I OZ 610/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G., A. Z., A. P., A. J., A. K., B. Cz., B. P., Cz. G.-Sz., E. S., H. W., J. K., K. G., K. P., M. G., M. G., M. C., S. W., S. S., S. S. i Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 913/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 913/13 w sprawie ze skargi A. G., A. Z., A. P., A. J., A. K., B. Cz., B. P., Cz. G.-Sz., E. S., H. W., J. K., K. G., K. P., M. G., M. G., M. C., S. W., S. S., S. S. i Z. S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 913/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 913/13. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżących w dniu 24 lutego 2014 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 26 marca 2014 r. W dniu 14 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna skarżących od wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., sporządzona przez radcę prawnego W. B., nadana listem poleconym w dniu 11 kwietnia 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazano, że w dniu 24 marca 2014 r. pełnomocnik skarżących miał już w znacznym stopniu przygotowaną skargę kasacyjną, wystąpiły jednak bardzo silne bóle kręgosłupa - dolegliwości, które występowały w latach poprzednich i były jedną z przyczyn przyznania mu renty inwalidzkiej. Pełnomocnik zaznaczył, że z uwagi na wieloletnie prowadzenie sprawy, zawiły jej przedmiot i ogrom zebranych w sprawie dokumentów nie było możliwe by sprawę dokończył inny radca prawny lub adwokat. Pełnomocnik skarżących musiał zaś leżeć do dnia 4 kwietnia 2014 r., a następnie do dnia złożenia wniosku, tj. 11 kwietnia 2014 r. Skarga kasacyjna została natomiast dokończona bezpośrednio po ustaniu choroby. Do wniosku załączone zostały zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że w okresie od 24 marca 2014 r. do 4 kwietnia 2014 r. oraz od 5 kwietnia 2014 r. do 11 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżących "winien leżeć". Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając złożony wniosek uznał, że pełnomocnik skarżących nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu powołane we wniosku okoliczności, tj. choroba pełnomocnika nie stanowią wystarczającej przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu. Sąd zważył, że z przedstawionych zaświadczeń lekarskich nie wynika, aby choroba pełnomocnika miała charakter obłożny, całkowicie wykluczający jego działanie i funkcjonowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba dodatkowo wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Zdaniem Sądu w złożonym wniosku pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił - mimo niewątpliwych, wskazywanych dolegliwości związanych z bólem kręgosłupa - że zapadł na chorobę mającą taki charakter i przebieg, że przy dołożeniu nawet najwyższych starań bez narażania się na pogorszenie i utratę zdrowia, uniemożliwiła mu sporządzenie w terminie skargi kasacyjnej i nadanie jej pocztą osobiście lub przez inną osobę. Okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu nie stanowią przy tym, powoływane we wniosku okoliczności dotyczące zawiłego charakteru sprawy i ogromu zebranych dokumentów oraz braku w związku z tym możliwości dokończenia sprawy przez innego pełnomocnika. Zdaniem Sądu dokończenie skargi kasacyjnej przy pomocy innego profesjonalnego pełnomocnika, mogło stanowić pewnego rodzaju trudność, ale niewątpliwie przy zachowaniu należytej staranności, nie stanowiło przeszkody uniemożliwiającej dokonanie tej czynności w terminie, zwłaszcza, że jak wskazano w uzasadnieniu wniosku stosowna skarga kasacyjna została już w znacznym stopniu przygotowana. Zażalenie na powyższe postanowienie w imieniu skarżących złożył r. pr. W. B. wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż pełnomocnik skarżących prowadzi jednoosobową kancelarię i z uwagi na silne bóle nie był w stanie ani sam, ani przy pomocy innego pełnomocnika dokończyć i wysłać skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony, jeżeli strona nie dochowała terminu bez swojej winy. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu wskazano we wniosku o przywrócenie terminu chorobę pełnomocnika strony skarżącej, która uniemożliwiła mu dokończenie i wniesienie skargi kasacyjnej, a okoliczność ta została potwierdzona załączonymi do wniosku zaświadczeniami lekarskimi, wg których - w okresie od 24 marca do 4 kwietnia 2014 r. oraz w okresie od 5 do 11 kwietnia 2014 r. - pełnomocnik skarżących powinien leżeć. Odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie należy uznać za niezasadną. W świetle art. 87 § 2 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu; wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie Sądu. Jeśli przyczyną uchybienia w rozpoznawanej sprawie była choroba pełnomocnika, która w ocenie lekarza wymagała leżenia, to uznać należy, że uniemożliwiła mu wykonywanie obowiązków zawodowych. W takiej sytuacji dokonanie przez Sąd I instancji oceny odmiennej wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania fałszu dokumentu co do treści lub formy wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karalnego (por. w tej kwestii postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2006 r., sygn. V CZ 29/06, Lex nr 200921, wydane wprawdzie na gruncie art. 168 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., zawierającego jednakże niemal identyczną treść, jak art. 86 § 1 p.p.s.a.). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 p.p.s.a