I OZ 265/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 854/17 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi P. P. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia stosunku służbowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z 18 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 854/17 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi P. P. (dalej: "skarżąca") na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia stosunku służbowego. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z [...] maja 2017 r. poinformował skarżącą, iż nie otrzymuje ona propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia. Powołał się na określony w art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm., dalej: "ustawa wprowadzająca "KAS") termin składania propozycji określającej warunki zatrudnienia. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy stosunek służbowy ulega wygaszeniu 31 sierpnia 2017 r. Skarżąca 5 czerwca 2017 r. wystąpiła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z prośbą o umożliwienie jej pracy w strukturach Izby Administracji Skarbowej (dalej " IAS") w [...]. Pismem z [...] czerwca 2017 r. Dyrektor IAS w [...] powiadomił skarżącą o podtrzymaniu stanowiska przedstawionego w piśmie z [...] maja 2017 r. Skarżąca na ww. pisma z [...] maja 2017 r. oraz [...] czerwca 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W piśmie procesowym z 24 października 2017 r., skarżąca wyjaśniła, że w związku z informacją z [...] maja 2017 r. o nieprzedstawieniu propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia oraz wygaszaniu stosunku służbowego złożyła 26 lipca 2017 r. pozew do sądu pracy o nawiązanie stosunku pracy/służby. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 18 września 2017 r. wydał postanowienie o przekazaniu sprawy do rozpoznania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, celem rozpoznania i wydania decyzji (sygn. akt X P 966/17). Do pisma dołączyła kopię ww. postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt X P 966/17. Na rozprawie 16 listopada 2017 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżąca poparła skargę i wyjaśniła, że Szef Krajowej Administracji Skarbowej, po przekazaniu mu sprawy przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, dotychczas nie wypowiedział się w sprawie. Ponadto oświadczyła, że skarży informację o nieprzedstawieniu jej propozycji służby/pracy. Tę samą czynność zaskarżyła do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka zawieszenia postępowania, określona w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), bowiem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sprawie przekazanej mu postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt XP 966/17. W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sprawie przekazanej mu postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia z 18 września 2017 r., sygn. akt XP 966/17. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest informacja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o nieprzedstawieniu stronie propozycji pełnienia służby. Sąd Rejonowy postanowieniem z 18 września 2017 r. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej celem jej rozpoznania i wydania decyzji. Zatem w sprawie mamy do czynienia z dwoma różnymi roszczeniami, które skierowane zostały do 2 różnych organów. Każdy z tych organów wydaje odrębne rozstrzygnięcie, a te rozstrzygnięcia podlegają kontroli z różnych powodów. Organ stanął na stanowisku, iż przepisy prawa nie przewidują w toku administracyjnym trybu odwoławczego od informacji o nieprzedstawieniu takiej propozycji funkcjonariuszowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęto stanowisko, iż regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. musi więc być zatem realny, rzeczywisty, faktyczny, bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Zakamycze 2005, s. 301-303). Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.). Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy (por. postanowienie NSA z 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13). Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia z fakultatywnością zawieszenia, to w przeciwieństwie do zawieszenia obligatoryjnego wnikliwie należało rozważyć rzeczywiste spełnienie się przesłanki zawieszenia postępowania. W rozpatrywanej sprawie Sąd z obowiązku tego się nie wywiązał i nie zbadał wystarczająco okoliczności sprawy uzasadniających w jego ocenie zawieszenie postępowania. Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt XP 966/17 zobowiązujące Szefa Krajowej Administracji Skarbowej do rozpoznania odwołania i wydania decyzji jest postanowieniem prawomocnym. Na rozprawie przed Sądem I instancji 16 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył bowiem, że nie wie czy postanowienie to zostało zaskarżone. Po drugie zauważyć należy, że Sąd nie zbadał, jaki wpływ na wynik niniejszego postępowania będzie miało podjęcie decyzji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydanej w wyniku przekazania mu sprawy przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 18 września 2017 r. Podnieść należy, że Sąd nie może jedynie wskazać, że rozstrzygnięcie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ma wpływ na wynik niniejszego postępowania. Sąd I instancji winien bowiem zbadać, czy wynik tego postępowania pozostaje w stosunku zależności z wynikiem postępowania prowadzonego w sprawie niniejszej w taki sposób, o jakim mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść. Sąd I instancji natomiast, wskazując na postępowanie przez Szefem Krajowej Administracji Skarbowej i oceniając spełnienie przesłanki zawieszenia, odniósł się do niego zdawkowo, nie wyodrębniając konkretnych okoliczności, które zadecydowały o uznaniu go za prejudykat w stosunku do prowadzonego obecnie postępowania odnoszącego się do pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2017 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3