II FSK 1569/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-13

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Sławomir Presnarowicz, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków, dokonana w trakcie roku podatkowego, może stanowić podstawę do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości od daty tej zmiany, a nie od początku roku podatkowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe są uprawnione do ustalenia zobowiązania podatkowego od daty zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji, jeśli zmiana ta nastąpiła w trakcie roku podatkowego. Podstawą wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a właściciele nieruchomości mają obowiązek zgłaszania zmian staroście. Zmiana klasyfikacji gruntów, potwierdzona decyzją starosty i ujawniona w ewidencji, stanowi podstawę do opodatkowania od daty tej zmiany, a nie od początku roku podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili organom podatkowym i WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości za 2016 r. Kwestionowali datę rozpoczęcia opodatkowania, twierdząc, że ich grunty i budynki od daty nabycia w 2001 r. służyły wyłącznie celom rolniczym i powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości. Organy podatkowe oparły się na zmianie klasyfikacji gruntów w ewidencji, która nastąpiła we wrześniu 2016 r., ustalając zobowiązanie od tej daty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, , po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. T. i A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 817/17 w sprawie ze skargi Z. T. i A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 4 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 817/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił skargę Z. T. i A. N. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile (dalej: "SKO") z dnia 4 kwietnia 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Burmistrz O. (dalej: "organ I instancji"), decyzją z 15 grudnia 2016 r. ustalił Skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za 2016 r. na kwotę 8.196,00 zł. Organ wskazał, że z informacji IR-1 złożonej przez podatników w dniu 25 sierpnia 2016 r. i dołączonej do niej decyzji Starosty Z., jak również z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 5 września 2016 r. wynika, iż nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntów i budynków położonych na działkach [...] z Bi na BrRVI. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 4 kwietnia 2017 r., SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do WSA Skarżący zarzucili: naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), art. 190 w zw. z art. 122 o.p., art. 121 o.p., art. 210 § 1 pkt. 6 o.p., art. 192 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 o.p., art. 192 o.p., nie sposób uznać ww. okoliczności za udowodnione, albowiem postępowanie podatkowe i odwoławcze dotknięte są istotnymi uchybieniami, a nadto organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału Skarżących w postępowaniu podatkowym; a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt. 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DZ. U. z 2014 r., 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej: "p.g.k."), W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że organy podatkowe zmierzając do rozstrzygnięcia istoty sprawy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Nie naruszyły również przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie to ma zasadnicze znaczenie, bowiem stanowi podstawę przyjęcia stanowiska, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który WSA uznał za podstawę wyrokowania. WSA zauważył, że skoro w rozpoznawanej sprawie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w dniu 5 września 2016 r. (data wskazana w zawiadomieniu Starosty Z. skierowanym do organu podatkowego), to organy podatkowe dopiero od tego dnia miały podstawy i były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń. W ocenie WSA, od sposobu klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków zależy, czy grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, czy też podatkiem od nieruchomości. Twierdzenie to koreluje z art. 21 ust. 1 p.g.k. Tym samym organ I instancji, będąc związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, zasadnie naliczył i ustalił Skarżącym łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2016 r. Zdaniem WSA, wydanie przez organ podatkowy decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości z pominięciem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, naruszałoby art. 21 ust. 1 p.g.k. Organy podatkowe zobowiązane są do ustalenia zobowiązania podatkowego w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ustalenie zobowiązania podatkowego w wysokości niższej niż wynika to z przepisów, na skutek pominięcia danych z ewidencji gruntów i budynków, wiązałoby się z koniecznością późniejszej modyfikacji takiej decyzji w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w wysokości zgodnej z przepisami prawa. Dane z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podważenie tych danych, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. Dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków mogło wywołać skutki podatkowe w zakresie zmniejszenia podstawy opodatkowania nie wcześniej niż z upływem miesiąca, w którym dokonana została zmiana zapisów w ewidencji i wobec tego pozostaje ona bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w okresie poprzedzającym tę zmianę. Wbrew twierdzeniom Skarżących, to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Prawidłowo zatem organy oparły swoje rozstrzygnięcie na danych z ewidencji gruntów i budynków. Nie mogły zatem uwzględnić zmiany w klasyfikacji posiadanych przez Skarżących gruntów zabudowanych już od stycznia 2016 r., nawet jeśli przedłożony przez Skarżących dokument, zawierający aktualną klasyfikację gruntów w sposób bezsporny potwierdzał nową klasyfikację zabudowanych działek. Dopiero z chwilą dokonania zmiany w ewidencji, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w dniu 5 września 2016 r., przestały wiązać poprzednie jej zapisy i to właśnie od tej daty organ był zarówno uprawniony, jak i zobowiązany do dokonania odpowiednich ustaleń. W ocenie WSA, w rozstrzyganej sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa i nie naruszyły wynikającej z art. 120 o.p. zasady legalizmu oraz zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.). WSA nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 o.p), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.), zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 o.p.) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 o.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 o.p. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia art. 233 o.p., uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. W złożonych w 2015 r. informacjach w sprawie podatku od nieruchomości, Skarżący wskazywali budynki położone na nieruchomości o pow. 1.334 m2 jako zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. "b" u.p.o.l. Organ podatkowy powziął wątpliwość, co do tych danych wykazanych w informacjach i w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że nie posiada deklaracji podatkowych złożonych przez Skarżących w 2002 r., a w informacjach podatkowych złożonych w 2015 r. nie wykazano do opodatkowania "gruntów pozostałych". Nadto organ I instancji nie zgodził się z wykazanym w tych informacjach zwolnieniem z opodatkowania budynków na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. W związku z powyższym, decyzją z dnia 15 grudnia 2016 r., ustalił Skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za 2016 r. na kwotę 8.196,00 zł. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że zmiana stanowiska organu podatkowego uzasadniona była przeprowadzonymi wcześniej czynnościami kontrolnymi i miała swoje oparcie zarówno w przepisach prawa procesowego, jak też materialnego. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., przez ich zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości za 2016 r. od budynków położonych przy ul. K., działka nr [...], obręb geodezyjny O., podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym nieruchomości gruntowe i budynki użytkowane od daty ich nabycia, tj. 2001 r. służyły wyłącznie o celów rolniczych i zakupione zostały na utworzenie gospodarstwa rolnego, a tym samym winny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości stosownie do wyżej wymienionych przepisów ustawy; - art. 21 ust. 1 p.g.k., przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych odchodzi od nałożonego przez powyższy przepis formalizmu procesowego na rzecz zasad prawdy obiektywnej oraz legalizmu stanowiących fundamentalne zasady prawa podatkowego i nakazujących weryfikację stanu rzeczywistego oraz stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym tak m. in. Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 829/15; Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 514/15; II. przepisów postępowania, tj.: - art. 141 § 4 p.p.s.a., przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku istotnych dla rozstrzygnięcia faktów i argumentów Skarżących oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 o.p., poprzez oddalenie skargi na decyzję SKO, pomimo iż orzeczenie jak i poprzedzająca je decyzja wydana została z naruszeniem zasady oficjalności postępowania dowodowego, polegającym na braku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, gdzie w aktach sprawy brak jest śladów działania organów podatkowych w kierunku ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości opodatkowanych mocą wyżej wymienionej decyzji, począwszy od daty nabycia nieruchomości przez Skarżących, tj. od 2001 r., podczas gdy stosownie do art. 180 oraz art. 181 o.p., organ podatkowy dysponuje szerokim spektrum możliwych do przeprowadzenia czynności dowodowych, w tym ma m. in. możliwość zbierania materiałów i informacji w wyniku oględzin, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca, pomimo iż Skarżący sygnalizowali organowi I instancji, że dane ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają faktycznemu wykorzystywaniu nieruchomości od daty ich nabycia przez Skarżących; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 190 w zw. z art. 122 o.p., poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, tj. z pominięciem dowodów i okoliczności wskazanych w piśmie pełnomocnika Skarżących z dnia 14 grudnia 2016 r. gdzie Skarżący korzystając z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego m. in. wskazali na okoliczności (nieuwzględnione ostatecznie w wyroku jak poprzedzających go decyzjach I instancji oraz organu odwoławczego): a) w aktach sprawy znajdują się dokumenty urzędowe przedłożone organowi podatkowemu wraz z odwołaniem od pierwotnej decyzji organu I instancji dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. potwierdzające, że w dacie nabycia nieruchomości przez Skarżących, tj. w 2001 r. oraz w latach późniejszych organ podatkowy nie zweryfikował, ani sposobu oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, ani faktycznego wykorzystywania nieruchomości, przez co przez okres od 2001 r. do 2015 r. wprowadzał Skarżących w błąd ustalając ich zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 0,00 zł, gdzie decyzja obejmowała tożsame nieruchomości, tj. grunty (działki ewidencyjne nr [...]) oraz budynki na nich posadowione, opodatkowane decyzją z dnia 15 grudnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia 2 lutego 2016 r., uznając że wyżej wymienione nieruchomości służą prowadzeniu gospodarstwa rolnego i zwolnione są z podatku; mowa o protokole kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r. przeprowadzonej w nieruchomościach Skarżących położonych przy ul. K. w O., w oparciu o którą ustalono, iż nieruchomości wykorzystywane są na cele działalności rolniczej oraz decyzjach wydawanych od 2001 r. ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 0,00 zł; b) organ I instancji nie podjął w toku prowadzonego postępowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. rzeczywistego sposobu wykorzystywania gruntów i budynków położonych przy ul. K. w O. od daty ich nabycia przez Skarżących do chwili obecnej, podczas gdy w ocenie Skarżących bezkrytyczne opieranie się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego, bez uwzględnienia okoliczności faktycznych sprawy narusza zasadę prawdy obiektywnej, jak też inne zasady w tym: zasadę legalizmu i oficjalności postępowania dowodowego – tak, m.in. Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 829/15; Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 514/15; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 o.p., poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający zasadę zaufania podatników do organów podatkowych, tj. nierówne traktowania interesu podatników i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości materialnoprawnych na niekorzyść Skarżących, gdzie w szczególności nie uwzględniono, iż: a) ustalenie za lata 2010 – 2015 r. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na kwotę 0 zł, a następnie wydanie pięciu decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. ustalających wysokość podatku od nieruchomości z datą wsteczną za wyżej wymienione lata oraz decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. zostało dokonane przez tego samego pracownika Urzędu Gminy i Miasta O., tj. N. B., czym w sposób rażący naruszono zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej, gdyż uczestnicy nigdy nie byli informowani przez organ podatkowy o wątpliwościach dotyczących podstawy naliczania podatku od należących do nich nieruchomości przy ul. K. w O., tj. działek ewidencyjnych nr [...], gdzie w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu 11 sierpnia 2004 r. ustalono, iż wymienione działki wraz ze znajdującymi się na nich budynkami służą prowadzeniu działalności rolniczej, wobec czego organ podatkowy corocznie zwalniał Skarżących na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b u.p.o.l. od zapłaty podatku rolnego, wydając w okresie od 2001 (daty nabycia nieruchomości) do 2004 (momentu przeprowadzenia kontroli) oraz w latach późniejszych aż do 2015 r. decyzje ustalające podatek rolny na kwotę 0 zł, stad też Skarżący nie mieli świadomości, że działanie organu podatkowego jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż pomimo faktycznego wykorzystywania nieruchomości na działalność rolniczą, w ewidencji gruntów przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako Bi, co de facto od samego początku naliczania podatku powinno zostać uwzględnione przez organ podatkowy, gdzie Skarżący w sytuacji posiadania wiedzy o błędnej klasyfikacji nieruchomości w ewidencji jako Bi, dokonaliby po nabyciu nieruchomości zmiany uwzględniającej rzeczywisty sposób wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż organ podatkowy działał na szkodę interesu Skarżących; b) Skarżący po nabyciu nieruchomości w 2001 r. złożyli informację na cele podatkowe (obecnie organ podatkowy nie jest w stanie ustalić jej treści albowiem nie posiada przedmiotowego dokumentu) i informowali organ podatkowy zarówno o powierzchni gruntów i budynków wchodzących w skład gospodarstwa jak też sposobie wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej (co potwierdziła kontrola w 2004 r.) stąd też błędne (w ocenie organu podatkowego, tj. sprzeczne z danymi ewidencji gruntów i budynków, ale de facto zgodnie z rzeczywistym wykorzystywaniem nieruchomości) wydawanie przez okres od 2001 do 2015 r. decyzji w sprawie podatku rolnego, a następnie podatku od nieruchomości wynikało z niekompetencji pracowników organu podatkowego; c) organ I instancji w pismach kierowanych do Skarżących oraz SKO w toku postępowania podatkowego wskazał, co jest zupełnie niezrozumiałe, że od 2001 r. do 2015 r. nie miał dostępu do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stąd też błędnie wystawiał decyzje za wymieniony okres nie uwzględniając sposobu oznaczenia nieruchomości jako Bi; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p., poprzez brak odniesienia się przez WSA jak i wcześniej przez SKO do decyzji Starosty Z. z dnia 3 sierpnia 2016 r., zgodnie z która dokonano zmiany klasyfikacji gruntów w postaci wymienionych działek na Br – grunty rolne zabudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI, co potwierdza prawdziwość złożonych przez Skarżących wyjaśnień dotyczących złożonej przez Skarżących w październiku 2015 r. informacji IN-1, w których wskazali, iż nieruchomości (grunty i budynki) w związku z którymi wskutek wszczętej w październiku 2015 r. kontroli podatkowej wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym za lata 2010 – 2015 położone przy ul. K. w O., wykorzystywane są od daty ich nabycia tj. od 2001 r. na cele prowadzenia działalności rolniczej; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 192 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 o.p., poprzez wadliwe przyjęcie przez WSA za udowodnioną