I OZ 321/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Rozwoju na postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/18 dotyczące zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. U. i E. U. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 12 lipca 2018 r. nr DO3.6611.81.2017.AB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/18, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. U. i E. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/18 wydanego w sprawie ze skargi A. U. i E. U. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 12 lipca 2018 r. nr DO3.6611.81.2017.AB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, w pkt 1. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/18; w pkt 2. oddalił skargę; w pkt 3. zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz skarżących A. U. i E. U. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na postanowienie zawarte w pkt 3 w w/w wyroku, tj. postanowienie dotyczące zwrotu kosztów postępowania, Minister Rozwoju złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od zwrotu kosztów postępowania w całości. Powołując się na art. 200 i 203 p.p.s.a. podniesiono, że zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu następuje w razie uwzględnienia jego skargi. Podkreślono, że uchylenie wyroku z dnia 21 maja 2019 r. przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2020 r. wynikało jedynie z wadliwości wyroku z dnia 21 maja 2019 r. w zakresie proceduralnym, tj. pozbawienia przez sąd stron postępowania sądowoadministracyjnego możności obrony swych praw, nie mającego związku z zarzutami skarżących i analizą sądu co do prawidłowości zaskarżonej decyzji administracyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 12 lipca 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2017 r. Wobec tego, w ocenie organu, w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z art. 207 § 2 p.p.s.a., gdyż w wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r. Sąd zgodził się z rozstrzygnięciem organu i oddalił skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 12 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie, w wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r., Sąd I instancji orzekał w oparciu o art. 179a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Należy wskazać, że w uzasadnieniu dotyczącego pkt 1 wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r., WSA w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 21 maja 2019r., o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Sąd podał, że uczestniczka postępowania – H. C. zmarła w dniu [...] sierpnia 2018r., a więc ponad 9 miesięcy przed rozprawą, która odbyła się 21 maja 2019 r. W rozprawie nie brali zatem udziału jej spadkobiercy to jest A. U. i B. B., przez co zostali pozbawieni możności obrony swych praw. Wobec tego Sąd uznał, że pozbawienie stron postępowania sądowoadministracyjnego możności obrony ich praw obligowało Sąd do uchylenia, w ramach tzw. autokontroli, wyroku WSA w Warszawie z 21 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/18 i ponownego rozpatrzenia sprawy. Uchylenie miało zatem czysto proceduralny charakter, nie odnosiło się do meritum sprawy. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r. do w/w spadkobierców zmarłej uczestniczki przesłana została skarga kasacyjna od wyroku z dnia 21 maja 2019 r. oraz zawiadomienie o terminie rozprawy w trybie art. 179a p.p.s.a. Również z akt wynika, że Sąd I instancji rozpoznając sprawę merytorycznie w wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r., przychylił się do stanowiska Ministra Inwestycji i Rozwoju wyrażonego w zaskarżonej decyzji z dnia 12 lipca 2018r. i w pkt 2 tego wyroku, oddalił skargę na tę decyzję. Należy wskazać, że zgodnie z art. 207 § 2 p.p.s.a., w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. Pojęcie to daje swobodę sądowi orzekającemu w sprawie, ale jednocześnie wymaga odpowiedniego wyjaśnienia na tle konkretnego stanu faktycznego w uzasadnieniu wyroku. Skoro zatem w niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 10 sierpnia 2020 r. Sąd I instancji – pomimo uchylenia w pkt 1 tegoż wyroku (z powodów proceduralnych), wyroku z dnia 21 maja 2019 r. – merytorycznie jednak oddalił skargę (w pkt 2 wyroku), to – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – ze względu na okoliczności wskazane powyżej, zaistniały przesłanki do zastosowania art. 207 § 2 p.p.s.a., czyli do odstąpienia od orzekania o kosztach postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.