I OZ 1543/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-01

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty strony dotyczące sposobu prowadzenia postępowania przez sędziego mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?
Ratio decidendi
Sposób prowadzenia rozprawy przez sędziego, nawet jeśli strona uważa go za wadliwy, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, chyba że istnieją inne okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania sądowego mogą być kwestionowane w drodze skargi kasacyjnej lub innych szczególnych środków prawnych, a nie poprzez wniosek o wyłączenie sędziego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od orzekania w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, wskazując na zachowanie procesowe sędziego w innej sprawie jako funkcjonariusza publicznego. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, uznając, że zarzuty skarżącego nie odnosiły się do przesłanek wyłączenia sędziego, a jedynie wyrażały jego subiektywne przekonanie o nieprawidłowościach w prowadzeniu postępowania. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecienie z dnia 15 września 2015 roku sygn. akt II SA/Sz 393/14 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2014 roku Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 393/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Katarzyny Grzegorczyk-Meder od orzekania w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpoznawanym wniosku skarżący wskazał jako przyczyny wyłączenia zachowanie procesowe sędziego jako funkcjonariusza publicznego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 podczas jawnego posiedzenia Sądu w dniu 2 lutego 2011 r. w stosunku do osoby skarżącego. Zdaniem skarżącego, akta sprawy II SA/Sz 277/10, w szczególności wniosek z dnia 16 lutego 2011 r. o uzupełnienie protokołu z dnia 2 lutego 2011 r. i odwołanie z dnia 26 czerwca 2011 r., winny posłużyć jako dowód w sprawie przedmiotowego wniosku o wyłączenie sędziego. Sędzia Katarzyna Grzegorczyk-Meder w dniu 11 września 2015 r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieją ani przesłanki wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), ani też okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder. Bowiem nie jest uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego w istocie nie odnosi się do przesłanek wyłączenia sędziego, a wyraża stanowisko strony co do istniejących - zdaniem skarżącego - nieprawidłowości w zakresie prowadzenia postępowania sądowego. Sąd wyjaśnił, że tego rodzaju zarzuty nie mieszczą się w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 19 p.p.s.a., a uczestnik postępowania będzie mógł kwestionować prawidłowość postępowania sądu w drodze skargi kasacyjnej bądź innych szczególnych środków prawnych. Skarżący nie podał natomiast jakichkolwiek innych przyczyn mogących świadczyć o bezstronności sędziego w sprawie, zwłaszcza nie wskazał na jego stronnicze działania czy możliwe ich przyczyny. Nie wskazał konkretnych powodów, oprócz niemogącego podlegać uwzględnieniu własnego poczucia niewłaściwego prowadzenia sprawy. Dlatego też, wniosek o wyłączenie, jako niepoparty żadnymi rzeczywistymi powodami wyłączenia sędziego, nie zasługiwał na uwzględnienie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.S. domagając się jego uchylenia i wyłączenia sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder od orzekania w sprawie. Skarżący zarzucił, że postanowienie to narusza zasady państwa demokratycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa zawartymi w art. 18 § 1 p.p.s.a. wyłączenie sędziego następuje na wniosek strony, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi więc być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie, bez wątpienia nie występują okoliczności określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Powyższe stwierdzenie potwierdza także oświadczenie złożone przez sędziego WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder (k. 103), okoliczność ta nie była także podnoszona przez skarżącego. Odnosząc się zaś do okoliczności określonych w art. 19 p.p.s.a. wskazać należy, że nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego sposób prowadzenia przez sędziego rozprawy. Tym bardziej, że kwestia bezstronności sędziego WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder była już oceniana w postanowieniu z dnia 28 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 277/10, kiedy to skarżący wniósł o wyłączenie sędziego albowiem zwrócił się ona do niego podniesionym głosem i nie chciał odnotować w protokole w całości uzasadnienia wniosku o połączenie spraw pod dyktando skarżącego. A także w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 210/11, którym oddalone zostało zażalenie na wymienione wyżej postanowienie Sądu I instancji. Podkreślić należy bowiem, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie wnioskodawcy o wadliwym sposobie wykonywania przez sędziego obowiązków przewodniczącego składu orzekającego w danej sprawie. Tego rodzaju okoliczności nie stwarzają uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie i nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie. Wobec niepodniesienia przez skarżącego okoliczności uzasadniających istnienie w sprawie wątpliwości co do bezstronności w sprawie sędziego WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło