I OZ 89/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 592/12 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. Z., A. B., A. Ł. w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. M. Z. na rozprawie w dniu 26 września 2012 r., wniosła o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. Z., A. B., A. Ł. W piśmie z dnia 2 listopada 2012 r. skarżąca wskazała, że wniosek jest uzasadniony złym nastawieniem Sędziów, co wynika m.in. z protokołu rozprawy. Zaznaczyła, że sędziowie bezzasadnie nie dopuścili do udziału w sprawie drugiego ustanowionego przez nią pełnomocnika. Podczas rozprawy nie zostały również zaprotokołowane podnoszone przez stronę okoliczności m.in. dotyczące przedłożenia oryginałów decyzji oraz zaznaczenia dwóch "wydrapań" na oryginalnej decyzji, a także faktu przekazywania Sądowi kolorowej kserokopii zaświadczeń z [...] lipca 1980 r. Zdaniem skarżącej, Sędziowie nie byli należycie przygotowani do rozprawy, w dodatku nie zapoznali się z aktami spraw, które wcześniej odbywały się w Sądzie. W dodatku nie odpowiadali na zadawane przez pełnomocnika strony pytania oraz bez żadnego powodu zarządzili przerwę. Skarżąca podnosiła również szereg argumentów odnoszących się do meritum sprawy dokonując m. in. oceny decyzji kwestionowanej wniesioną przez siebie skargą, prowadzenia przed jej wydaniem postępowania administracyjnego oraz bezprawnego – jej zdaniem - dopuszczenia do udziału w postępowaniu innych uczestników, a także pojęcia interesu prawnego. Zarzuciła sędziemu sprawozdawcy, iż ten wskazywał, że J. i J. D. oświadczyli, iż przekazują gospodarstwo na rzecz Skarbu Państwa, w sytuacji gdy takiego oświadczenia nie złożyli. Oddalając ww. wniosek – na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał go za bezzasadny. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 18, art. 19 i 20 § 1 P.p.s.a - wskazywał, że podnoszone przez skarżącą argumenty mają subiektywny charakter i nie czynią zasadnym zgłoszonego przez nią wniosku. Zdaniem Sądu, skarżąca nie przedstawiła racjonalnych argumentów powodujących konieczność wyłączenia całego składu sędziowskiego, ponadto nie wykazała, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w tej sprawie. Ponadto sędziowie T. Z., A. B., A. Ł. złożyli stosowne oświadczenia, z których wynika, że nie zachodzą żadne przesłanki z art. 18 § 1 P.p.s.a. oraz nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. M. Z. w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu podnosiła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął lub zniekształcił wiele spośród podnoszonych przez nią argumentów, w tym w szczególności, w innym świetle przedstawił jej argumenty dotyczące przebiegu rozprawy, zawartości protokołu rozprawy, pojawienia się nowych uczestników w postępowaniu. Skarżąca żądała ponadto odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez nią we wniosku o wyłączenie sędziów kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane twierdzenia, że wyżej wskazani sędziowie nie byli należycie zapoznani z aktami sprawy, bezzasadnie nie dopuścili do udziału w sprawie nowego pełnomocnika, niezasadnego dopuszczenia do udziału w postępowaniu innych uczestników czy też, że protokół rozprawy został sporządzony nierzetelnie. Również zarzuty dotyczące meritum sprawy nie świadczą o istnieniu podstaw do ich wyłączenia. Okoliczności związane z nieprawidłowym prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego oraz wadliwością zaskarżonej decyzji mogą bowiem zostać podnoszone przy merytorycznej kontroli kończącego postępowanie orzeczenia Sądu I instancji, czy też na skutek wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy. Nie świadczą natomiast od negatywnym nastawieniu składu orzekającego w sprawie do jednej ze stron postępowania. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Odnosząc się do żądania dokładnego przedstawienia wszystkich okoliczności faktycznych przytoczonych przez skarżącą w sporządzonym przez nią wniosku o wyłączenie sędziów, wskazać należy, że – zgodnie z dyspozycją art. 166 w zw. art. 141 § 4 P.p.s.a. – uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy obligując sąd m. in. do przedstawienia w możliwie "syntetyczny" sposób twierdzeń strony oraz podniesionych przez nią zarzutów i zgłoszonych wniosków. Powyższe, tym samym uniemożliwiało – bez naruszenia w/w przepisów - dosłowne odwzorowanie w uzasadnieniu niniejszego postanowienia, zawartego - w złożonym przez skarżącą piśmie - stanowiska. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.