II FSK 1641/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowego Y. J. i E. K. sp. j. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 1045/07 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego Y. J. i E. K. sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną. I. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: 1. Burmistrz Miasta L. określił Przedsiębiorstwu Handlowemu Y. (...) sp. j. z siedzibą w S. (dalej skarżąca) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r. 2. W wyniku odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że skarżąca, pomimo wezwania nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji, dlatego zaistniała podstawa do określenia wysokości zobowiązania na dany rok podatkowy z urzędu. Przy czym określenie wysokości podatku na dany rok nie naruszało w niczym terminów ustawowo określonych jako terminy płatności podatku. W sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwalające ustalić wysokość zobowiązania. Ustalenia te poczyniono w oparciu o dokumenty znane skarżącej, w szczególności informacje zawarte w jawnej ewidencji gruntów i budynków oraz we wcześniej składanych przez skarżącą deklaracjach. Organ odwoławczy zauważył nadto, że pracownicy organu pierwszej instancji w toku postępowania przeprowadzili oględziny budynków, ograniczone z uwagi na nieprzybycie skarżącej w terminie wyznaczonym, tylko do stwierdzenia, że budynki istnieją i nie są prowadzone roboty rozbiórkowe. Istnienie na obciążonej podatkiem nieruchomości ciepłociągu nie mieści się w kategoriach względów technicznych. Skarżąca dokonała zakupu nieruchomości z istniejącym ciepłociągiem i ewentualnych roszczeń z tym związanych może dochodzić wyłącznie w trybie przepisów Kodeksu cywilnego. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie: - art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r., Dz. U. nr 121, poz. 844) oraz w związku z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji obarczonej brakiem przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania na okoliczność czy przedmiot opodatkowania jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a także brak jakichkolwiek ustaleń odnośnie powierzchni przedmiotu opodatkowania; - art. 66 ust. 2 i art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 poz. 2016 ze zm) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, jakoby jedynie wydanie orzeczenia w tym trybie miało decydować o niemożności wykonywania działalności gospodarczej ze względów technicznych, a przy tym przepisy te odnoszą się do budynków czy też budowli, zaś sprawa niniejsza dotyczy w istocie gruntów; - art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 tej ustawy poprzez brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie zarzutu postawionego w odwołaniu, a odnoszącego się do nie przybycia pracowników Urzędu Miasta Lęborka w terminie wyznaczonym celem przeprowadzenia oględzin nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że obciążony podatkiem grunt położony przy ul. S. w L. nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem na tejże nieruchomości zlokalizowany jest ciepłociąg wybudowany i użytkowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo (...) Sp z o.o. w L. Ciepłociąg ten uniemożliwia, ze względów technicznych, prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła także, że jej zdaniem nieprawidłowo została obliczona zarówno powierzchnia gruntów, jak i budynku. Część budynku nie jest bowiem posadowiona na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) oddalił ją. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. W szczególności wymóg urzędowego stwierdzenia braku możliwości wykorzystywania gruntu nie ma ustawowych podstaw, skoro ustawa Prawo budowlane precyzując w art. 5 ust. 1 katalog obiektów budowlanych nie zalicza doń nieruchomości gruntowych. Brak jest również przepisów przewidujących kompetencje dla organów egzekwujących stosowanie prawa budowlanego rozstrzygania o przydatności gospodarczej gruntów. Skarżąca wskazywała na niemożność wykorzystywania ze względów technicznych gruntu, przez który przebiega magistrala ciepłownicza, a nie budynku, stąd błędna w tym względzie argumentacja przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na jej poprawność. Organ podatkowy nie wskazał na konieczność urzędowego potwierdzenia braku możliwości wykorzystywania gruntu, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie stwierdził, że przebiegająca przez nieruchomość magistrala ciepłownicza nie mieści się w kategoriach względów technicznych, które uniemożliwiałyby jej gospodarcze wykorzystanie. Stanowisko organu podatkowego w tej kwestii Sąd uznał za słuszne. Sam fakt, że przez nieruchomość gruntową przebiega magistrala ciepłownicza nie przesądza albowiem o niemożności jej wykorzystywania do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Zwłaszcza, że ciepłociąg ten znajdował się na nieruchomości w dacie zakupu, co znajduje odzwierciedlenie w umowie sprzedaży z dnia 25 maja 1998 r. Rep. A nr 2629/1998. