I OZ 595/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 512/17 odrzucającego skargę K. Z. na czynność Burmistrza [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu ucznia do szkoły postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 512/17 odrzucił skargę K. Z. (dalej: "skarżąca") na czynność Burmistrza [...] z [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu ucznia do szkoły. W uzasadnieniu powyższego postanowienie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca przed wniesieniem skargi wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną czynnością. Natomiast w piśmie z 14 listopada 2017 r. wniosła o uznanie, stosownie do treści art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), że wniesienie skargi, z uchybieniem 14 dniowego terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nastąpiło bez jej winy, ponieważ toczyła się przed Sądem sprawa o sygn. akt II SAB/Op 98/17 w przedmiocie skargi na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu ucznia do szkoły. Wskazała także, że Burmistrz [...] odmawiając jej zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu syna, nie zażądał stosownych dokumentów w sprawie, ani nie pouczył jej możliwości wniesienia środków zaskarżenia na odmowę zawarcia umowy o zwrot kosztów transportu. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca [...] marca 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) złożyła do Burmistrza [...] pismo z [...] marca 2017 r., zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym kwestionowała odmowę udzielenia wnioskowanej pomocy w postaci zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły, jednak pismo to zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o podjęciu przez organ zaskarżonej czynności z [...] października 2009 r., gdyż doręczenie tego pisma miało miejsce [...] października 2009 r. Skutkiem tego wezwania było jednak, w związku z nie udzieleniem przez organ odpowiedzi, uruchomienie biegu 60-dniowego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. liczonego od dnia otrzymania przez organ wezwania. Termin ten upływał [...] maja 2017 r. Tymczasem skargę na czynność organu z [...] października 2009 r. skarżąca wniosła dopiero [...] października 2017 r. Wskazując na powyższe Sąd I instancji stwierdził, że wniesienie skargi przez skarżącą nastąpiło po upływie przepisanego 60 dniowego terminu do wniesienia skargi, który rozpoczął bieg [...] marca 2017 r. i zakończył się [...] maja 2017 r. W tej sytuacji nawet uznanie przez Sąd, zgodnie z wnioskiem skarżącej, na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w marcu 2017 r. i mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, że uchybienie 14 dniowemu terminowi do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną czynnością, nastąpiło bez jej winy, nie może skutkować rozpoznaniem skargi przez Sąd. Skarżąca bowiem wniosła skargę dopiero 9 października 2017 r., czyli po przepisanym 60 dniowym terminie do jej wniesienia. Dlatego też, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 i art. 49 1 P.p.s.a., przez odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu, bez jednoczesnego wezwania skarżącej do sprecyzowania treści skargi (względnie pisma uzupełniającego skargę) i wyjaśnienia czy objęto nią wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy doprecyzowanie skargi w ww. zakresie mogło prowadzić do uznania, że został złożony wniosek o przywrócenie terminu, co w rezultacie mogło skutkować przewróceniem terminu do złożenia skargi i dawać podstawy do jej merytorycznego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 P.p.s.a, obowiązującego w dniu złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z kolei przepis art. 52 ust. 3 P.p.s.a. stanowił, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upłynął bowiem [...] maja 2017 r., natomiast skarżąca przedmiotową skargę złożyła dopiero w październiku 2017 r., czyli po terminie do jej wniesienia. Kwestią sporną pozostawało, czy w sprawie Sąd I instancji winien wezwać skarżącą do sprecyzowania treści skargi (względnie pisma uzupełniającego skargę) i wyjaśnienia czy objęto nią wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Podkreślenia wymaga, że skarga oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia są dwoma różnymi pismami procesowymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że mogą one zostać połączone w jednym piśmie, nie miej jednak z jego treści powinno wynikać, iż strona składa jednocześnie skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tego rodzaju piśmie powinno być zawarte chociażby lakoniczne sformułowanie, że strona jest świadoma uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz chce, aby skarga, pomimo tego uchybienia, została rozpozna przez Sąd. W niniejszej skardze nie zawarto żadnej informacji świadczącej, że skarżąca wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd nie miał zatem podstaw do wzywania skarżącej do jej sprecyzowania. W sprawie nie można jednakże pominąć treści pisma skarżącej z 14 listopada 2017 r., stanowiącego sprecyzowanie skargi. Pomimo bowiem, że w piśmie tym skarżąca powołała się na treść art. 52 § 3 P.p.s.a. i brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania do usunięcia prawa, nie jest jednak jasne, czy pismo to nie odnosi się także do braku winy w złożeniu przez skarżącą skargi w niniejszej sprawie. Pismo to zawiera zatem wiele nieścisłości, które winny zostać wyjaśnione. Skoro bowiem skarżąca, wskazując na brak winy, powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SAB/Op 98/17, który został wydany po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, natomiast przed złożeniem skargi, to nie można przyjąć, że pismo to nie może odnosić się także do niezawinionego uchybienia terminowi w złożeniu w niniejszej sprawie skargi. Odrzucenie zatem przez Sąd I instancji skargi w niniejszej sprawie, bez wezwania skarżącej do sprecyzowania ww. pisma z [...] listopada 2017 r. i oceny jego treści, uznać należy za przedwczesne. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.