I OZ 784/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 757/15 odrzucające skargę T. G. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 czerwca 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. T. G. pismem z dnia 19 października 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy. Zarządzeniem z dnia 15 marca 2016 r. Sąd wezwał wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej – adw. W. S., do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez jednoznaczne i dokładne sprecyzowanie przedmiotu skargi, tj. wskazanie w rozpoznaniu jakich wniosków i skarg Prezydent m.st. Warszawy (lub Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście) pozostaje bezczynny. Jednocześnie poinformował, że z treści skargi z dnia 19 października 2015 r. Sąd nie jest w stanie jednoznacznie ustalić przedmiotu skargi. Wezwanie, o którym mowa zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 kwietnia 2016 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji (k- 28 akt). Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przedłużenie do 21 dni terminu do sprecyzowania przedmiotu skargi, ze względu na złożoność sprawy oraz brak kontaktu z T. G. Następnie w dniu 19 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) adw. W. S. złożył pismo, w którym doprecyzował skargę wskazując, że została ona złożona na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy polegającą na rażącym przekroczeniu terminów do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 75715, na podstawie 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i nie podlega wydłużeniu w zależności od woli strony, czy innego podmiotu. Zatem niedotrzymanie tego terminu wywołuje skutki ściśle określone prawem, w niniejszym przypadku odrzucenie skargi. Wobec tego Sąd uznał, że skoro termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w niniejszej sprawie w dniu 4 maja 2016 r., to za bezskuteczne należy uznać doprecyzowanie skargi przez pełnomocnika skarżącej dokonane pismem z dnia 19 maja 2016 r. Sąd zauważył przy tym, że również to pismo nie precyzuje w sposób jednoznaczny i dokładny przedmiotowej skargi. Na powyższe postanowienie pełnomocnik z urzędu skarżącej – adw. W. S. – wniósł zażalenie podnosząc, że w sytuacji, gdy braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, Sąd winien bezpośrednio do strony skierować wezwanie do uzupełnienia braków skargi i dopiero wtedy, gdyby takie wezwanie okazało się bezskuteczne, odrzucić skargę. W ocenie pełnomocnika odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi wypełnia przesłankę nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pełnomocnik raz jeszcze podniósł, że niezwykle trudno jest skontaktować się ze skarżącą w krótkim, kilkudniowym terminie, gdyż korespondencji nie odbiera ona regularnie. Nie odbiera jej bowiem ze swojej skrzynki pocztowej, a z innego wyznaczonego miejsca. Podkreślił także fakt, że skarżąca cierpi na różne schorzenia oraz, że jest autorką około 400 skarg na działania Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście, znajdujących się w różnym stadium rozpoznania. Wskazano, że skarżąca nie sporządza odpisów pism, niemożliwym jest zatem podanie dokładnie, jak był zatytułowany wniosek. Podniesiono ponadto, że Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście w odpowiedzi na skargę z dnia 9 listopada 2015 r. nie miało wątpliwości, o jakie konkretnie wnioski skarżącej chodzi, wskazując jednocześnie jakie kroki w tych sprawach podjęto. Wobec tego nie zgodzono się z poglądem Sądu, że w sprawie zachodzą braki formalne uniemożliwiające nadanie biegu sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Zaznaczyć przy tym należy, że zakreślony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, wynikający z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany, ani przedłużany przez sąd, gdyż przepisy prawa nie dopuszczają takiej możliwości. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 28 kwietnia 2016 r. z prośbą o przedłużenie terminu do sprecyzowania przedmiotu skargi nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Termin, o którym mowa może być natomiast przywrócony na zasadach ogólnych, jednak z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby został złożony wniosek w tym przedmiocie. Naruszenie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. prowadzi zatem do odrzucenia skargi niezależnie od przyczyn, których wystąpienie doprowadziło do uchybienia terminowi (por. post. NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., I GSK 1465/11, z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 802/11). Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że skoro termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 4 maja 2016 r., to bezskuteczne jest doprecyzowanie skargi przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 19 maja 2016 r. Nie mógł w rozpoznawanej sprawie odnieść zamierzonego skutku argument zażalenia, że w przypadku, gdy braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, Sąd winien bezpośrednio do strony skierować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., II OSK 2634/11, na które powołano się w zażaleniu dotyczy bowiem zgoła odmiennego stanu faktycznego. Sprawa II OSK 2634/11 dotyczyła sytuacji, w której pełnomocnik strony skarżącej składając skargę do Sądu I instancji nie dołączył do niej umocowania do działania w imieniu skarżącej, a na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie przedłożona została jedynie niepoświadczona za zgodność kopia pełnomocnictwa. Tu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uznanie, iż braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązywało Sąd I instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Dlatego też w sprawie II OSK 2634/11 Naczelny Sąd Administracyjny uznał odrzucenie skargi za przedwczesne. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Prawidłowo umocowany z urzędu pełnomocnik skarżącej wzywany był bowiem do określenia i doprecyzowania przedmiotu skargi, czego nie uczynił we wskazanym terminie. Wobec powyższego uznać należy, że – wobec nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi – Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.