II FSK 1224/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1202/10 w sprawie ze skargi T. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., I SA/Gd 1202/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 września 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zaskarżył go w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz wniósł na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku z uwagi na okoliczności szczególne, które przemawiają za uwzględnieniem niniejszego wniosku. W jego uzasadnieniu zaś wskazał, że "dalsze egzekwowanie decyzji, którą zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody i pozbawi możliwości dalszego egzystowania. Konieczność uregulowania zaległości podatkowej w kwocie objętej utrzymaną w mocy decyzją wraz z należnymi odsetkami jednorazowo nie jest możliwe i spowoduje, że skarżący nie będzie mógł prowadzić gospodarstwa domowego, a tym samym nie będzie mógł generować jakiegokolwiek dochodu". Wstrzymanie zaś wykonania decyzji umożliwi podjęcie działań, które w przypadku, gdyby koniecznym było uregulowanie zaległości podatkowej, pozwolą na uregulowanie należności bez uszczerbku dla bytu ekonomicznego skarżącego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek, jako nieuzasadniony podlega oddaleniu. 3. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w złożonej skardze kasacyjnej strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Biorąc jednak pod uwagę uzasadnienie do złożonego wniosku oraz powołanie się w nim na art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało przyjąć, że strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Stosowanie do treści art. 61 § 3 in principio p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 Nr 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). 4. Przechodząc do analizy złożonego wniosku należy wskazać, że skarżący ogólnikowo wskazuje we wniosku, że wykonanie wyroku spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody i pozbawi możliwości dalszego egzystowania. Nie przedstawia w związku z tym jakichkolwiek okoliczności, które mogą potwierdzić jego trudną sytuację majątkową. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawodopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Tym czasem złożony przez stronę wniosek żadnych konkretnych okoliczności nie wskazuje. Odnosząc się co do ogólnie podniesionej okoliczności związanej z wykonaniem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Ponadto stan finansowy skarżącego i jego rodziny nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem tych decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200) Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącej dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej i rodzinnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i orzekł jak w sentencji