I SA/Ka 127/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-05-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie lokalu mieszkalnego od gminy, który wcześniej został przez gminę przejęty od innego podmiotu gospodarczego i adaptowany na cele mieszkalne, spełnia warunek nabycia od podmiotu, który wybudował budynek w ramach działalności gospodarczej, uprawniający do ulgi podatkowej z tytułu wydatków na cele mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Nabycie lokalu mieszkalnego od gminy, który nie został wybudowany przez tę gminę w ramach działalności gospodarczej na sprzedaż, nie spełnia przesłanek do zastosowania ulgi podatkowej określonej w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe jest, aby lokal został nabyty od podmiotu, który go wybudował w ramach działalności gospodarczej polegającej na budowie mieszkań na sprzedaż, a wykładnia tego przepisu powinna być ścisła, a nie rozszerzająca.
Stan faktyczny
Skarżący nabył od gminy lokal mieszkalny, który znajdował się w budynku przejętym przez gminę od innego podmiotu gospodarczego i zaadaptowanym na cele mieszkalne. Skarżący domagał się zastosowania ulgi podatkowej z tytułu wydatków na cele mieszkaniowe, powołując się na art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy odmówił zastosowania ulgi, a skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Z samego faktu sprzedaży lokalu mieszkalnego przez gminę nie wynika, iż tym samym został spełniony warunek określony w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./. Przy interpretacji wspomnianego przepisu należy bowiem stosować wykładnię ścisłą, a nie rozszerzającą. zmierzającą do objęcia ulgą także budynków /lokali/ wybudowanych z innym przeznaczeniem niż na sprzedaż. Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek działalność gospodarczą prowadzoną przez nabywcę lokalu, ale o działalność gospodarczą polegającą na budowie mieszkań na sprzedaż. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w chwili jej wydania. Nie ulega wątpliwości, że dla oceny zgodności z prawem tej decyzji zasadnicze znaczenie ma treść art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 1994, stanowił, że podstawą obliczenia podatku jest uzyskany przez podatnika dochód, po odliczeniu kwot wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika przeznaczonych na zakup budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Treść powołanej regulacji prawnej nie pozostawiała wątpliwości co do tego, że warunkiem skorzystania z normowanej nią ulgi podatkowej było kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie. A contrario zatem, jeśli w określonym stanie faktycznym nie zaszła chociażby tylko jedna z tych przesłanek, brak było podstaw do zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tego rodzaju przypadek zachodził zaś, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie. Z ustalonego w niej stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący nabył od Gminy lokal mieszkalny., który znajdował się w budynku przejętym przez Gminę od wcześniej władającego nim podmiotu gospodarczego, a następnie przebudowanym, w celu adaptacji znajdujących się w nim lokali na cele mieszkalne. Lokal ten nie został zatem przez skarżącego nabyty od podmiotu, który wybudował budynek obejmujący wspomniany lokal, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nie została więc spełniona jedna z przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z samego bowiem faktu sprzedaży lokalu mieszkalnego przez gminę nie wynika, iż tym samym został spełniony warunek określony w tym przepisie /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 1994 r., SA/Ka 2616/93 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996 nr 2 poz. 47/. Przy interpretacji wspomnianego przepisu należy bowiem stosować wykładnię ścisłą, a nie rozszerzającą, zmierzającą do objęcia ulgą także budynków /lokali/ wybudowanych z innym przeznaczeniem niż na sprzedaż /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1992 r., III SA 1669/92 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1994 nr 1 poz. 11/. Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek działalność gospodarczą prowadzoną przez zbywcę lokalu, ale o działalność gospodarczą polegającą na budowie mieszkań na sprzedaż /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 1994 r., III SA 226/94/. Spostrzeżenie to, decydujące dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, pozwala na pozostawienie na uboczu innych wątków, jakie pojawiły się w sprawie. W szczególności dotyczy to kwestii sposobu dokumentowania wydatków poniesionych przez skarżącego na zakup lokalu mieszkalnego. Na marginesie odnotować wszak trzeba, że zgodnie z regulacją prawną zawartą w art. 26 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 1994, wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 należało ustalać na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym, że odliczenie wydatków na cele wymienione m.in. w ust. 1 pkt 5 lit. "d", mogło być dokonane, jeżeli wydatki te zostały udokumentowane fakturą /rachunkiem/ wystawioną wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług, nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku. Z zebranego w sprawie materiału wynika zaś, że rachunek, którym dysponował skarżący nie odpowiadał tym wymaganiom, czego zresztą sam skarżący nie kwestionował. Okoliczność ta ma jednak, jak wspomniano wyżej, znaczenie drugorzędne, albowiem podstawową przyczyną, uniemożliwiającą skorzystanie przez skarżącego z ulgi, było to, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W kontekście dotychczasowych ustaleń niepodobna uznać, iż stanowisko organów podatkowych naruszyło bądź to przepisy prawa materialnego, bądź to przepisy postępowania administracyjnego, obowiązujące w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Tylko zaś tego rodzaju konstatacja mogłaby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Skoro zaś tak, to skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło