I OZ 75/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 576/10 o odmowie dopuszczenia R. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi E. J.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 576/10Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił R. K. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi E. J.-K.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż E. J. – K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2009 r. odmawiającą przyznania E. J. – K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, synów: P. K. i P. K. ze względu na niespełnienie kryterium dochodowego. W roku 2008 miesięczny dochód w rodzinie skarżącej, w przeliczeniu na osobę wyniósł bowiem 771 zł i przekroczył wymagany ustawą próg dochodowy tj. kwotę 725 zł., przy czym obliczając dochód wzięto pod uwagę również dochód męża skarżącej R. K., z którym skarżąca zawarła związek małżeński w roku 2009. Osobą zobowiązaną do alimentacji jest były mąż skarżącej R. K., wobec którego w okresie czerwiec - sierpień 2009 r. egzekucja świadczeń alimentacyjnych była bezskuteczna. Pismem z dnia 14 października 2010 r. R. K. wniósł do Sądu I instancji o dopuszczenie go do udziału w przedmiotowej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku podał, że odmowa przyznania jego żonie świadczeń alimentacyjnych na dzieci P. K. i P. K. była spowodowana tym, iż przy ustalaniu dochodu rodziny, wzięto pod uwagę również jego dochody za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., a zatem za okres, w którym nie pozostawał w związku małżeńskim z E. J. - K. Nie podzielając ustaleń organu, uznał, że skoro Prezydent Miasta K. żądał od niego informacji o dochodach za rok 2008, a Urząd Skarbowy udostępnił te informacje, to w rezultacie organy uznały go za stronę postępowania i winien z tego względu mieć w postępowaniu sądowym przymiot uczestnika. Postanowieniem z dnia 28 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na posiedzeniu niejawnym odmówił dopuszczenia R. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 994/10 uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec tego, iż ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym poprzez wyraźne umieszczenie takiego zapisu w przepisach ustawy, to należałoby przyjąć, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu jawnym uznał, iż R. K. nie posiada przymiotu uczestnika w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Sąd wskazał, iż z treści powyższego przepisu wynika, że jedynym kryterium prawa uczestniczenia w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika jest posiadanie "interesu prawnego" w wyniku postępowania administracyjnego. Sąd przyjął, że R. K. upatruje własny interes prawny w objęciu przez organ ustaleniami faktycznymi sprawy jego dochodów z roku 2008. Jednakże, w ocenie Sądu, R. K. nie posiada interesu prawnego w wyniku postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego z wniosku E. J. - K. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., Nr 1, poz. 7) świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. W świetle natomiast art. 2 pkt 11 w/w ustawy przez osobę uprawnioną rozumie się osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczyła odmowy przyznania E. J. – K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione - jej synów P. K. i Piotra K., w imieniu których w postępowaniu administracyjnym działała skarżąca. Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że decyzja dotyczyła interesu prawnego R. K., gdyż nie ukształtowała w żaden sposób jego sytuacji prawnej, tj. nie dotyczyła prawa, czy obowiązku R. K. na gruncie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd stwierdził, że okoliczność, na którą powołuje się R. K. formułując tezę o posiadaniu interesu prawnego w rozstrzygnięciu organów administracyjnych, tj. dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o jego dochody z roku 2008 należy uznać jedynie za interes faktyczny, który nie uprawnia w żaden sposób do uzyskania prawa udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. K., wnosząc o jego zmianę i dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a" udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny, gdyż za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podzielając stanowisko Sądu I instancji, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła interesu prawnego R. K., gdyż nie ukształtowała w żaden sposób jego sytuacji prawnej, tj. nie dotyczyła prawa czy obowiązku R. K. na gruncie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazać należy, iż stronami postępowania dotyczącego świadczeń z funduszu alimentacyjnego są organ oraz osoby uprawnione. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczyła odmowy przyznania E. J. – K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione - jej synów P. K. i P. K., w imieniu których w postępowaniu administracyjnym działała skarżąca. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że R. K. posiada jedynie interes faktyczny, który nie uprawnia w żaden sposób do uzyskania prawa udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji