I OZ 502/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.S.E. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 578/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.S.E. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 stycznia 2025 r. nr DLI.IV.7617.15.2024.MO w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. P.S.E. z siedzibą w K. (dalej: "skarżący") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej: Kolegium) z 8 stycznia 2025 r. nr DLI.IV.7617.15.2024.MO, dotyczącą ustalenia na rzecz D.K. odszkodowania za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z części należącej do niej nieruchomości w postaci działek nr (...). W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 578/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przy piśmie z 15 maja 2025 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując że zachodzi realne niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, jak również znaczącej szkody majątkowej. Wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się bowiem z koniecznością wypłaty przez skarżącą bardzo wysokiego odszkodowania, które w ocenie skarżącej przewyższa wysokość odszkodowania należnego. Nadto w ocenie skarżącej zarzuty podniesione wobec zaskarżonej decyzji mają istotne znaczenie w kontekście jej potencjalnej wadliwości, a zatem wpływają na ocenę zasadności wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, są niebezpieczeństwo "wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Powyższe zwroty mają charakter nieostry, co wiąże się z koniecznością ich konkretyzacji. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o tego rodzaju szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). W związku z powyższym przewidziana w art. 61 § 3 ppsa ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed skutkami których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Z tego też powodu powstanie skutków finansowych dla strony co do zasady nie będzie stanowiło przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, gdyż instytucja ochrony tymczasowej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed wszelkimi skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r. sygn. akt II FZ 1350/13), podczas gdy wyeliminowanie uchylenie decyzji nakładającej zobowiązanie będzie dla strony skutkowało zwrotem uiszczonej należności. Nadto w orzecznictwie wskazuje się, że ponieważ instytucja ochrony tymczasowej jest oparta na zasadzie skargowości, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym, w szczególności poprzez przedstawienie konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że w stosunku do strony zachodzą okoliczności o których mowa w art. 61 § 3 ppsa (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61 i powołane tam orzecznictwo). Ma to tym większe znaczenie, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest wyjątkiem od określonej w art. 61 § 1 ppsa zasady, zgodnie z którą złożenie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że jak trafnie wskazał Sąd I Instancji, skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie wniosku. Argumentację taką przedstawiono dopiero w zażaleniu, jednakże także te argumenty nie są trafne. Jak wskazano już powyżej, powstanie po stronie skarżącej zobowiązania o charakterze finansowym, również w przypadku gdy zobowiązanie to jest znacznej wysokości, samo w sobie nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanka taka zaistnieje dopiero wówczas, gdy poniesienie określonych wydatków będzie skutkowało powstaniem "znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" – np. skutkujących koniecznością zaprzestania działalności gospodarczej. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnej argumentacji która mogłaby uprawdopodobnić, że w sprawie zachodzi zagrożenie wystąpienia takiej sytuacji. Brak przedstawienia jakiejkolwiek dokumentacji co do swojej sytuacji materialnej nie pozwala ocenić, w jaki sposób obowiązek poniesienia ustalonych w zaskarżonej decyzji wydatków będzie oddziaływał na dalszą działalność skarżącej, co nie pozwala przyjąć że w sprawie zmaterializowała się przesłanka z art. 61 § 3 ppsa. Całkowicie chybiona jest argumentacja utożsamiająca wystąpienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji z brakiem gwarancji, że wypłacone odszkodowanie da się odzyskać. Zgodnie z zasadą skargowości to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że odzyskanie wskazanej kwoty będzie niemożliwe bądź znacznie utrudnione. Również kwestia potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia w sprawie. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być bowiem jakiekolwiek merytoryczne zarzuty co do jego prawidłowości czy też co do istoty sprawy administracyjnej. Celem instytucji z art. 61 § 3 ppsa jest wyłącznie udzielenie ochrony tymczasowej, w ramach tego postępowania wpadkowego sąd nie może zatem czynić jakichkolwiek ocen co do istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa postanowił, jak w sentencji.