I OZ 734/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-04

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniających zmianę uprzednio wydanego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, traktowany jako wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez stronę zmian okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści. Brak wskazania takich zmian uniemożliwia zmianę uprzedniego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało następnie utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA). Skarżący złożyli ponowny wniosek, który WSA potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. WSA oddalił ten wniosek, uznając brak wykazania zmian okoliczności. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, podnosząc, że nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1883/12 oddalające wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.W., M.W., J.W. i M.W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1883/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżących, tj. M.W. i D.W. o zmianę postanowienia z dnia 21 lutego 2013r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że ponowny wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 21 lutego 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie wskazał na przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", i wyjaśnił, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane jedynie w razie zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby wydanie postanowienia o odmiennej treści. Jednakże w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazali okoliczności, które uzasadniałyby zmianę uprzednio wydanego postanowienia. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący, podnosząc, że nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu. Przepis art. 165 P.p.s.a. stanowi, że "postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.". Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. Sąd I instancji odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wówczas Sąd ten ustalił, że dochód skarżących w łącznej wysokości 1840,82 zł netto, przy deklarowanych stałych comiesięcznych wydatkach na poziomie do 1085 zł, pozwala skarżącym na pokrycie kosztów sądowych kształtujących się wówczas na poziomie 100 zł (wysokość wpisu od skargi). Powyższe postanowienie Sądu I instancji zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 243/13. Bezspornym jest również, że w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 maja 2013 r., który to wniosek został potraktowany jako wniosek o zmianę uprzednio wydanego postanowienia z dnia 21 lutego 2013 r., skarżący nie wskazali żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę tego postanowienia. Kwestia ta została oceniona przez Sąd I instancji prawidłowo. Z porównania treści obydwu złożonych w sprawie formularzy PPF nie wynika żadna zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby wydanie odmiennego, niż zapadło w dniu 21 lutego 2013 r., rozstrzygnięcia. Nadal, jak deklarują, jedynym źródłem ich dochodów są otrzymywane przez nich świadczenia emerytalno-rentowe. Jednocześnie wskazać należy, że w ponownie złożonym wniosku skarżący nie zwrócili uwagi Sądu na okoliczności, które uległy zmianie, a które w ich ocenie uzasadniają złożony wniosek. Ograniczono się bowiem jedynie do ponownego wypełnienia wniosku. A porównanie treści aktualnie złożonego wniosku z treścią wniosku złożonego poprzednio nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do zmiany okoliczności sprawy w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 21 lutego 2013 r. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło