I OZ 75/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 38/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. G., D. J. i K. K. w sprawie ze skargi B. J. na bezczynność Prokuratury Rejonowej w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. B. J., w zainicjowanym wniesioną przez nią skargą na bezczynność Prokuratury Rejonowej w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, postępowaniu, złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów WSA J. G., D. J. i K. K., wskazując, na istnienie realnego zagrożenia jej praw do rzetelnego, bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej skargi na odmowę udostępnienia informacji. W uzasadnieniu wniosku przywołała sprawy z jej skarg dotyczących samowoli budowlanych, nielegalnego składowiska odpadów, a także dotyczących jej własności – zabytku w Sopocie, w których orzekali wymienieni sędziowie. Według skarżącej bezprawne działanie sędziów powodowało ukrywanie i ochronę bezprawia budowlanego. Nadto sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekali na szkodę skarżącej pod jej nieobecność wywołaną chorobą, o której Sąd informowała. Każdy z wymienionych sędziów złożył do akt pisemne wyjaśnienie, w którym oświadczył, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Oddalając ww. wniosek – na podstawie art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał go za bezzasadny. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Wojewódzki wskazywał, że w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności przemawiających za wyłączeniem któregokolwiek z ww. sędziów. Zdaniem Sądu, oparcie wniosku tylko na subiektywnych odczuciach, że sędziowie nie są bezstronni w związku z orzekaniem przez nich w innych sprawach skarżącej niezgodnie z jej oczekiwaniami, nie mogło skutkować uwzględnieniem wniosku. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane faktem, że sędzia ten orzekał już kiedyś w innej sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla danej strony orzeczenie. Sama zatem podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. B. J. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku zażaleniu, kwestionując jego prawidłowość, wskazywała, że Sąd nie dokonał należytej weryfikacji złożonych przez sędziów WSA K. K., D. J. i J. G. oświadczeń, w których poświadczyły nieprawdę, zatajając, że wielokrotnie brały udział w wydawaniu orzeczeń niekorzystnych dla skarżącej, które były niezgodne z prawem, działając w ten sposób na jej szkodę. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być bowiem uznane twierdzenia, że wskazani we wniosku sędziowie wchodzili w skład Sądu, który w innych sprawach wydał niezgodne z wolą skarżącej orzeczenia, jak również, że prowadzą oni postępowania sądowe w sposób wadliwy. Należy bowiem zgodzić się z Sądem I instancji, iż prawidłowość takich orzeczeń (jak również całego postępowania), może być poddana kontroli instancyjnej. Wyrażone w nich przez Sąd stanowisko nie może zaś rzutować na wyłączenie sędziego od rozpoznawania innej sprawy. Podkreślenia również wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). W sytuacji zatem, gdy wymienieni na wstępie sędziowie złożyli oświadczenia, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie i brak jest podstaw do ich podważenia, a podniesione przez skarżącą zarzuty nie były zasadne, złożony przez nią wniosek nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd I instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.