I OZ 629/25

Dnia 14 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Katarzyny Witkowicz - Grochowskiej w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 listopada 2024 r., nr PS-V.8640.171.2024.MN w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 oddalił wniosek [...] o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego WSA Katarzyny Witkowicz - Grochowskiej. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący nie zgadzając się z jego treścią w całości, ponownie nie zawierając argumentacji dotyczącej sędziego Katarzyny Witkowicz – Grochowskiej. Jego treść skupia się na sędziach Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i wskazuje że wnosi o wyłączenie ww. sędzi z uwagi na fakt, że "każda sprawa [...] jest sterowana przez byłych prezesów Sądu Apelacyjnego w Poznaniu [...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Przy czym stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w toku postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez: A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 4 do art. 19 oraz J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 234, nb 5; s. 238, nb 2; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31.1. 2011 r. K 3/09, OTK-A z 2011/1/5). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczeń podjętych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (postanowienie NSA z 29 lutego 2024 r., I OZ 72/24; wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r. II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r. II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską - op. cit., s. 234, nb 5). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Katarzyny Witkowicz-Grochowskiej. Wnioskodawca w ogóle nie wskazuje okoliczności dotyczących sędziego WSA Katarzyny Witkowicz-Grochowskiej. Wskazane przez wnioskodawcę okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia strony z prowadzenia przez sądy powszechne jego spraw, tymczasem aktualnie rozpoznawane zażalenie dotyczy sprawy rozpoznawanej w sądzie administracyjnym gdzie wskazani we wniosku o wyłączenie sędziego sędziowie w ogóle nie występują. Co więcej ani wniosek o wyłączenie sędziego ani zażalenie w ogóle nie zawiera argumentacji dotyczącej sędzi, której wyłączenia dochodzi wnioskodawca. Mimo braku argumentacji wniosku – Sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożyła oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a., a oświadczenie to nie zawiera twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec zaś niewskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego sędziego WSA było zgodne z prawem. Skarżący nie przedstawił w zażaleniu takich okoliczności, które podważałyby zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył żadnego przepisu traktującego o wyłączeniu sędziego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono wszelkie niezbędne elementy. Klarownie wynika z niego sposób rozumowania Sądu oraz zasadność rozstrzygnięcia co do braku spełnienia przesłanek do wyłączenia sędziego objętego wnioskiem. Merytoryczna ocena wniosku została dokonana przez Sąd w sposób wyczerpujący. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu zarówno ocenę prawną, jak i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.