I OZ 627/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, iż w dniu 2 lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącego M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W urzędowym formularzu wniosku skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką. Oświadczył, że dochód miesięczny brutto osiągany przez niego i żonę wynosi łącznie około 15.760 zł. Jako majątek wymienił dwa mieszkania w Warszawie: przy ul. [...] (powierzchnia 54 m2) oraz przy ul. [...] (powierzchnia 46 m2), które wynajmuje, a także mieszkanie w P. ul. [...] (powierzchnia około 70 m2). M.Z. oświadczył ponadto, iż od daty złożenia przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 lipca 2008 r., skorygowanym danymi, przesłanymi przy piśmie z dnia 29 grudnia 2008 r., sytuacja materialna jego oraz jego rodziny nie uległa tak radykalnej poprawie, by mógł ze środków własnych uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż kwestia przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, była już czterokrotnie przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniami z dnia 29 października 2007 r., 31 marca 2008 r., 25 lipca 2008 r. oraz 3 lutego 2009 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Pierwsze trzy wymienione postanowienia stały się prawomocne, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami odpowiednio z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 984/07, 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 297/08 oraz 9 września 2008 r. sygn. akt I OZ 669/08 oddalił złożone na nie zażalenia, uznając, iż Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż z oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 lutego 2009 r., z załączonego pisma "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." z dnia 7 lipca 2008 r. oraz z dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia 29 grudnia 2008 r., na które powołuje się M.Z. wynika, iż sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny nie uległa pogorszeniu. Co więcej w stosunku do złożonego w dniu 7 lipca 2008 r. wniosku uległa ona poprawie (dochód brutto zwiększył się o prawie 2.000 zł), zatem nadal nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie skarżącemu prawa pomocy, a co za tym idzie weryfikację prawomocnych orzeczeń zapadłych w przedmiotowej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.Z.. W motywach zażalenia wskazał, że jego status materialny nie uległ poprawie, która umożliwiłaby mu poczynienie niezbędnych oszczędności w celu pokrycia wpisu sądowego od skargi, a tym bardziej pokrycia kosztów ustanowienia adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 3 0sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie znacznie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie (z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 lutego 2009 r. wynika, iż wspólny dochód skarżącego i jego żony wynosi około 15760 zł netto miesięcznie) w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznany. Ponadto podkreślenia wymaga, iż jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kwestia przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, była już czterokrotnie przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniami z dnia 29 października 2007 r., 31 marca 2008 r., 25 lipca 2008 r. oraz 3 lutego 2009 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Pierwsze trzy wymienione postanowienia stały się prawomocne, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami odpowiednio z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 984/07, 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 297/08 oraz 9 września 2008 r. sygn. akt I OZ 669/08 oddalił złożone na nie zażalenia, uznając, iż Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Jak wynika z art. 165 powołanej ustawy, postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności, zatem nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego prawomocnym postanowieniem. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.