I OZ 668/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział sędziego w wydaniu orzeczenia w innej sprawie tego samego skarżącego, które strona odbiera jako niekorzystne, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w kolejnej sprawie, uzasadniającą wyłączenie sędziego z mocy prawa lub na wniosek strony?Ratio decidendi
Udział sędziego w wydaniu orzeczenia w innej sprawie tego samego skarżącego, nawet jeśli strona odbiera je jako niekorzystne, nie stanowi samoistnej przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy prawa lub na wniosek strony. Sędzia jest wyłączony tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 18 § 1 P.p.s.a. lub gdy istnieją inne okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, oparte na wcześniejszych niekorzystnych dla niej rozstrzygnięciach, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłączenie.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od orzekania w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Powodem wniosku był udział tych sędziów w wydaniu orzeczenia w innej, wcześniejszej sprawie tego samego skarżącego. WSA w Gdańsku oddalił wniosek, uznając, że wskazana okoliczność nie wypełnia przesłanek wyłączenia sędziego. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 857/16 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2016 r. Nr [..] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 857/16, oddalił wniosek J.W. o wyłączenie sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut od orzekania w sprawie III SA/Gd 857/16 ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2016 r. Nr [..]w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że powodem złożenia wniosku o wyłączenie sędziów WSA Aliny Dominiak oraz Felicji Kajut od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 857/16 było wskazanie przez skarżącego, że wymienieni sędziowie "brali udział w wydaniu zaskarżonego i nierozpoznanego jeszcze [...] zażalenia z dnia 26 stycznia 2016 r., wniesionego do NSA" w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15.
Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku Sąd I instancji stwierdził, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie wypełnia żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego z mocy prawa, wymienionych enumeratywnie w art. 18 § 1 P.p.s.a., Nie stanowi też innej okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów – sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut w przedmiotowej sprawie.
W złożonym wniosku skarżący nie wyjaśnił bliżej, z jakich względów uznaje, że orzekanie przez ww. sędziów w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15 powinno skutkować ich wyłączaniem ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 857/16. Obiektywnie zaś, orzekanie przez sędziego w innej zawisłej przed sądem sprawie tego samego skarżącego, nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Podkreślić należy, iż rację ma Sąd I instancji, że okoliczność uczestnictwa sędziego w składzie orzekającym, który wydał orzeczenie w innej sprawie, w sposób który strona odbiera jako niekorzystny nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie go od orzekania w kolejnej sprawie tego samego skarżącego, chyba, że jest to jedna z sytuacji przewidzianych w art. 18 § 1 P.p.s.a. Wydanie orzeczenia we wcześniejszej sprawie tej samej osoby nie powoduje, że sędzia będzie w jakiś sposób uprzedzony do strony. Jeśli tak twierdzi strona, to powinna wskazać uzasadniające takie twierdzenie okoliczności. Sąd orzeka w oparciu o przepisy prawa i obiektywnie ocenia stan sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Silne przekonanie skarżącego o tym, że ci sami sędziowie, którzy wydali wcześniej niesatysfakcjonujące go rozstrzygnięcie w innej sprawie nie będą właściwie oceniać aktualnej sprawy nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. To jedynie subiektywna ocena skarżącego.
Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12).
W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło