I OZ 976/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/GL 28/09 oddalające jego wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/GL 262/07 w przedmiocie Funkcjonariuszy Straży Pożarnej postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 25 czerwca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek J. R. o wyłączenie sędziego tego Sądu – B. K. od orzekania w sprawie o sygn. akt. IV SA/GL 28/09. Wnioskodawca podniósł, iż okolicznością uzasadniającą wyłączenie wskazanego sędziego jest "fakt istnienia negatywnego stosunku osobistego między Panią Sędzią, a mną J. R. – jako skarżącym oraz fakt istnienia pozytywnego stosunku osobistego między Panią Sędzią, a pełnomocnikiem strony przeciwnej, wywołujący uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędzi". Ponadto J. R. wskazał na okoliczność "faworyzowania strony przeciwnej" oraz "braku gwarancji trafnego i bezstronnego rozstrzygnięcia". Na potwierdzenie swoich zastrzeżeń co do bezstronności sędzi B. K. wnioskodawca wskazał na jego zdaniem niezasadny i stronniczy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r., wydany w innej jego sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/GL 17/06. W dniu 2 lipca 2009 r. sędzia B. K. złożyła oświadczenie, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), które uzasadniają jej wyłączenie od rozpoznawania tej sprawy. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek J. R. o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przesłanki wyłączenia sędziego zostały ściśle określone w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i sama podejrzliwość strony, utrata jej zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi w myśl wskazanych przepisów przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Na powyższe postanowienie J. R. w ustawowym terminie wniósł zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił "oczywistą niezasadność", "rażące przeinaczenie przez Sąd [jego] twierdzeń i zarzutów" oraz rażące naruszenie prawa. Ponadto podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty uzasadniające wyłączenie wskazanego sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje; Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powyższym przepisem sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – B. K. w dniu 2 lipca 2009 r. wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie. Także skarżący ani we wniosku o wyłączenie sędziego, ani też w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego nie wskazał na żadną z przesłanek określonych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., które uzasadniałyby wyłączenie sędziego. J. R. podniósł bowiem jedynie okoliczność "faworyzowania strony przeciwnej" oraz "braku gwarancji trafnego i bezstronnego rozstrzygnięcia", a ponadto wskazał na jego zdaniem niezasadny i stronniczy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydany w innej jego sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/GL 17/06, przy wydaniu którego orzekała m. in. sędzia B. K. Przedstawione zarzuty nie stanowią jednak podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, a zatem są bezzasadne i nie mają znaczenia dla orzeczenia w przedmiocie wyłączenia sędziego w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie bowiem stwierdził, iż sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi w myśl ww. przepisów przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach słusznie zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/GL 28/09 oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. W rozpoznawanej sprawie należy również stwierdzić, iż nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 18 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Z akt sprawy wynika, iż sędzia B. K. nie brała udziału w wydawaniu wyroku z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/GL 262/07, którego dotyczy skarga J. R. o wznowienie postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania także art. 18 § 4 p.p.s.a., stanowiący, iż sędzia, który orzekał w postępowaniu sądowym w sprawie skargi na decyzję, nie może orzekać w postępowaniu sądowym dotyczącym tej samej sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego (więcej: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14.10.2008 r., sygn. akt SK 6/07). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.