II FSK 1370/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Włodzimierz Kubiak, WSA del. Tomasz Zborzyński, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wójta Gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SAB/Gl 1/08 w sprawie ze skargi K. S.A. w K. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie bezczynności organu w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz K. S.A. w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SAB/Gl 1/08 w sprawie ze skargi K. S.A. w K. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie podatku od nieruchomości zobowiązał Wójta Gminy B. do wydania w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku decyzji w przedmiocie załatwienia wniosków N. S.A, z dnia 26 czerwca 1997 r. i 27 czerwca 1997 r. dotyczących nadpłaty w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 29 października 2004 r. K. S.A. została połączona z N. S.A. w trybie art. 492 §1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r.- Kodeks spółek handlowych. Z treści przejętych po N. S.A. akt podatkowych, wynikało, iż spółka ta była stroną postępowania podatkowego, prowadzonego przez Wójta Gminy B. w przedmiocie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1992-1996, w związku z wyłączeniem z podstawy opodatkowania wartości tzw. kapitalnych wyrobisk górniczych. Analiza zebranych w sprawie dokumentów wykazała, że pełnomocnik N. S.A. w pismach z dnia 26 czerwca 1997 r. oraz z dnia 27 czerwca 1997 r. dokonał korekty podatku od nieruchomości zadeklarowanego przez K. "C." i K. "P.". W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie decyzje z dnia 15 września 1997 r. o odmowie "korekty deklaracji podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1997" i odmowie "wznowienia postępowania w sprawie korekty deklaracji za lata 1992-1996". Decyzja dotycząca 1997 r. stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Natomiast decyzja odnosząca się do lat 1992-1996, w wyniku wniesionych środków zaskarżenia, została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 23 kwietnia 1998 r. nr .... Następne, wydane w sprawie, rozstrzygnięcie organu I instancji (z dnia 7 listopada 2002 r.) - "o odmowie korekty zadeklarowanego wcześniej podatku od nieruchomości z tytułu wyłączenia z opodatkowania podziemnych budowli górniczych oraz o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1992-1996" zostały również uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia 31 grudnia 2002 r. nr .... Kolejne rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiotowej sprawie z dnia 14 lutego 2003 r. (nr ..., ..., ...) zostały uchylone decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2003 r. W chwili połączenia K. S.A. z N. S.A. przedmiotowe postępowanie podatkowe pozostawało niezakończone przez organ pierwszej instancji. Wójt Gminy B. pismem z dnia 6 listopada 2003 r. poinformował, że z uwagi na "szczególnie skomplikowany charakter sprawy będący następstwem zmieniającego się stanu prawnego postanowił przedłużyć termin ustawowy załatwienia sprawy". W tym stanie rzeczy skarżąca, powołując się na treść art. 93 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i na postanowienie Sądu Rejonowego w Katowicach dnia 29 października 2004 r., pismem z dnia 26 listopada 2004r. poinformowała Wójta Gminy B. o zmianie strony postępowania oraz zwróciła się z prośbą o podjęcie dalszych czynności procesowych oraz określenie terminu, w którym należy się spodziewać rozpatrzenia, złożonych przez N., wniosków. Pismo wyżej wskazane w konsekwencji, po długotrwałej korespondencji pomiędzy stronami, doprowadziło do zajęcia stanowiska przez Wójta Gminy B., w którym stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego w Katowicach nie jest wystarczające dla wykazania następstwa prawnego i umożliwienia wstąpienia do postępowania w miejsce N. S.A. K. S.A. Skarżąca pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. skierowała - w trybie art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - stosowne ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 września 2005 r. nr ... uznało ponaglenie za zasadne i wyznaczyło termin dwóch miesięcy dla załatwienia sprawy. Wójt Gminy B. nie dotrzymał terminu wyznaczonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a w konsekwencji sprawa pozostawała nierozpatrzona przez okres 34 miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Organ podatkowy I instancji naruszył tym samym przepis art. 139 § 1, art. 140 § 1 i art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżąca pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. wezwała Wójta Gminy B. do usunięcia opisanego naruszenia prawa, jednakże wezwanie to pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Wobec takiego stanowiska organu podatkowego strona skarżąca uznała za konieczne wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r. uznał, że skarga jest uzasadniona. