I OZ 421/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 542/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 marca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/95/2025/2349 w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 23 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 542/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. Z. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 3 marca 2025 r. w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienie wniosku skarżącej sprowadza się do tego, że na podstawie zaskarżonej decyzji jest zobowiązana do zapłaty zaległej kwoty 6000 zł i z uwagi na ponoszenie wskazanych przez nią kosztów, nie ma środków na jej uiszczenie. W związku z powyższym stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę uwzględnienia wniosku – tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podkreśliła, że ma 80 lat, jest schorowana i wymaga stałej opieki. Jej jedyny dochód to renta rodzinna po zmarłym mężu, który nie był dziadkiem wnuczki umieszczonej w DPS. Rodzice wnuczki są osobami pełnoletnimi, w pełni sił produkcyjnych, lecz nie są uwzględnieni w obliczeniach dotyczących kosztów utrzymania dziecka. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji oraz postanowieniu Sądu I instancji uwzględniono wyłącznie jej dochód, pomijając koszty życia oraz stan zdrowia, jak i sytuację rodziców wnuczki, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz narusza jej prawa jako osoby starszej i schorowanej. Skarżąca zwróciła uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki prawne w postaci utraty możliwości zapewnienia sobie podstawowych środków do życia. Do zażalenia skarżąca załączyła dwie karty informacyjne z leczenia szpitalnego, w celu wykazania stanu jej zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, na mocy której ustalono skarżącej zobowiązanie do ponoszenia odpłatności za pobyt wnuczki w domu pomocy społecznej. W zawartym w skardze wniosku strona nie przedstawiła bowiem informacji potwierdzających zasadność żądania zastosowania ochrony tymczasowej. Wniosek został uzasadniony bardzo ogólnikowo. Wprawdzie w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwa kwestionariusze rodzinnego wywiadu środowiskowego, jednak ostatni pochodzi z 14 lutego 2024 r. W oparciu o te dokumenty Sąd I instancji nie miał więc możliwości zweryfikowania rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, gdy na etapie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (31 marzec 2025 r.) skarżąca nie przedstawiła żadnych aktualnych danych w tym zakresie. Na obecnym etapie postępowania jest to zaś szczególnie istotne gdyż skarżąca posiada stały dochód z tytułu renty rodzinnej w kwocie 5203 zł (wg informacji uzyskanych w 2024 r.), zaś jej główny, deklarowany w toku postępowania administracyjnego, miesięczny wydatek stanowiła kwota 2400 zł z tytułu spłaty pożyczki w wysokości 36 000 zł udzielonej jej przez córkę. Jak jednak wynika z oświadczenia córki skarżącej z 9 października 2024 r. (k. 39 akt administracyjnych) termin spłaty pożyczki został określony na 31 maja 2025 r. Obecnie więc kwota ta nie powinna już stanowić obciążenia budżetu domowego skarżącej. Nadto nie można pominąć, że według oświadczenia samej skarżącej (v. pismo z 29 listopada 2024 r., k. 30 akt administracyjnych) posiada ona bliżej niesprecyzowane środki na nieprzewidziane wydatki pozostałe z pożyczki udzielonej jej przez córkę. Wobec lapidarności wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej oraz treści zażalenia informacji tych nie można zweryfikować. Skarżąca nie przedstawiła żadnych miarodajnych i aktualnych dokumentów wskazujących aktualną sytuację finansową, w tym wysokość bieżących kosztów utrzymania. Na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy nie można ustalić na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste, stałe miesięczne wydatki strony. W konsekwencji skarżąca nie uprawdopodobniła, że przy dochodach wynoszących ponad 5200 zł, obciążenie opłatą za pobyt wnuczki w domu pomocy społecznej w kwocie 500 zł miesięcznie, nawet przy uwzględnieniu naliczonej opłaty w kwocie 6500 zł za poprzedni okres, groziłoby utratą środków utrzymania, którą można byłoby utożsamiać ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy jednocześnie zauważyć, że konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze majątkowej. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów. Ponadto dochodzona od skarżącej należność jest należnością pieniężną, zatem w razie wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, podlegać będzie zwrotowi. Nie ma cechy nieodwracalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.