I OZ 372/24
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-08-06
Skład orzekający: Karol Kiczka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, określone w art. 61 § 3 PPSA. Mimo wskazania na trudną sytuację finansową, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, co uniemożliwiło sądowi ocenę, czy szkoda wynikająca z obowiązku zwrotu świadczenia miałaby charakter znaczny.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że zwrot spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem oraz toczące się postępowanie o umorzenie świadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 593/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r. nr KOC/7347/Op/23 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 593/24, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) po rozpoznaniu wniosku [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r. nr KOC/7347/Op/23 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła [...] wskazując, że zwrot kwoty spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, że Sąd nie wziął pod uwagę, że skarżąca nie pracuje i opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem, nie wziął pod uwagę charakteru świadczeń, których zwrotu żąda organ oraz że w sprawie toczy się postępowanie w sprawie umorzenia świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd może wstrzymać jego wykonanie, jeżeli jest spełniona co najmniej jedna ustawowa przesłanka wskazana w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 852/21; postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2022 r., I OZ 577/21). Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku i zażalenia, należy przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, który wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca uzasadniając zażalenie oparła się na "trudnej sytuacji finansowej, wskazując, że miesięcznie utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego oraz alimentacyjnego w łącznej kwocie nie przekraczającej 3500 zł dla dwuosobowego gospodarstwa domowego, podczas gdy ustawowe minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4242 zł".
Skarżąca, mimo wskazania na które braki wniosku o wstrzymanie wykonania zwrócił uwagę Sąd, w zażaleniu w dalszym ciągu nie nadesłała informacji ani dokumentów (choćby wyciąg z banku) które można by zakwalifikować jako spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania. Zauważyć należy, że skarżąca, powołując się na powyższe okoliczności, nie udokumentowała stanu posiadanych rachunków (kont) bankowych – aktualnego wyciągu z rachunku bankowego, ewentualnie posiadanych oszczędności czy ich braku. Brak wykazania tych okoliczności oraz uprawdopodobnienia sytuacji materialnej powoduje, że sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiony jest możliwości oceny czy okoliczności sprawy wskazują, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. O ile bowiem w przypadku konieczności spłaty kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji (100 zł) można mówić o powstaniu określonej szkody, to brak możliwości porównania kwoty zobowiązania wynikającego z zaskarżonego aktu z ogólną udokumentowaną sytuacją wnioskodawczyni uniemożliwia wykazanie, że szkoda ta miałaby charakter znaczny. W sytuacji zaś braku jednoznacznego wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wniosek w tej sprawie nie może zostać rozpoznany pozytywnie. W konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło