I OZ 359/10

Dnia 19 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 130/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 180/10 oddalił wniosek Miasta P. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gruntu rolnego położonego w P.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Miasto P. w skardze na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek przywołano treść art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233 ze zm.), zgodnie z którym tytułem do wpisania w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nadanej działki na rzecz nabywcy jest dokument nadania wraz z odpisem wykonalnej decyzji właściwej władzy w przedmiocie klasyfikacji i szacunku działki łącznie z oszacowaniem przydzielonego nabywcy inwentarza. Nawiązując do tej regulacji Miasto P. wyjaśniło, że w przypadku ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności K. K., Miasto P. może utracić nieruchomość o znacznej powierzchni. Stąd zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", to jest występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku Miasta P., której skutki byłyby trudne do odwrócenia w przypadku uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. stwierdził, że zgłoszone przez stronę argumenty nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania jest decyzja Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek wniesienia przez Prezydenta Miasta P. odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gruntu położonego w P., nadanego J. K. dokumentem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] listopada 1947 r., która nie nadaje się do wykonania. Przemawia za tym jej przedmiot jak i procesowy charakter. Decyzja o umorzeniu postępowania nie jest aktem rozstrzygającym sprawę, którym organ nakłada obowiązki lub przyznaje prawa; jest to akt kończący postępowanie w danej instancji w "inny sposób", stwierdza ona jedynie, że toczące się postępowanie z określonych przyczyn nie może być prowadzone (brak przedmiotu). Wstrzymanie zaś wykonania może nastąpić tylko w odniesieniu do aktu, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Z punktu widzenia tej sprawy nie ma znaczenia natomiast, że zgodnie z art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233 ze zm.), tytułem do wpisania w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nadanej działki na. rzecz nabywcy jest dokument nadania wraz z odpisem wykonalnej decyzji właściwej władzy w przedmiocie klasyfikacji i szacunku działki. Przepis ten określa przesłanki ujawnienia prawa własności do nieruchomości w księdze wieczystej. Reguluje zatem sposób wykonania innego aktu, wydanego w innym postępowaniu (nadania ziemi). Nie można natomiast twierdzić, że decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie klasyfikacji i szacunku działki "podlega wykonaniu", gdyż pośrednio przyczynia się do zaktualizowania skutków prawnych nadania ziemi w zakresie obejmującym wpis prawa do księgi wieczystej. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Miasto P., reprezentowane przez pracownika Urzędu Miasta P., złożyło zażalenie zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciło naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazując na ten zarzut żalące Miasto wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia Miasto podniosło, że dopiero wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przesądzi kwestię posiadania przez Miasto P. przymiotu strony niemniej jednak wpisanie K. K. jako właściciela spornego gruntu, stwarza realne niebezpieczeństwo zbycia nieruchomości i wyrządzenia znacznej szkody w majątku Miasta P.. Jednocześnie nadmieniło, że wnioskiem z dnia 17 marca 2010 r. wniesiono o stwierdzenie nieważności aktu nadania ziemi J. K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie Sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu. Należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy. W niniejszym postępowaniu przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. W tym miejscu należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że tego rodzaju decyzja oparta na podstawie art. 105 K.p.a. nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Decyzja taka, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wywołuje jedynie skutki procesowe. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a., dotyczy natomiast takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uwzględniając całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 marca 2010 r. prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r., w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 orzekł jak w sentencji postanowienia.