I OZ 376/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Go 292/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [..] marca 2019 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Go 292/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [..] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 2 kwietnia 2019 r. W. S. drogą elektroniczną złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [..] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 maja 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu za pośrednictwem poczty dnia 21 maja 2019 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 29 akt sprawy). W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, pozostawiając wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Sąd stwierdził, że stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jednym z wymogów dotyczących każdego pisma w postępowaniu sądowym jest - zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podpis strony. Przy czym w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia skargi nie było możliwe skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego pisma opatrzonego podpisem elektronicznym. Pismo takie jest dotknięte brakiem formalnym, który mógł być uzupełniony przez złożenie podpisu własnoręcznego. W myśl art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli pismo strony (skarga) nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W przedmiotowej sprawie skarga nie została podpisana przez skarżącego własnoręcznie. W związku z tym skarżący został wezwany przez Sąd do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu 21 maja 2019 r. Siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności upływał więc z dniem 28 maja 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył do Sądu własnoręcznie podpisanej skargi. Na dzień wniesienia przedmiotowej skargi obowiązujące przepisy p.p.s.a. nie przewidywały możliwości składania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym w formie dokumentów elektronicznych. Dla skuteczności zatem pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną i zawierającego podpis elektroniczny konieczne było późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełniał wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13). Taka możliwość powstała wraz z wejściem w życie w dniu 31 maja 2019 r. nowelizacji przepisów art. 46 p.p.s.a. dokonanych ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.183). Zażalenie na to postanowienie wniósł W.S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 §1 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 31 maja 2019 r. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 47 tej ustawy do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (§ 1). Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). W stanie prawnym aktualnym na dzień wnoszenia skargi z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnoszone przez stronę drogą elektroniczną, choćby nawet podpisane bezpiecznym podpisem elektronicznym, były skuteczne tylko wtedy, gdy zostały w terminie późniejszym opatrzone własnoręcznym podpisem strony (por. post. NSA z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II OZ 898/19, post. NSA z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt I OZ 973/19). W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę drogą elektroniczną w dniu 2 kwietnia 2019 r., a zatem przed 31 maja 2019 r., kiedy wszedł w życie art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014, poz. 183 ze zm.). Dopiero na mocy tego przepisu dopuszczono możliwość wnoszenia pism do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego podpisanych przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z tego względu Sąd pierwszej instancji słusznie wezwał skarżącego do własnoręcznego podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone 21 maja 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że skarga podlegała odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.