okoliczność, iż nieruchomości, co do których toczy się niniejsze postępowanie, tj. grunty – działki ewidencyjne nr [...], nie stanowią użytków rolnych, a budynki na nich posadowione nie są położone na gruncie gospodarstwa rolnego, podczas gdy Skarżącym na etapie poszczególnych postępowań uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranego w toku postępowania odwoławczego materiału dowodowego, w związku z czym mając na względzie wskazane dotychczas zarzuty naruszenia przepisów o.p. oraz dyspozycję art. 123 oraz art. 192 o.p., nie sposób uznać wymienionych okoliczności za udowodnione, albowiem postępowanie podatkowe i odwoławcze dotknięte są istotnymi uchybieniami, a ponadto organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału Skarżących w postępowaniu podatkowym; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 200 § 1 o.p., poprzez wydanie decyzji administracyjnej przed upływem 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się przez Skarżących, co do zebranego materiału dowodowego przez organ podatkowy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia przyjęcia początkowej daty opodatkowania gruntów i budynków przy wymiarze podatków rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2016 r. Skarżący twierdzą, że grunty i budynki działek nr [...], obręb geodezyjny O., od dnia nabycia użytkowane są wyłącznie dla celów rolniczych i powinny być opodatkowane podatkiem rolnym od 1 stycznia 2016 r. (za cały 2016 r.) Natomiast organy podatkowe powołują się na zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokonanej w dniu 5 września 2016 r., przyjętych na podstawie decyzji o ustaleniu klasyfikacji z dnia 3 sierpnia 2016 r., wskazując na tą datę, jako początkową do opodatkowania podatkiem rolnym działek nr [...] i zwolnieniem z podatku od nieruchomości budynku. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 o.p., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 190 w zw. z art. 120, art. 121, art. 122 o.p., art. 123 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 200 § 1 o.p. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty autora skargi kasacyjnej zawarte w tym piśmie, że organy podatkowe były uprawnione do samodzielnej weryfikacji klasyfikacji gruntów na podstawie przedłożonych przez Skarżących dowodów. Właściwie bowiem ocenił WSA, że o dokonanej przez organy kwalifikacji gruntu i jego opodatkowanie, nie mógł decydować podnoszony przez Skarżących sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości na cele działalności rolniczej, ale jej funkcje (przeznaczenie) dopiero po wydaniu decyzji o ustaleniu klasyfikacji z dnia 3 sierpnia 2016 r. i ujawnieniu tych danych w ewidencji gruntów i budynków. Za nietrafny należy uznać także zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 p.g.k., przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawą wymiaru podatku, między innymi podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (zob. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, opublikowana w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w myśl przepisów art. 22 ust. 1 p.g.k., ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele nieruchomości powinni zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych, starosta ma obowiązek zawiadomić organy podatkowe w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to powinno w szczególności zawierać oznaczenie dokumentu (w tym jego datę wydania), który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Mając na uwadze powyższe przepisy, zasadnie przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty, powinna być również odnotowana w dzienniku zmian. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonano w dniu 5 września 2016 r. (data wskazana w zawiadomieniu Starosty Z. skierowanym do organu podatkowego - zob. k. 35-36 akt adm.), na podstawie prawomocnej decyzji Starosty Z. z dnia 3 sierpnia 2016 r. o ustaleniu klasyfikacji przedmiotowych działkach z Bi na Br-RVI (zob. k. 38-39 akt adm.). Zatem organy podatkowe dopiero od następnego miesiąca (od 1 września 2016 r.), po miesiącu wydania opisanej wyżej prawomocnej decyzji S. Z. (dnia 3 sierpnia 2016 r.), były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w przedmiocie opodatkowania nieruchomości (IX-XII. 2016 r.). Powyższe wynika z przepisu art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że na dzień 1 stycznia 2016 r., grunty działek [...], obręb geodezyjny O., stanowiły tereny zurbanizowane inne (Bi) zabudowane budynkami. Informacje zawarte w omawianej ewidencji były też zgodne, co wynika z akt sprawy, z zapisami ujawnionymi w księdze wieczystej. Należy również podkreślić, że mając na celu zapewnienie zgodności danych dotyczących spornej nieruchomości, o dokonaniu zmiany w zapisach ewidencji Starosta Z. zawiadomił nie tylko organy podatkowe, ale także sąd wieczystoksięgowy. Mając na uwadze zaprezentowane wywody za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., przez ich zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości za 2016 r. od budynków położonych przy ul. K., działka nr [...], obręb geodezyjny O. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w trakcie trwania wszystkich postępowań, ani organy podatkowe, ani WSA nie podważały stanu faktycznego, w ramach którego wskazywano, że nieruchomości gruntowe i budynki użytkowane od daty ich nabycia, tj. od 2001 r. służyły wyłącznie o celów rolniczych i zakupione zostały na utworzenie gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że od tej daty mogły być zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym oraz podatkiem od nieruchomości, stosownie do wyżej wymienionych przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło