I OZ 536/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 3/11 wymierzające Rektorowi [...] w W. grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. P. T. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Rektorowi [...] w W. grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), to jest za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 18 maja 2010 r. na bezczynność Rektora [...] w W. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie egzaminu i egzaminatora z przedmiotu Metodologia Nauki. Pismem z dnia 21 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał kserokopię powyższego wniosku Rektorowi [...] celem ustosunkowania się w terminie 30 dni. Powyższe pismo zostało doręczone organowi w dniu 29 grudnia 2010 r. Z uwagi na brak odpowiedzi organu na powyższe wezwanie Sądu, pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. organ ponownie został wezwany do nadesłania odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wraz z aktami administracyjnymi niezbędnymi do rozpoznania przedmiotowej sprawy w terminie 7 dni, od dnia doręczenia powyższego wezwania. Wezwania Sądu pozostały bez odpowiedzi ze strony Rektora [...] w W. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 3/11, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wymierzył Rektorowi [...] w W. grzywnę w wysokości 10.000 zł, wskazując, że mimo upływu ponad roku od dnia złożenia skargi, organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał tejże skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pokreślił również, że pomimo dwukrotnego wezwania organ w żaden sposób nie odniósł się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny i nie wyjaśnił przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi. Dlatego też Sąd pierwszej instancji biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym szczególnie długi okres zwłoki organu w przekazaniu skargi, nałożył na Rektora [...] w W. grzywnę w wysokości 10.000 zł. Na postanowienie o nałożeniu grzywny zażalenie złożył Rektor [...] w W. podnosząc, że fakt wniesienia adresowanej do niego skargi nie przesądza o obowiązku Rektora przekazania tejże skargi do sądu administracyjnego. Wskazano, że Rektor jako organ reprezentujący uczelnianie jest organem administracji i działa w granicach autonomii szkół wyższych zawartych w art. 70 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast decyzje w indywidualnych sprawach doktorantów wydaje Kierownik Studiów Doktoranckich. W ocenie Rektora Sąd nie ustalił w sposób bezsporny, jaki organ był zobowiązany do przekazania skargi administracyjnej. Wskazano, że z chwilą otrzymania przedmiotowej skargi, Rektor polecił wyjaśnienie okoliczności sprawy Kierownikowi Studiów Doktoranckich i obsłudze prawnej uczelni. Aktualnie trwa postępowanie wyjaśniające w przedmiocie ukarania osób winnych nieprzekazania skargi w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, to jest przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Uznać zatem należy, że powołane wyżej przepisy przewidują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Wskazać w tym miejscu należy, że do kompetencji organu nie należy też ocena dopuszczalności i zasadności skargi. Takiej bowiem oceny dokonuje każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe oznacza, że w każdej sytuacji, gdy została wniesiona skarga, organ powinien wypełnić ciążący na nim obowiązek i przekazać skargę sądowi. Należy też podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Zauważyć bowiem należy, że organ przez cały czas pozostawał bierny nie udzielając odpowiedzi na wezwania Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.