I OZ 1632/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Go 5/17 o oddaleniu wniosku D. W. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Zielona Góra za nieprzekazanie skargi do sądu postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie w całości i wymierzyć Prezydentowi Miasta Zielona Góra grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta Miasta Zielona Góra na rzecz D. W. kwotę 387,22 zł (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych i 22 grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek D. W. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Zielona Góra za nieprzekazanie skargi do sądu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Organ obowiązany był przekazać skargę w terminie 15 dni, określonym w art. 21 pkt 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 j.t.), a nie w terminie 30 dni wynikającym z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), "p.p.s.a.". Sąd podkreślił, że przedmiotem badania w sprawie jest wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez skarżony podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Jak wynika z urzędowego poświadczenia przedłożenia pisma wprowadzenie skargi do systemu teleinformatycznego organu nastąpiło w dniu 12 czerwca 2017 r. o godz. 17:52, zatem skarga D. W. winna była zostać przekazana Wojewódzkiemu Sądowi najpóźniej w dniu 27 czerwca 2017 r. - natomiast przesłano ją 7 lipca 2017 r. Sąd I instancji uznał wymierzenie grzywny, mimo stwierdzonego uchybienia przez organ obowiązkowi przekazania skargi w terminie, za nieuzasadnione z punktu widzenia wszystkich funkcji jakie pełni ten środek - grzywna nie pełniłaby funkcji dyscyplinującej z uwagi na to, iż skarga została przesłana przez organ do Wojewódzkiego Sądu. Również niecelowe byłoby stosowanie tej grzywny jako środka represyjnego w sytuacji, gdy opóźnienie wyniosło zaledwie 10 dni i nie miało znaczącego wpływu na rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna nie spełniałaby także funkcji prewencyjnej, bowiem organ przekazał skargę 7 lipca 2017 r., a nie w reakcji na doręczony mu w dniu 10 lipca 2017 r. wniosek o wymierzenie grzywny. Sąd wskazał również, że jest to pierwsza tego rodzaju sprawa wobec Prezydenta Miasta Zielona Góra i nie jest to problem systemowy, powtarzający się i wymagający zdecydowanej reakcji ze strony Sądu. Nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie nie było celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, lecz błędnej oceny przedmiotu skargi i uznania, iż zastosowanie będzie miał termin ogólny wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. W., wskazując, że niedochowanie terminu przez organ nie było usprawiedliwione żadnymi okolicznościami sprawy, co uzasadnia nałożenie grzywny na organ jako środka represyjnego i prewencyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do ww. obowiązków art. 55 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość wymierzenia na wniosek skarżącego organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że nałożenie grzywny na organ może nastąpić w sytuacji złożenia przez skarżącego wniosku oraz niewykonania bądź nieprawidłowego wykonania przez organ obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim za pośrednictwem Prezydenta Miasta Zielona Góra i organ ten, stosownie do art. w art. 54 § 2 p.p.s.a., miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, przy czym zobligowany był on do zachowania terminu o jakim mowa w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie podlega dyskusji fakt, iż w ustawowym terminie organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, bowiem skarga, którą Prezydent otrzymał 12 czerwca 2017 r., przekazana została Sądowi dopiero 7 lipca 2017 r., a więc 10 dni po terminie. W ocenie Naczelnego Sądu opóźnienie to wprawdzie nie było rażące, aczkolwiek nie było też nieznaczne, jak to przedstawił Wojewódzki Sąd – zgodzić się należy ze skarżącym, iż przekroczenie terminu o ponad połowę stanowi istotne naruszenie przepisów ustawy i wymaga interwencji Sądu. Opóźnienie to nie było usprawiedliwione jakimikolwiek okolicznościami – jak słusznie wskazał Sąd I instancji, o tym jaki charakter ma pismo strony nie może arbitralnie decydować organ, do którego ono wpływa i według własnego uznania decydować, czy stanowi ono skargę na bezczynność, czy też skargę z działu VIII k.p.a., jednakże w ocenie Naczelnego Sądu nie może to usprawiedliwiać w żadnym stopniu uchybienia. Bez znaczenia również jest okoliczność, że jest to pierwsza tego typu sprawa Prezydenta Miasta. Jak wspomniano wyżej, organ wraz z wpływem skargi ma obowiązek zastosowania się do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., zaś w razie uchybienia terminu do przekazania skargi naraża się na wymierzenie grzywny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie przedmiotem rozważań sądu nie powinno być to, czy organ zasłużył na grzywnę, ale jaki winien być jej rozmiar. Odnosząc się zaś do kwestii wysokości wymierzonej grzywny, to - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – przekroczenie terminu o 10 dni oraz argumentacja, którą posłużył się organ celem wyjaśnienia jego przyczyny, uzasadnia nałożenie na organ grzywny w kwocie 300 zł jako środka o charakterze prewencyjnym i dyscyplinującym i jest adekwatna do stopnia przewinienia Prezydenta. Podkreślić również należy, iż oddalenie wniosku w sytuacji, w której w istocie wnioskodawca ma rację może godzić w elementarne poczucie sprawiedliwości. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 w zw. 55 § 1 p.p.s.a.