I OZ 444/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K., E.B., J.K. i K.K.2 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1102/20 o odrzuceniu skargi K.K., E.B., J.K. i K.K.2 na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie Skarżący K.K., E.B., J.K. i K.K.2 wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zarządzeniem z 19 stycznia 2021 r., skarżących wezwano do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 2157 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażaleniem z [...] lutego 2021 r. skarżący zaskarżyli powyższe zarządzenie w całości. Postanowieniem z 24 marca 2021 r., sygn. akt I OZ 79/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu. Wobec powyższego zarządzeniem z 9 kwietnia 2021 r., zobowiązano skarżących do wykonania zarządzenia WSA z 19 stycznia 2021 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego – w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z [...] maja 2021 r., pełnomocnik skarżących (będący również jednym ze skarżących) poinformował, że nie może zapłacić wpisu do sprawy. Zarządzeniem z 18 maja 2021 r., wezwano pełnomocnika skarżących do sprecyzowania powyższego pisma – w terminie 7 dni – poprzez wskazanie czy oświadczenie o niemożności uiszczenia wpisu należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy a jeśli tak, to czy o taką pomoc występuje on wyłącznie w imieniu własnym czy też w imieniu wszystkich skarżących których reprezentuje w postępowaniu – pod rygorem przyjęcia, że powyższe oświadczenie nie ma charakteru wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie ustosunkował się do powyższego zarządzenia, jedynie pismem z 3 lipca 2021 r., podniósł, że "zaskarżył zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawierające żądanie wpłaty kwoty 2.157 zł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) i do dziś nie ma odpowiedzi". Jak wynika z notatki urzędowej znajdującej się w aktach sprawy (k. 73 akt sąd.), na dzień 7 lipca 2021 r., wpis sądowy w sprawie nadal nie został uiszczony. Zaskarżonym postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1102/20, WSA odrzucił skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu WSA wskazał, że brak uiszczenia wpisu uniemożliwił nadanie skardze dalszego biegu. Skarżący wywiódł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania A. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W art. 199 p.p.s.a. uregulowano podstawową zasadę orzekania o kosztach postępowania, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, przy czym jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu zaś o art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a., jest m. in. skarga. Nieuzupełnienie braku skargi w postaci uiszczenia wpisu obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Żaden z powyższych wyjątków nie ma w sprawie zastosowania. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2021 r., skarżący zostali wezwani do wykonania zarządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi (wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na zarządzenie z 19 stycznia 2021 r.). Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 22 kwietnia 2021 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru (k.59 akt sąd.). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 29 kwietnia 2021 r. Skarżący nie wykonali wezwania w zakreślonym terminie. Wobec braku wpisu od skargi, sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi. Reasumując wobec prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu i nieopłacenia skargi w wyznaczonym terminie, słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz uczestników postępowania ponieważ przepisy p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.