nie zanegował jednak faktu, że na kopercie umieszczony był nowy adres Ministerstwa, a zatem wobec braku twierdzeń, jak i dowodów, przeciwnych Naczelny Sąd Administracyjny nie ma powodów, by kwestionować prawdziwość oświadczenia organu. Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, iż informacja o zmianie siedziby Ministerstwa została również podana do powszechnej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie internetowej Ministerstwa, a więc przy dołożeniu minimum staranności, wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy, skarżący mógł się dowiedzieć o zmianie adresu siedziby Ministerstwa, tym bardziej, iż od ostatniego pisma doręczonego skarżącemu przez organ w niniejszej sprawie do dnia doręczenia zaskarżonej decyzji minęło 14 miesięcy, a więc powinien był on sprawdzić, czy dotychczasowy adres Ministerstwa nie uległ zmianie. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.