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie wskazała zaś na okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że przebiegająca przez nieruchomość magistrala ciepłownicza uniemożliwia jej wykorzystanie w prowadzonej działalności gospodarczej. Jedyna okoliczność podnoszona przez skarżącą, która miała przesądzać o niemożności gospodarczego wykorzystania nieruchomości sprowadzała się do gołosłownego twierdzenia, ze nieruchomość ta nie może być zabudowana, gdy tymczasem z § 2 umowy sprzedaży z dnia 25 maja 1998 r. wynika jednoznacznie, że zabudowa lub przełożenie magistrali wodociągowej oraz ciepłociągu jest możliwa po uzgodnieniu z właścicielem sieci. 5. Skargą kasacyjną skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, poprzez bezzasadne oddalenie skargi od zaskarżonej decyzji, która naruszała art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez to, że: - przedmiotowe grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie mogą być potraktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych, gdyż przez grunty te przebiega ciepłociąg: przy czym należy wskazać, że błędnie WSA w zaskarżonym wyroku przyjął, jakoby kwestia ta pozostawała bez wpływu na poprawność zaskarżonej decyzji SKO; a także, wbrew twierdzeniu WSA, bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, że ciepłociąg ten istniał już w dacie zakupu przedmiotowej nieruchomości przez poprzedników prawnych skarżącej spółki, a nadto - z samego przytaczanego przez WSA § 2 umowy z dnia 25 maja 1998 r. wynika brak możliwości wykorzystywania nieruchomości do celów działalności gospodarczej z przyczyn technicznych, skoro zabudowa lub przełożenie magistrali wodociągowej i ciepłociągu są możliwe po uzgodnieniu z właścicielem sieci; - nie przeprowadzono w należyty sposób postępowania dowodowego na podnoszone przez skarżącą okoliczności braku możliwości wykorzystania nieruchomości (gruntów) do działalności gospodarczej z przyczyn technicznych oraz powierzchni przedmiotu opodatkowania: przy czym wbrew twierdzeniu WSA w zaskarżonym wyroku skarżąca przedstawiła wnioski dowodowe na powyższe okoliczności, choć okoliczności te winny być przedmiotem rozpoznania z urzędu, a które to uchybienia winny prowadzić do uwzględnienia skargi na podstawie przepisów art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. 1. W związku ze sposobem jej zredagowania należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli sądu drugiej instancji jest wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie decyzja administracyjna. Stąd też należy wskazać błędy, które popełnił sąd przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a nie ponawiać argumenty, do których odniesiono się już w uzasadnieniu wyroku. 2. W ocenie sądu pierwszej instancji "organy podatkowe (...) zgodnie z zasadą wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej ustaliły bowiem okoliczności sprawy niezbędne do jej rozstrzygnięcia". Oceny tej skarżąca spółka nie podważyła. Zarzucając naruszenie art. 187 cytowanej ustawy nie wskazano jakie to jeszcze dowody powinny być przeprowadzone. Spółka powinna również wyjaśnić dlaczego nabyła nieruchomość dla prowadzenia na niej działalności gospodarczej, mimo istniejącego na niej już wówczas ciepłociągu uniemożliwiającego jakoby prowadzenie tej działalności. Również na Spółce spoczywał obowiązek wykazania, że znajdująca się około 1 metra nad ziemią instalacja uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej na powierzchni gruntu. Z akt sprawy nie wynika by od czasu nabycia nieruchomości uległa ona istotnym zmianom uniemożliwiającym jej wykorzystanie zgodnie ze wskazanym w akcie notarialnym przeznaczeniem. Takich zmian skarżąca nie zgłaszała. Oczekiwanie, że organ podatkowy w każdym roku będzie "z urzędu" prowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. 3. Zaskakujące jest, zważywszy na sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionowanie wyjaśnień Sądu, w części odnoszącej się do wiążącej organy podatkowe treści ewidencji gruntów. Trudno bowiem przyjąć, że pełnomocnik występujący w sprawie podatkowej nie zna podstawowej zasady wyrażonej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2003 r., nr 12, poz. 9 ze zm.), w myśl której dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków. Jeżeli zatem skarżąca spółka kwestionuje przyjętą za podstawę wymiaru powierzchnię nieruchomości powinna wystąpić o stosowną zmianę zapisów zawartych w tej ewidencji. Należy również zauważyć, że zarzutu w tym zakresie, pomijając już jego oczywistą bezzasadność, Skarżąca nie powiązała z żadnym przepisem, który Sąd miałby naruszyć. 4. Zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 1 a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (bez wskazania postaci tego naruszenia – por. art. 174 pkt 1 ppsa) oparty jest na odmiennym od przyjętego przez organy podatkowe i zaaprobowanym przez Sąd stanie faktycznym. Różnica sprowadza się do ustalenia czy istnieją "względy techniczne", o których mowa w końcowej treści przepisu. Skoro skarżący nie podważył skutecznie negatywnego w tej kwestii ustalenia organów podatkowych również ten zarzut należało uznać za chybiony. 5. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 ppsa orzec jak w sentencji.