I OZ 81/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-16
Skład orzekający: NSA Joanna Banasiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony po upływie ustawowego terminu, może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że przyczyna uchybienia terminu ustała później niż przyjęto w postępowaniu?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony po upływie ustawowego terminu, podlega odrzuceniu, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że przyczyna uchybienia terminu ustała później niż przyjęto w postępowaniu. Sąd może posłużyć się wszelkimi dostępnymi z urzędu dokumentami do ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu, a szeroko zakreślona działalność skargowa strony może świadczyć o świadomym dbaniu o swoje interesy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia M. W. na postanowienie WSA w Łodzi o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie SKO w P. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. WSA odrzucił wniosek, uznając go za spóźniony, ponieważ skarga wraz z wnioskiem została złożona po terminie, a podane przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu (pogorszenie stanu zdrowia) ustały wcześniej niż wskazywał na to skarżący, co potwierdzały jego inne aktywności procesowe w okresie między terminem a złożeniem wniosku. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1300/11 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1300/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek M. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 2 maja 2011 r. M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. wydanej przez Prezydenta Miasta B., doręczonej skarżącemu w dniu 17 stycznia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 638/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę jako spóźnioną. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez M. W., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 15 listopada 2011 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 2100/11, uchylił postanowienie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że chociaż nie budzi wątpliwości, że skarga M. W. została złożona po terminie, to jednak nie rozpoznano wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, który to wniosek powinien zostać rozpoznany w pierwszej kolejności. Uwzględniając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że pismo M. W. z dnia 2 maja 2011 r. należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w tym wniosku skarżący odwoływał się do okoliczności pogorszenia stanu zdrowia w styczniu 2011 r. – reemisji choroby psychicznej, spowodowanej informacją, że stwierdzono u niego chorobę nowotworową z przerzutami do kośćca. Skarżący wyjaśniał także, że wymaga stałej, długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, a w okresie gdy termin do wniesienia skargi pozostawał otwarty, schorzenia na które cierpi uległy znacznemu nasileniu, co uniemożliwiło mu zachowanie tego terminu.
Odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w zaskarżonym postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 2 oraz art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., wskazał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2011 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 11 kwietnia 2011 r. Natomiast skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożono w dniu 2 maja 2011 r.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że na podstawie akt sądowych spraw o sygn. akt: II SA/Łd 776/11; II SA/Łd 777/11; II SA/Łd 888-889/11; II SA/Łd 1032/11; II SAB/Łd 34/11; II SAB/Łd 32/11 Sądowi z urzędu wiadomo, że w dniach 18, 22, 29 kwietnia 2011 r. M. W. składał wnioski o zasiłki celowe, zaś w dniu 21 kwietnia 2011 r. wniósł odwołanie od jednej z decyzji organu pierwszej instancji, a w dniu 22 kwietnia 2011 r. osobiście stawił się w siedzibie organu z interwencją w jednej ze swoich spraw. Ponadto, w dniu 20 kwietnia 2011 r. M. W. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach: II SA/Łd 596/11; II SA/Łd 597/11, II SA/Łd 598/11.
Powołując się na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że okoliczność pogorszenia zdrowia skarżącego w styczniu 2011 r. nie usprawiedliwia spóźnienia w złożeniu skargi na postanowienie organu z dnia 4 marca 2011 r., doręczone w dniu 11 marca 2011 r., tym bardziej, że skarżący w okresie między ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi, a więc – dniem 11 kwietnia a 2 maja 2011 r. – dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, składał inne wnioski, odwołania i skargi, a nawet osobiście stawił się w siedzibie organu. Sąd pierwszej instancji uznając, że najpóźniej w dniu 17 kwietnia 2011 r. (dzień poprzedzający złożenie pierwszego pisma) ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, przyjął w konsekwencji, że ostatnim dniem do wniesienia wniosku był dzień 26 kwietnia 2011 r., skoro dni 24 i 25 kwietnia 2011 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy. Dlatego Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu z dnia 2 maja 2011 r. jest spóźniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. W. reprezentowany przez adwokata z urzędu, zaskarżając postanowienie w całości skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 88 P.p.s.a. polegające na zastosowaniu tego przepisu i odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie dawał jednoznacznych podstaw do uznania, że złożony wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z uwagi na charakter zdiagnozowanej choroby, ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie na podstawie akt sądowoadministracyjnych, że w określonym terminie ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci ustąpienia objawów choroby psychicznej u skarżącego nie jest prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Jednakże w przypadku, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.)
W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś art. 88 powołanej ustawy przewiduje, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o okoliczności przedstawione przez M. W. we wniosku oraz mając na uwadze fakty znane Sądowi z urzędu, ustalone w oparciu o akta wskazanych spraw sądowych skarżącego uznał, że złożony w sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest spóźniony.
Sąd wskazał, że nawet, gdyby przyjąć, że w okresie do dnia 17 kwietnia 2011 r. skarżący z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie zajmować się innymi sprawami, w tym sądowymi, to przyczyna ta ustała w dniu 18 kwietnia 2011 r., a więc z dniem podjęcia przez skarżącego czynnego uczestnictwa w sprawach administracyjnych i sądowych i wówczas siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu mijał w dniu 26 kwietnia 2011 r., wniosek zaś został złożony dopiero w dniu 2 maja 2011 r.
M. W. zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 88 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i odrzucenie wniosku nie zakwestionował dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych. Skarżący nie wykazał, że Sąd błędnie przyjął – w oparciu o materiał stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia – że podana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała później, niż z dniem 17 kwietnia 2011 r. i w konsekwencji nieprawidłowo uznał, że wniosek złożony został po terminie. Wobec tego, że z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynikała data, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminu dla oceny, czy wniosek został złożony w terminie niezbędne stało się dokonanie stosownych ustaleń. Sąd mógł posłużyć się wszelkimi dostępnymi z urzędu dokumentami. Prowadzona przez skarżącego szeroko zakreślona działalność skargowa, pozwalała na ustalenie, że co najmniej od dnia 18 kwietnia 2011 r. skarżący w sposób świadomy dbał o swoje interesy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął termin początkowy dla określenia biegu terminu przewidzianego na złożenie wniosku datę 18 kwietnia 2011 r.
W tej sytuacji wniosek złożony w dniu 2 maja 2011 r. oceniony być musiał jako spóźniony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło