I OZ 668/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udział sędziego w wydaniu orzeczenia w innej sprawie tego samego skarżącego, które strona odbiera jako niekorzystne, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w kolejnej sprawie, uzasadniającą wyłączenie sędziego z mocy prawa lub na wniosek strony?
Ratio decidendi
Udział sędziego w wydaniu orzeczenia w innej sprawie tego samego skarżącego, nawet jeśli strona odbiera je jako niekorzystne, nie stanowi samoistnej przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy prawa lub na wniosek strony. Sędzia jest wyłączony tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 18 § 1 P.p.s.a. lub gdy istnieją inne okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, oparte na wcześniejszych niekorzystnych dla niej rozstrzygnięciach, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłączenie.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od orzekania w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Powodem wniosku był udział tych sędziów w wydaniu orzeczenia w innej, wcześniejszej sprawie tego samego skarżącego. WSA w Gdańsku oddalił wniosek, uznając, że wskazana okoliczność nie wypełnia przesłanek wyłączenia sędziego. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 857/16 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2016 r. Nr [..] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 857/16, oddalił wniosek J.W. o wyłączenie sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut od orzekania w sprawie III SA/Gd 857/16 ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2016 r. Nr [..]w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że powodem złożenia wniosku o wyłączenie sędziów WSA Aliny Dominiak oraz Felicji Kajut od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 857/16 było wskazanie przez skarżącego, że wymienieni sędziowie "brali udział w wydaniu zaskarżonego i nierozpoznanego jeszcze [...] zażalenia z dnia 26 stycznia 2016 r., wniesionego do NSA" w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku Sąd I instancji stwierdził, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie wypełnia żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego z mocy prawa, wymienionych enumeratywnie w art. 18 § 1 P.p.s.a., Nie stanowi też innej okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów – sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut w przedmiotowej sprawie. W złożonym wniosku skarżący nie wyjaśnił bliżej, z jakich względów uznaje, że orzekanie przez ww. sędziów w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15 powinno skutkować ich wyłączaniem ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 857/16. Obiektywnie zaś, orzekanie przez sędziego w innej zawisłej przed sądem sprawie tego samego skarżącego, nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Podkreślić należy, iż rację ma Sąd I instancji, że okoliczność uczestnictwa sędziego w składzie orzekającym, który wydał orzeczenie w innej sprawie, w sposób który strona odbiera jako niekorzystny nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie go od orzekania w kolejnej sprawie tego samego skarżącego, chyba, że jest to jedna z sytuacji przewidzianych w art. 18 § 1 P.p.s.a. Wydanie orzeczenia we wcześniejszej sprawie tej samej osoby nie powoduje, że sędzia będzie w jakiś sposób uprzedzony do strony. Jeśli tak twierdzi strona, to powinna wskazać uzasadniające takie twierdzenie okoliczności. Sąd orzeka w oparciu o przepisy prawa i obiektywnie ocenia stan sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Silne przekonanie skarżącego o tym, że ci sami sędziowie, którzy wydali wcześniej niesatysfakcjonujące go rozstrzygnięcie w innej sprawie nie będą właściwie oceniać aktualnej sprawy nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. To jedynie subiektywna ocena skarżącego. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12). W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło