I OZ 730/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 848/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/6832/23 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 26 lipca 2024 r. K. Z. (dalej: Skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji) skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/6832/23 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z 20 sierpnia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 sierpnia 2024 r., wezwano Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej, w trybie doręczenia zastępczego 9 września 2024 r. i nie został on uzupełniony. W związku z nieuzupełnieniem przez Skarżącą ww. braku formalnego skargi - Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 848/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił wniesioną skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL zostało skutecznie doręczone Skarżącej w trybie doręczenia zastępczego 9 września 2024 r. Wobec tego siedmiodniowy termin do usunięcia powyższego braku upłynął 16 września 2024 r. W zakreślonym terminie Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła zażalenie w terminie. W uzasadnieniu podniosła, że jej PESEL znajduje się w aktach sprawy oraz podała, że nie otrzymała żadnego wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, co zauważył Sąd I instancji (Skarżąca nie podjęła korespondencji), a zatem nie biegł termin na uzupełnienie ww. braku. Wskazała, że już od kilku lat nie istnieje fikcja doręczenia, zatem Sąd I instancji nie może się powoływać się na doręczenie przesyłki i uznanie jej za doręczoną skoro fizycznie jej nie otrzymała. Dodała, że Poczta Polska nie pierwszy raz nie doręczyła jej ważnej sądowej przesyłki, zaznaczając jednocześnie, że była dwukrotnie awizowana. W skrzynce nie było żadnego awiza, nie otrzymała również SMS z powiadomieniem o e-awizo i przesyłce czekającej na odbiór. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że wniesiona skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL Skarżącej. W tej sytuacji słusznie wezwano Skarżącą, pismem z 20 sierpnia 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że Skarżąca nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało wysłane na adres wskazany w skardze. Do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 26 sierpnia 2024 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem Skarżącej. Powtórne awizowanie nastąpiło 3 września 2024 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 11 września 2024 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 9 września 2024 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął Skarżącej 16 września 2024 r. Analizując argumenty podniesione w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie Skarżąca nie uczyniła. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane wyłącznie gołosłowne twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że Skarżąca nie otrzymała żadnego awiza. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. A zatem uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.