I OZ 440/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-01
Skład orzekający: Janina Antosiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy przez sąd administracyjny jest uzasadniona, gdy strona nie przedstawiła dokumentów dotyczących dochodów współmałżonka, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Strona, wnioskując o prawo pomocy, zobowiązana jest na wezwanie sądu przedstawić dodatkowe oświadczenia lub dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeśli złożone oświadczenie jest niewystarczające lub budzi wątpliwości. Odmowa udostępnienia dokumentów dotyczących dochodów współmałżonka uniemożliwia dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. D. przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dowodów dotyczących dochodów jego i jego żony oraz kosztów utrzymania lokalu. Skarżący przedstawił jedynie część dokumentów, odmawiając ujawnienia dochodów żony. Sąd I instancji uznał, że brak tych dokumentów uniemożliwia ocenę stanu majątkowego skarżącego. R. D. wniósł zażalenie, kwestionując zasadność wezwania do ujawnienia dochodów żony.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r. sygnatura akt II SA/Wa 221/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 221/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż we wniosku skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny dochód wynosi [...] zł, z czego [...] zł stanowi świadczenie rentowe skarżącego. R. D. podkreślił przy tym, iż jego żona partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa do wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącego. Pismem z dnia 1 kwietnia 2008 r. skarżący wezwany został do złożenia, w terminie siedmiu dni, dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez niego renty, dowodu potwierdzającego wysokość świadczenia emerytalnego jego żony oraz kopii rachunków wskazujących na wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał jedynie zaświadczenie o wysokości przyznanego mu świadczenia rentowego oraz kserokopie rachunków za media oraz za czynsz, odmawiając jednocześnie przedstawienia zaświadczenia o wysokości emerytury jego żony, która odmówiła przekazania takiego dokumentu.
Sąd I instancji stwierdził, iż R. D. nie wykazał w sposób dostateczny, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu odmowa udostępnienia dokumentu wskazującego na wysokość dochodów żony skarżącego uniemożliwiała dokonanie oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ponadto podkreślone zostało, iż - zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy i do zaspokajania potrzeb rodziny, z czego wynika, iż wysokość osiąganych przez żonę skarżącego dochodów ma wpływ na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy.
Zażalenie na to postanowienie wniósł R. D., domagając się jego uchylenia i przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wezwanie do wyjawienia wysokości dochodów jego żony było nieuzasadnione, a wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał wszystkie informacje niezbędne dla jego prawidłowej oceny. Ponadto skarżący podkreślił, iż przyznanie prawa pomocy jest obligatoryjne w sytuacji, gdy strona nie może ponieść kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego powoływanie się w postępowaniu sądowoadministracyjnym na przepisy kodeksu rodzinnego jest nieuprawnione i stanowi naruszenie prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że jeżeli oświadczenie strony, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W przedmiotowej sprawie R. D. wezwany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do przedłożenia zaświadczeń o wysokości świadczeń rentowych i emerytalnych osiąganych przez niego o jego żonę, a także kopii rachunków poświadczających wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 1 kwietnia 2008 r. skarżący przedstawił zaświadczenie o wysokości jego renty, a także kserokopie rachunków, stwierdzając jednocześnie, iż jego żona odmówiła udostępnienia zaświadczenia o wysokości świadczenia emerytalnego. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym skarżący nie wypełnił żądania Sądu, uniemożliwiając dokładną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż wbrew twierdzeniu skarżącego wysokość dochodów jego żony ma istotne znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, a uzasadnienie w tej części uznał za mające oparcie w przedstawionych przez Sąd regulacjach prawnych. Brak określenia dokładnych dochodów uniemożliwia dokonania pełnej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. W tej sytuacji uznać należało, iż zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś wydane w tym zakresie postanowienie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło