I OZ 518/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 583/16 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 583/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W dniu 22 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku dołączony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku pełnomocnik wskazał, że powodem uchybienia terminu była jego choroba trwająca od 6 do 13 oraz 14 i 15 grudnia 2016 r., co potwierdzają załączone zaświadczenia lekarza sądowego oraz zwolnienia lekarskie. Zdaniem strony, niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane było przyczynami niezależnymi od strony. Przeszkoda ustała w dniu 16 grudnia 2016 r., więc w tym dniu rozpoczął bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, we wniosku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nie złożono zaświadczenia, które wskazywałoby na to, że choroba pełnomocnika skarżącego rzeczywiście uniemożliwiła mu dokonanie spóźnionej czynności w terminie. Z przedstawionych zwolnień lekarskich wynika, że pełnomocnik mógł chodzić (liczba 2 w pkt 15 zwolnienia lekarskiego). Pełnomocnik skarżącego nie wykazał niemożności ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika substytucyjnego dla dokonania uchybionej czynności albo posłużenia się osobą trzecią. Sąd odnotował, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że samo zaświadczenie lekarskie czy też zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas, gdy nastąpiła nagle i wymagała leżenia w łóżku, a strona wykazała, że nie miała możliwości wyręczenia się osobą trzecią. W niniejszej sprawie występujący w sprawie adwokat będący profesjonalistą nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której interesy strony mogłyby być nienależycie reprezentowane, szczególnie w sytuacji, gdy miał świadomość, że rozprawa została wyznaczona na dzień 2 grudnia 2016 r., co wiąże się z wysokim prawdopodobieństwem zapadnięcia wyroku. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w nagłych niezaplanowanych sytuacjach nie powodować sytuacji, w których ten interes strony byłby być zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I GZ 640/15, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, aby napisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które w większości wypadków składa się z prostego zdania, wymagało jakiegoś nadzwyczajnego wkładu pracy. Ponadto z przedstawionych okoliczności nie wynika, że pełnomocnik skarżącego podjął jakikolwiek wysiłek w celu terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, np. aby skontaktował się chociażby z samym skarżącym, który mógł złożyć wniosek osobiście lub z innym prawnikiem. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym względzie jest również zasadna. Skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Uznać należy, że zachowanie pełnomocnika w niniejszej sprawie nie jest przejawem dołożenia należytej staranności i największego w danych okolicznościach wysiłku w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, które to okoliczności uzasadniałyby przywrócenie terminu. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ani w niniejszym zażaleniu, nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Odnotować należy, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich z dnia 6 i 13 grudnia 2016 r. wynika, że pełnomocnik skarżącego był niezdolny do pracy, zaś ze wskazań lekarskich wynika, że może w tym czasie chodzić. Sąd prawidłowo ocenił, że przedstawione zaświadczenia lekarskie nie stanowią dostatecznego uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu. Z dokumentów tych nie można wyprowadzić wniosku, że choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi podjęcie jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do dochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w tym czynności faktycznych, np. telefonicznego poinformowania mocodawcy o swojej chorobie, który osobiście mógł złożyć taki wniosek, czy ustanowienie substytuta, który złożyłby wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zwolnienie lekarskie nie zwalnia bowiem profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku dbałości o dochowanie terminów procesowych. Trzeba także podkreślić, że pełnomocnik miał świadomość, że rozprawa została wyznaczona na dzień 2 grudnia 2016 r., co wiązało się z wysokim prawdopodobieństwem zapadnięcia wyroku, zatem winien być świadomy skutków, jakie niesie za sobą niedochowanie terminu. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego skarżącego z jego pełnomocnikiem, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że działania pełnomocnika obciążają mocodawcę, który ponosi skutki tych działań i zaniechań (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1008/07; postanowienie NSA z 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 813/14, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.