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1992-1996 toczy się od czerwca 1997 r. i do chwili wydania niniejszego wyroku przez Sąd pierwszej instancji nie została wyda decyzja w sprawie. Postępowania nie zakończono także w terminie zakreślonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w postanowieniu z dnia 5 września 2005 r., wydanym na skutek uwzględnienia ponaglenia, złożonego przez K. S.A. Taki stan rzeczy Sąd uznał za zawinioną przez organ pierwszej instancji przewlekłość postępowania podatkowego, będącą skutkiem bezczynności tego organu. Sąd podkreślił, że strona skarżąca wyczerpała wszystkie środki przewidziane w prawie, aby usunąć stan bezczynności oraz w sposób czynny uczestniczyła w postępowaniu. Nie przesądzając zatem sposobu zakończenia postępowania Sąd ocenił, że aktualny stan sprawy w sensie dowodowym nie wymaga żadnych czynności procesowych, a jedynie - podjęcia rozstrzygnięcia kończącego fazę postępowania przed organem pierwszej instancji. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Wójta Gminy B. zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 149 p.p.s.a. z uwagi na art. 212 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej i na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik organu stwierdził, iż "niezawiniona" bezczynność organu podatkowego jest wyłącznie następstwem związania Wójta Gminy B. prawomocnym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 września 2009 r. Stan ten może być zmieniony wyłącznie na skutek podjęcia odpowiednich kroków prawnych z wniosku Kampanii Węglowej S.A. następcy prawnego N. S.A. natomiast nie w trybie art. 149 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części w jakiej "zobowiązuje Wójta Gminy B. do wydania w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku decyzji w przedmiocie załatwienia wniosków N. S.A. z dnia 26 czerwca 1997 r. i 27 czerwca 1997 r. dotyczących nadpłaty w podatku od nieruchomości" a odnosi się do roku podatkowego 1997 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Pełnomocnik strony wskazał, że zachodziły w prawie przesłanki do zobowiązania Wójta Gminy B. na zasadzie art. 149 p.p.s.a. do wydania w określonym terminie decyzji załatwiającej sprawę, w której pozostawał on w bezczynności. Bezczynność ta jednak dotyczyła wyłącznie lat 1992-1996 natomiast wnioski z dnia 26 czerwca 1997 r. i z dnia 27 czerwca 1997 r. –lat 1992-1997. dlatego można było zobowiązać organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie ww. wniosków jedynie w części, w jakiej dotyczyły one lat 1992-1996. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest do załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż wciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu (art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej). Wnioskami z dnia 26 czerwca 1997 r. i 27 czerwca 1997 r. N. S.A. zainicjowała postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1992-1996. Postępowanie to do chwili obecnej nie zostało zakończone, organ podatkowy do chwili obecnej nie wydał w tej sprawie orzeczenia. Ostatnie orzeczenie w sprawie to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 września 2005 r. wydane w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej, a więc w trybie ponaglenia. W postanowieniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójtowi Gminy dodatkowy termin załatwienia sprawy. Termin powyższy nie został przez Wójta Gminy zachowany. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy bowiem nie podjął działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu wydania orzeczenia w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej należy podnieść, że kwestie dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za 1997 r. została załatwiona ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia 22 sierpnia 1997 r. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Wójta Gminy w sprawie dotyczącej wymiaru podatku (nadpłaty) za lata 1992-1996. Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku (karta 5 uzasadnienia). Powyższa kwestia jest więc bezsporna. Natomiast postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 września 2005 r. służy zwalczaniu bezczynności organu podatkowego i jest nazwane przez ustawodawcę ponagleniem dokonywanym przez organ nadrzędny. Ponaglenie nie dotyczy samego przedmiotu postępowania podatkowego, a tylko doprowadza do zakończenia stanu zawisłości sprawy przed danym organem. Wobec tego powoływanie się w skardze kasacyjnej na związanie powyższym ponagleniem należy traktować jako nieporozumienie. W zaskarżonym wyroku w sposób jednoznaczny wyjaśniono, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej wymiaru podatku (stwierdzenie nadpłaty) w podatku od nieruchomości za lata 1992-1995. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za oczywiście pozbawioną podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.