I OZ 148/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 283/20 o odrzuceniu skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. A. C. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (dalej: WSA w Lublinie) skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] lutego 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Lublinie z 15 maja 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu prawidłowo 10 czerwca 2020 r. (potwierdzenie odbioru – k. 20). W terminie do wykonania powyższego obowiązku, tj. w dniu 17 czerwca 2020 r., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu wniosku starszy referendarz sądowy WSA w Lublinie postanowieniem z 20 sierpnia 2020 r., II SPP/Lu 79/20, przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 23 września 2020 r. W związku prawomocną odmową zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, Sąd w piśmie z 14 października 2020 r. ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono prawidłowo w dniu 2 listopada 2020 r. pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu w ramach prawa pomocy (potwierdzenie odbioru – k. 40). W dniu 9 listopada 2020 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi o 14 dni. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z 18 listopada 2020 r. Postanowieniem z 18 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę wskazując, że pomimo upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący dotychczas nie uiścił należnej kwoty, co uniemożliwia nadanie jego skardze dalszego biegu i obliguje Sąd do odrzucenia skargi, stosownie do art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Bez wpływu na ocenę upływu terminu do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje natomiast okoliczność złożenia przez pełnomocnika skarżącego – w trakcie biegu tego terminu – wniosku o jego przedłużenie. Wniosek ten, jako odnoszący się do terminu ustawowego, który nie podlega przedłużeniu na zasadzie art. 84 p.p.s.a., nie mógł zostać uwzględniony i jako taki podlegał oddaleniu. Sąd I instancji podkreślił również, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują żadnego środka zaskarżenia na postanowienia oddalające wniosek w takim przedmiocie, wobec czego powołane postanowienie jest prawomocne od chwili jego wydania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie: 1. naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich niezbędnych kroków i w konsekwencji niewyczerpującym rozpatrzeniu zaistniałego stanu faktycznego, w świetle którego skarżący nie uiścił w terminie wpisu od skargi, działając tym samym na szkodę interesu skarżącego oraz zbagatelizowanie okoliczności, które mogły wpłynąć na nieuiszczenie w terminie należnej kwoty przez skarżącego; 2. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. polegającą na niedostatecznym uzasadnieniu wyrażonego stanowiska przemawiającego za tym, że skarga została odrzucona, zaś okoliczności podnoszone przez pełnomocnika we wniosku o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi niedostatecznie przeanalizowane i uwzględnione. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że okoliczności podniesione we wniosku o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu mają znaczenie przy dokonaniu prawidłowej oceny zasadności odrzucenia skargi. Wezwanie do dokonania wpisu od skargi pełnomocnik skarżącego otrzymał 2 listopada 2020 r. i już tego samego dnia podjął próby kontaktu ze skarżącym, jednak w terminie 7 dni zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu nie udało się nawiązać kontaktu ze skarżącym. Skarżący nie odbierał telefonów, nie oddzwaniał (był w posiadaniu numeru telefonu pełnomocnika z urzędu, gdyż wcześniej kilkukrotnie wykonywał połączenia telefoniczne), nie odpisywał na wysłane mu wiadomości SMS, w żaden sposób nie zareagował na wysłany do niego priorytetowo list z zaleceniem pilnego dokonania wpisu od skargi we wskazanym terminie. Z uwagi na brak informacji o przyczynach braku kontaktu ze skarżącym oraz czy mogły mieć ewentualny związek z pandemią COVID-19 (np. stanem zdrowia skarżącego), zdaniem pełnomocnika wniosek był w pełni uzasadniony. Na uwagę zasługuje również fakt, że brak kontaktu z klientem całkowicie uniemożliwił złożenie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu na zasadach, ogólnych określonych w art. 86 i 87 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie z perspektywy powołanych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiada ono prawu. Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował normy proceduralne określone w art. 220 § 1 p.p.s.a. Skoro po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 15 maja 2020 r. (pismo z 14 października 2020 r.) w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, zaś skarżący tego obowiązku nie wykonał, to skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący został skutecznie wezwany do uiszczenia należnego wpisu od skargi. Z uwagi na fakt, że we wskazanym w wezwaniu terminie opłata nie została uiszczona, Sąd I instancji zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucić. Ponadto, Naczelny Sad Administracyjny wskazuje, że na obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, nie miał wpływu złożony przez skarżącego wniosek o przedłużenie terminu do uiszczenia tej opłaty. Przewidziana w art. 84 p.p.s.a. możliwość przedłużania terminów odnosi się bowiem wyłącznie do terminów sądowych, tj. wyznaczonych przez sąd lub przewodniczącego dla dokonania określonej czynności procesowej. Przedłużeniu nie podlegają natomiast terminy ustawowe, czyli takie, które są wyraźnie wskazane w ustawie wyznaczającej ich początek oraz długość. W określonej sytuacji ich bieg rozpoczyna się automatycznie, co oznacza, że bieg terminów ustawowych nie może ulec ani przedłużeniu ani skróceniu, tak jak ma to miejsce w przypadku terminów sądowych. Taki charakter ma właśnie termin do uiszczenia wpisu sądowego, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, złożony wniosek o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje bez wpływu dla oceny upływu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Należy też zwrócić uwagę, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie miały zastosowania przepisy k.p.a., których naruszenie zarzucono w zażaleniu, postępowanie to regulują przepisy p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.