I OZ 441/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez Miasto Stołeczne Warszawa decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji m. st. Warszawa wskazało, że organ zobowiązał m.st. Warszawa do wypłaty na rzecz byłych właścicieli pełnej kwoty odszkodowania, tj. 21.463.000,00 zł, mimo że na podstawie wcześniejszej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 listopada 2009 r. dokonano już na rzecz strony częściowej wypłaty odszkodowania w wysokości 8.569.716,00 zł. Decyzja ta została przy tym uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zdaniem wnioskodawcy, Minister nie zastosował się tym samym do obowiązku waloryzacji wypłaconego odszkodowania, jak również zaliczenia na poczet należnego odszkodowania wypłaconej już kwoty, co może doprowadzić do naruszenia przez skarżącego dyscypliny finansów publicznych. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niezbędne jest zatem z uwagi na niebezpieczeństwo naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez nienależyte wypłacenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, pomimo ewidentnego zawyżenia jego wysokości. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja strony skarżącej, uzasadniała wydanie takiego rozstrzygnięcia. Wykonanie bowiem na tym etapie postępowania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje wysokość ustalonego odszkodowania, może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej po stronie m.st. Warszawy. Jednorazowa wypłata odszkodowania w wysokości 21.463.000,00 zł może spowodować wystąpienie nieodwracalnych, czy też trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wiąże się z utratą środków finansowych przeznaczonych na inne cele, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania. Powyższe nie będzie mogło natomiast zostać wynagrodzone poprzez późniejszy zwrot świadczenia przez byłych właścicieli nieruchomości, w sytuacji ewentualnego wzruszenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. M., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż zostały spełnione przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza, że Prezydent m. st. Warszawy uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu, choć nie przedstawił ku temu żadnych dowodów, że rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonej decyzji rzekomo będzie większy niż zwykły skutek wywołany aktem tego samego rodzaju oraz wypłata należnego skarżącej odszkodowania w wysokości 8.210.001,00 pln za wywłaszczenie rzekomo spowoduje tak znaczną utratę środków finansowych w budżecie m. st. Warszawy, że bezpowrotnie uniemożliwi to Prezydentowi m. st. Warszawy zrealizowanie jego ustawowych celów, na które to cele środki te były przeznaczone, choć budżet m. st. Warszawy co roku te cele realizuje wykazując równocześnie deficyt w wielkości 1,06 miliarda złotych. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w części i stwierdzenie wykonalności decyzji w stosunku do kwoty 8.210.001,00 pln oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na zażalenie Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., po. 270), dalej "p.p.s.a." Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Obowiązek wykazania w/w przesłanek w całości ciąży na wnioskodawcy, który powinien przedstawić we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i poprzeć je wszelkimi możliwymi dokumentami. Jednocześnie, należy zwrócić uwagę, że powołany przepis ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sąd może, dokonując oceny podniesionych okoliczności, przyjąć że zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wszelkie okoliczności faktyczne, należy stwierdzić, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżący wykazał istnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podzielając w pełni stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 241/14 stwierdzić należy, iż m. st. Warszawa w dostateczny bowiem sposób uzasadniło konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za takim rozstrzygnięciem z pewnością przemawia okoliczność, iż organ odwoławczy zaskarżoną decyzją orzekł o wypłacie na rzecz A. M. i R. M. odszkodowania w pełnej wysokości nie uwzględniając przy tym faktu, iż m. st. Warszawa – na podstawie poprzedniej, aktualnie uchylonej decyzji – dokonało jego częściowej wypłaty. Istotą zaś przedmiotowej skargi – poza zakwestionowaniem samej wysokości przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - jest ustalenie, czy Minister ten w swej decyzji powinien był ww. kwotę uwzględnić (obniżając stosunkowo wysokość przyznanego odszkodowania o kwotę dotychczas wypłaconą A. i R. M.), czy też ponownie zobligować m. st. Warszawę w decyzji odszkodowawczej do wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości. Powyższe wiąże się także z koniecznością, ustalenia, czy podmiot zobligowany do wypłaty ww. odszkodowania, może dokonać swoistego "potrącenia" już uiszczonej kwoty, czy powinien dochodzić jej w odrębnym postępowaniu. Wskazane zagadnienia nie mogą być rozstrzygane na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co nie zmienia jednak faktu, że jej wykonanie może powodować, że m. st. Warszawa - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy - będzie zobligowane uiścić na rzecz A. i R. M. należność w wysokości nie tylko równej orzeczonemu na ich rzecz odszkodowaniu, lecz również de facto w kwocie wyższej, obejmującej wypłaconą na podstawie uchylonej wcześniej decyzji część odszkodowania. W tak ukształtowanym stanie faktycznym istnieje zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody. Odnosząc się do wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części i stwierdzenie wykonalności decyzji w stosunku do kwoty 8.210.001,00 pln należy zaznaczyć, iż zaskarżone postanowienie nie dotyczy wypłaty części odszkodowania ustalonego zaskarżoną decyzją, a sprowadza się do oceny wstrzymania wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie w pełnej wysokości, w sytuacji gdy decyzja administracyjna nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia o kwocie wypłaconego już uczestnikom odszkodowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł w sentencji postanowienia.