II FNP 9/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA: Stefan Babiarz, Sędzia NSA: Anna Dumas, Sędzia WSA (del.): Stefan Kowalczyk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi J. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 356/05 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 18 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. postanawia odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. II FNP 9/12 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Izby Skarbowej w S., decyzją z dnia 18.04.2005 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 24 stycznia 2005 r., określającej zobowiązanie podatkowe J. D., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, w kwocie 3.282,40 złotych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 10 ust.1 pkt. 3 zamiast art. 10 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2001 r. Nr 134 poz. 1509 ze zm. ), dalej: u.p.d.o.f. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2006 r. (sygn. akt I SA/Sz 356/05) oddalił skargę. Pismem z dnia 29 marca 2012 r. skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w której wskazał, że na podstawie art. 285 e § 1 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarża prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2006 r. zarzucając : - naruszenie art.10 ust.1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego oraz przyjęcie, iż przychody skarżącego z tytułu sprzedaży w 1999r. nieruchomości tj, pięciu działek gruntu winny być opodatkowane jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, w oparciu o przepis art.10 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, - naruszenie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie do przychodów skarżącego z tytułu sprzedaży nieruchomości, tj. pięciu działek gruntu, w 1999r. - naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 23.12.1988r. o działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz uznanie, że skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami, - naruszenie przepisu art.22 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż wskazane przez skarżącego wydatki poniesione przez skarżącego w 1999r. nie miały związku z uzyskanymi przychodami i nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości. W ocenie skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wydany został z rażącym naruszeniem art. 10 ust.1 pkt 8 lit.a ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazał, iż uznanie przez WSA w Szczecinie, że przychody ze sprzedaży w 1999r.części nieruchomości wchodzących w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego tj. pięciu działek gruntu winny być opodatkowane jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest błędne. Jego konsekwencją jest naruszenie prawa materialnego, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26.07.ł991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Argumentował, że nie prowadził działalności usługowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jak również działalności handlowej polegającą na sprzedaży nieruchomości Nabył on jedynie jednorazowo nieruchomość, a jego działanie nie ma cechy powtarzalności, stałego i zawodowego charakteru. Przyjęcie przez Sąd, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami stanowi oczywiste i rażące naruszenie przepisu art.2 ust.1 ustawy z dnia 23.12.1988r, o działalności gospodarczej. Wskazał, że wydanie zaskarżanego wyroku, uniemożliwiło mu wystąpienie o uchylenie bądź wstrzymanie czynności egzekucyjnych organów podatkowych w zakresie zobowiązania podatkowego objętego skargą tj. kwoty 3.282,40zł wraz z odsetkami, jak również wystąpienie o odzyskanie wyegzekwowanej kwoty . Prowadzone przez organy podatkowe postępowanie egzekucyjne spowodowało utratę wiarygodności skarżącego, utratę zdolności kredytowej i w konsekwencji ograniczyło dochody skarżącego. Zaskarżany wyrok uniemożliwił również wystąpienie z roszczeniami odszkodowawczymi opartymi o art.417 kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego zachodzi więc adekwatny związek przyczynowy pomiędzy uszczerbkiem w majątku skarżącego, w kwocie nie niższej niż 3.282,40zł wraz z odsetkami, a wydaniem zaskarżanego orzeczenia. Stwierdził nadto, że nie wniósł skargi kasacyjnej od w / w wyroku, jednak w sprawie niniejszej ma miejsce przypadek wyjątkowy, o jakim mowa w art.285a § 2 p.p.s.a. Skarżący bowiem dochowania należytej staranności nie był w stanie samodzielnie złożyć skargi kasacyjnej w terminie, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. p.p.s.a., jak również stan majątkowy skarżącego nie pozwalał mu na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika i to mimo, iż w toku postępowania skarżący sygnalizował potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istotą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykazanie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane niezgodnie z prawem, w następstwie czego wynikła szkoda. Skarga powyższa, jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który pozwala podważyć prawomocne orzeczenia sądu, jako niezgodne z prawem. Jednak jej celem nie jest wzruszenie kwestionowanego orzeczenia, a jedynie uzyskanie prejudykatu w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym o odszkodowanie. Wyrok NSA uwzględniający skargę stanowi bowiem jedną z pozytywnych materialno – prawnych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 s. 612 – 613 oraz wyrok SN z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I CNP 100/09). Zgodnie z art. 285a § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga przysługuje także od prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zaskarżonego skargą kasacyjną, która następnie wyrokiem NSA została oddalona. (por. post. NSA z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II FNP 3/10) Zgodnie z art. 285 a § 1 p.p.s.a., jednym z wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykazanie, że jego wzruszenie w drodze innych środków prawnych "nie było możliwe". Tymi środkami mogą być zarówno zwykłe środki odwoławcze, jak i nadzwyczajne środki prawne. Wyjątek od tej zasady został określony w art. 285a § 2 p.p.s.a., który stanowi, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, ale tylko wówczas gdy jest to wyjątkowy przypadek, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela oraz gdy nie jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego winna zawierać przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 285a § 2 - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi. Jak wynika z treści skargi skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, od wydanego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 114.07.2006r. Należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał żadnych wyjątkowych okoliczności, które nie pozwoliły na skorzystanie z przysługujących środków prawnych, Fakt iż nie został zwolniony od kosztów sądowych i na skutek tego nie mógł wnieść skargi, nie jest wyjątkową okolicznością uzasadniającą wniesienie tejże skargi Skarżący nie wykazując że miał miejsce "wyjątkowy przypadek", o którym mowa w art. 285a § 2 p.p.s.a., nie tylko nie udowodnił, ale nie powołał się na to, że niezgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności lub praw człowieka i obywatela. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odrzucił.