I OZ 157/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1925/18 o odrzuceniu skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieopłatnego nabycia prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 grudnia 2018 r., I SA/Wa 1925/18, odrzucił skargę Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieopłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie 1 odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, doręczono skarżącej 29 października 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 20 akt sąd.). Strona skarżąca w wyznaczonym 7-dniowym terminie uiściła wpis od skargi (2 listopada 2018 r.), jednak, w terminie tym, tj. do 5 listopada 2018 r., nie nadesłała 1 odpisu skargi. Został on nadany dopiero 9 listopada 2018 r., tj. z kilkudniowym uchybieniem terminu. W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 uznał, że złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tak samo należy zatem uczynić w przypadku nieprzedłożenia przez stronę w zakreślonym terminie odpisów skargi, do nadesłania których została wezwana. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła Gmina K., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie i bezpodstawne wezwanie skarżącego do złożenia jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem, w sytuacji gdy nie miało to żadnego wpływu na możliwość rozpatrzenia wniesionego środka zaskarżenia, a także przez pominięcie przez Sąd okoliczności związanej z przekazaniem przez WSA w Warszawie dla Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej pismem z 5 października 2018 r. skargi wniesionej przez skarżącego 8 października 2018 r. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pismem z 12 października 2018 r. złożył odpowiedź na wniesioną skargę i przesłał jej 1 egzemplarz wraz z kopertą dla Sądu. W tym stanie rzeczy posiadana przez Sąd w sprawie liczba egzemplarzy skargi była w ocenie skarżącego wystarczająca, albowiem Sąd w momencie wydawania postanowienia o odrzuceniu skargi posiadał odpowiedzi organu na skargę oraz komplet dokumentów w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych. W uchwale z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez Sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielającego powyższy pogląd, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest zgodne z prawem. Jak wynika z akt sprawy, 25 października 2018 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie z 19 października 2018 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie to doręczono skutecznie 29 października 2018 r. Termin na uzupełnienie powyższego braku formalnego skargi upłynął 5 listopada 2018 r. Skarżąca nadesłała wprawdzie żądany odpis skargi jednak nastąpiło to dopiero 9 listopada 2018 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu, o którym stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a. Tym samym wobec nieusunięcia braków formalnych w terminie i prawidłowego w tym zakresie pouczenia, Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast, podnoszone przez stronę skarżącą w zażaleniu argumenty nie mogą przynieść zamierzonego skutku, albowiem w niniejszej sprawie poza skarżącą i organem administracji, tj. Krajową Komisją Uwłaszczeniową uczestnikiem postępowania jest również Starosta K. Sąd miał zatem uzasadnione podstawy, aby pod rygorem odrzucenia skargi wezwać skarżącą do przesłania jednego odpisu skargi celem jego przesłania wymienionemu uczestnikowi postępowania. Odpis skargi dla organu z omówionych względów nie był konieczny, trafnie zatem Sąd I instancji ograniczył żądanie do nadesłania tylko jednego a nie dwóch odpisów wniesionej skargi. Skoro w sprawie występuje również uczestnik postępowania, to brak nadesłania żądanego odpisu skargi spowodował, że nie można było przesłać mu tego odpisu w celu zapoznania się z treścią skargi, co sprawiło, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych – braku załączenia odpisu skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.