I OZ 412/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 99/22 odrzucające skargę W. S. na czynność Starosty Poznańskiego z dnia 10 listopada 2021 r., nr 302101_1.0002.442.2021 w przedmiocie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 10 listopada 2021 r., nr 302101_1.0002.442.2021, Starosta Poznański (dalej również: "organ", "Starosta"), na podstawie § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390, dalej: "rozporządzenie"), zawiadomił W.S.(dalej również: "skarżący"), że w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] nr [...], w jednostce ewidencyjnej Miasto [...]wprowadzone zostały zmiany w postaci aktualizacji użytków, przedstawione w załącznikach do zawiadomienia. Podstawę zmian stanowił operat techniczny [...] z 2 listopada 2021 r. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu 22 listopada 2021 r. Pismem z 26 listopada 2021 r. W. S. zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]o "wykazanie podstawy ustaleń, Nr zmiany: [...]- powierzchni nowo wpisanych użytków w obszarze działki ewidencyjnej nr [...], arkusz mapy 12, o powierzchni 0,0742 ha, położonej w [...], ul. D., zapisanej w księdze Wieczystej [...]." Pismem z 14 grudnia 2021 r., nr [...]Starosta poinformował skarżącego, że "Aktualnie ujawniony w operacie ewidencyjnym sposób użytkowania gruntów dla przedmiotowej działki został wprowadzony zmianą numer [...]w dniu 10 listopada 2021 r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej powstałej w wyniku realizacji pracy geodezyjnej o identyfikatorze zgłoszenia prac geodezyjnych [...], która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem id. materiału zasobu [...]. Ww. zmiana została wprowadzona do operatu ewidencyjnego w trybie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej pgk, czyli w trybie czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. Ewidencja gruntów i budynków pełni wyłącznie funkcję rejestrującą stany prawne wynikające z określonych dokumentów, w tym dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie dokonuje pomiarów działek ewidencyjnych oraz nie sporządza dokumentacji geodezyjnej, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h pgk." Organ zaznaczył, że w niniejszym przypadku, dotyczącym dokonanej w operacie ewidencyjnym zmiany numer [...], stronie przysługuje skarga na czynność materialno-techniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Starosty [...], w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ww. zmianie zgodnie z treścią art. 3 § 2 oraz art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"). Jednocześnie organ, z uwagi na zawarte we wniosku nieprecyzyjne żądanie: "o rzetelne podejścia do obmiarów powierzchni użytku", wezwał stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez sprecyzowanie przedmiotu żądania, tj. czy i o co wnosi. Pismem z 20 grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się za pośrednictwem Starosty do właściwego sądu administracyjnego "o wykreślenie w ewidencji geodezyjnej i kartograficznej dokonanej zmiany użytkowania gruntu, wprowadzonej do operatu ewidencyjnego – numer zmiany [...] i ujawnionej w zawiadomieniu z dnia 10 listopada 2021 r.", o której, jak zastrzegł, dowiedział się 22 listopada 2021 r. Pismo zostało opisane jako: uzupełnienie do pisma z 26 listopada 2021 r. (kierowanego do organu). Pismem z 27 stycznia 2022 r. Starosta przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przedmiotowe żądanie skarżącego, jako skargę na czynność Starosty Poznańskiego z dnia 10 listopada 2021 r., w przedmiocie zmian w danych ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 99/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, odrzucił powyższą skargę uznając, że została ona wniesiona z uchybieniu terminu. WSA zauważył, że czynność Starosty jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Termin do wniesienia skargi na taką czynność określony jest w art. 53 § 2 ppsa. Stosownie do tego przepisu "jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może jednak uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę." Pismem z 28 czerwca 2022 r. skarżący zakwestionował wyżej wskazane postanowienie. Wniósł o "wyważenie i rozwiązanie zaistniałych problemów i wykazanych nieprawidłowości – możliwości korzystania z nieruchomości pod drogę jako ewentualności alternatywnej, gdyż użytkowanie nieruchomości przez dwa różne podmioty i przeznaczenie tej urządzonej już nieruchomości na dwa różne cele jest niemożliwe.(...)" oraz o "(...) zwrot niesłusznie pobranego podatku; uregulowanie popełnionych nieprawidłowości; zwrot poniesionych kosztów postępowań". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Starosty polegająca na aktualizacji użytków, na podstawie operatu technicznego [...]z 2 listopada 2021 r. Jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji, jest to czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wobec powyższego, zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji, że termin do zaskarżenia wskazanej wyżej czynności Starosty, wynika z art. 53 § 2 ppsa i wynosi trzydzieści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wniesienie skargi w terminie stanowi przesłankę jej dopuszczalności w znaczeniu szerszym (sensu largo). Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a zatem nie jest dopuszczalne jego przedłużenie lub skrócenie przez sąd. Jest również terminem w znaczeniu procesowym, co oznacza, że w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na zasadach ogólnych (art. 86–89 ppsa). Pamiętać również trzeba o prekluzyjnym charakterze omawianego terminu, który oznacza, że jego upływ sąd administracyjny uwzględnia z urzędu. Uchybienie zaś terminowi do wniesienia skargi stanowi podstawę jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Z analizy akt sprawy wynika, że wiedzę o podjęciu przez organ kwestionowanej skargą czynności, strona wnosząca uzyskała 22 listopada 2021 r., w dacie odbioru przesłanego pocztą zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych. Na datę tę, wskazuje sam skarżący w piśmie z 20 grudnia 2021 r., określającym przedmiot zaskarżenia – "(...) o której dowiedziałem się 22 listopada 2021 r." – str. 1 skargi (str. 5 akt sąd.). Jak słusznie przyjął również Sąd I instancji, z akt sprawy i treści skargi jasno wynika, że termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął bezskutecznie z 22 grudnia 2021 r. - po 30 dniach od daty pokwitowania odbioru zawiadomienia o zmianach. Skargę na opisaną czynność, skarżący wniósł dopiero 27 grudnia 2021 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowa skargę (k. 12 akt sąd.). Z powyższego wywodzić należy, że przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, wobec czego należało uznać ją za spóźnioną. Również Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności mogących wskazywać na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Wniosku o przywrócenie terminu do zakwestionowania czynności Starosty skarżący nie złożył. Podkreślić tu należy, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest jedynie kwestia prawidłowości odrzucenia skargi, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie miały zatem znaczenia, podnoszone w zażaleniu, argumenty odnoszące się do kwestii merytorycznych dotyczących wadliwie, zdaniem skarżącego, prowadzonego przez organy postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.