I OZ 1407/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 200/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K. M. i E. O. w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. F. K., w zainicjowanym wniesioną przez niego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], postępowaniu, złożył w dniu 29 kwietnia 2015r. wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego E. O., wskazując, że z naruszeniem prawa pozbawiła go prawa uczestnictwa w posiedzeniu Sądu i składania wniosków dowodowych w sprawach o sygn. akt: II SA/Ol 199/15, II SA/Ol 203/15, II SA/Ol 204/15 i II SA/Ol 206/15. Skarżący wyraził wątpliwość co do bezstronności sędziego oraz obiektywnego, sprawiedliwego oraz transparentnego rozpoznania jego sprawy. W dniu 7 maja 2015r. sędzia E. O. złożyła do akt pisemne wyjaśnienie, w którym – na zasadzie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - oświadczyła, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wskazała również, że brak jest też powodów, wymienionych w art. 18 powołanej ustawy, które uzasadniałby jej wyłączenie z mocy prawa. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2015r., sygn. akt II SA/Ol 200/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie powołanego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Wnioskiem z dnia 16 lipca 2015r. F. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wyłączenie sędziów E. O. i K. M. od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazywał, że dotychczas nie zostało rozpoznane wniesione przez niego zażalenie na postanowienia Sądu Wojewódzkiego dotyczące wyłączenia sędziego E. O., o które wnosił pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Odnośnie zaś wniosku o wyłączenie sędziego K. M., skarżący stwierdził, że wydała ona skandaliczne postanowienie z dnia 5 maja 2015r., sygn. akt II SA/Ol 202/15, które również zostało zaskarżone, a zażalenia jeszcze nie rozpoznano. W dniu 20 lipca 2015 r. sędzia K. M. złożyła do akt pisemne wyjaśnienie, w którym – na zasadzie art. 19 p.p.s.a. - oświadczyła, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wskazała również, że brak jest też powodów, wymienionych w art. 18 powołanej ustawy, które uzasadniałby jej wyłączenie z mocy prawa. Oddalając ww. wniosek – na podstawie art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 18 i 19 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał go za bezzasadny. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Wojewódzki wskazywał, że w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności przemawiających za wyłączeniem któregokolwiek z ww. sędziów. Zaznaczył przy tym, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego - wniosek o wyłączenie sędziego E. O. z dnia 29 kwietnia 2015 r. został już rozpoznany i oddalony prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2015r. Obecnie zaś skarżący powołał wyłącznie argumentację zaprezentowaną w poprzednim wniosku o wyłączenie tego sędziego. W kolejnym wniosku skarżący nie przytoczył zaś żadnej nowej okoliczności uzasadniającej jego uwzględnienie. Odnosząc się do wniosku o wyłączenie sędziego K. M., Sąd Wojewódzki uznał za nieuzasadnione opieranie go wyłącznie na twierdzeniu, że ww. sędzia znajdował się w składzie sądu, który wydał - jego zdaniem - skandaliczne postanowienie z dnia 5 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 202/15. Skarżący, będąc niezadowolonym z wydanego przez ten Sąd orzeczenia, mógł je bowiem zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jego zaś opinia o orzeczeniu wydanym przez Sąd w innej sprawie, nawet jeśli w jego składzie orzekającym brała udział sędzia, której dotyczy wniosek o wyłączenie, nie mogła stanowić w żadnym wypadku o istnieniu przesłanki wyłączenia tego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, iż sędziowie, których wniosek dotyczy złożyły oświadczenia, z których wynika, że nie zachodzą w stosunku do nich jakiekolwiek okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tych oświadczeń nie budziła zaś żadnych wątpliwości. Brak było w związku podstaw do uwzględnienia wniosku. F. K. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie zażaleniu, zakwestionował jego prawidłowość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być bowiem uznane twierdzenia, że jeden nich wchodził w skład Sądu, który w innej sprawie wydał niezgodne z wolą skarżącego postanowienie. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż prawidłowość takiego orzeczenia może być poddana kontroli instancyjnej. Zajęte w nim przez Sąd stanowisko nie może zaś rzutować na wyłączenia sędziego od rozpoznawania innej sprawy. Również nieprzedstawienie przez skarżącego nowych okoliczności, mogących mieć wpływ na wyłączenie sędziego E. O., w sytuacji, gdy tożsamy wniosek dotyczący tego samego sędziego został rozpoznany i oddalony – wbrew twierdzeniom F. K. – prawomocnym postanowieniem, powodowało, iż jego ponowny wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony. Podkreślenia ponadto wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.