I OZ 1328/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 702/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 702/15 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 702/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...]. Odpis w/w wyroku wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – karta nr 53). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 702/15 odrzucił skargę kasacyjną od w/w wyroku, złożoną przez J.K., reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W świetle art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżony wyrok wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2016 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 4 maja 2016 r. Tymczasem skarga kasacyjna została złożona przez pełnomocnika skarżącego w dniu 4 lipca 2016 r., a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Równocześnie ze skargą kasacyjną pełnomocnik skarżącego nie wniósł w stosownym terminie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 178 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.K., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędne niezastosowanie art. 177 § 3 P.p.s.a. i w konsekwencji niezasadne uznanie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu upłynął w dniu 4 maja 2016 r., co doprowadziło do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. W uzasadnieniu zażalenia podał, że skarżący, po doręczeniu mu wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 702/15 wraz z uzasadnieniem, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W wyniku uwzględnienia wniosku, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego [...] jako pełnomocnika dla skarżącego w niniejszej sprawie. Pismo w sprawie wyznaczenia pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 4 czerwca 2016 r. i to od tej daty – zgodnie z art. 177 § 3 P.p.s.a. – zaczął biec termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 4 lipca 2016 r., a zatem została wniesiona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływany przez pełnomocnika skarżącego przepis art. 177 § 3 P.p.s.a., który stanowi "w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, które zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem" nie mógł być w niniejszej sprawie zastosowany. Został on bowiem, na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), dodany do art. 177 P.p.s.a. z dniem 15 sierpnia 2015 r., tymczasem rozpoznawana sprawa została wszczęta w dniu 23 czerwca 2015 r. (data wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji). Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepisy P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Data wszczęcia postępowania oceniana jest przez pryzmat daty wniesienia skargi, nie zaś przez pryzmat daty wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było, aby w zakresie obliczania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosowano regulację sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo uznał, że skoro skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a., który upływał w dniu 4 maja 2016 r. to podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Ponadto wyjaśnić należy, iż wyznaczenie w sprawie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej może stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06). W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne było złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie wobec braku wniosku o przywrócenie terminu, kwestia jego przywrócenia nie mogła być przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.